«Men eń aldymen istegen jumysymda sapaǵa basa mán beremin. Jasaǵan zatym tapsyrys bergen adamdarǵa ǵana emes, ózime de unasa, jumysymnan kádimgideı lázzat alamyn». Bul – Almaty oblysynyń Balqash aýdanyndaǵy Baqanas aýylynda turatyn dánekerleýshi kelinshektiń sózi. Jalpy Ádemini erekshe tanystyryp jatýdyń qajeti joq shyǵar. Kádimgi qazaqtyń qarakóz qyzy. Ony óz zamandastarynan bólip alyp qaraýǵa sebepker bolǵan jeke tańdaýy ǵana. Iá, eki balanyń anasy qazir temirdi terishe ılep, gúl ornyna elektrod ustap dánekerleýshi bolyp júr. Keıipkerimiz Ádemi ESENShORAEVAMEN áńgimemiz osydan bastaldy.
– Ádemi, áıel balasyna tańsyq kásippen aınalysýyńyzǵa ne túrtki boldy?
– Kúıeýim ekeýimiz bala-shaǵany asyraý úshin kez kelgen kásipten arlanbadyq. Sońǵy qolǵa alǵan kásibimiz jańa jyl aldynda shyrsha satý boldy. Taýarymyz jerde jatpasyn dep dánekerleýshige tapsyrys berip, uzyn qylyp temirden ústel jasattyq. Sol kezde sheberdiń jumysyn syrttan qyzyqtap turdym. Qolyndaǵy quralyna qystyrylǵan elektrodty temirge tıgizip qalǵanda, jan-jaqqa shashyraǵan myń-san ushqyn kádimgi túnde atylatyn otshashýdy kóz aldyma elestetti. Kúıeýimniń «Qarama, kóziń aýyrady», degenine qaramastan, qolymmen kózimdi kólegeılep turyp álgi kórinisti tamashalaı berdim. Nege ekenin ózim de bilmeımin, aıaq astynan qyzyǵýshylyǵym oıandy. Sodan dánekerleýshiden quraldaryn surap aldym da, temirdiń eki kesindisin balqytyp otyryp jalǵap kórdim. Baıqap qarasam, qolymnyń ebi bar sııaqty. Dánekerleýshiniń betperdesin qaıta kıip alyp, ári qaraı iske kirise berdim. Mine, sodan beri osy kásiptiń qyr-syryn úırenýge táýekel ettim.
– Dánekerleýshi Ádeminiń otbasymen tanysa otyrsaq...
– Eki balanyń anasymyn. Kúıeýimiz ekeýmiz bir-birimizdi qas-qabaqtan túsinemiz. Sodan da bolar, qandaı isti bolsyn ekeýlep alyp ketip, áıteýir bir nátıje shyǵaryp jatamyz. Shyny kerek, myna ómirde janyńdaǵy jubaıyńnyń qoldaýy óte kerek jáne mańyzdy dúnıe. Al anam – aqylshym, syrlas qurbymdaı bolyp ketken eń jaqyn, eń asyl adamym.
Negizi, ózimniń mamandyǵym – býhgalter. Biraq keńsede qaǵaz mújip otyrý men úshin azappen teń. Odan da temirden oıyńdaǵyny jasap, dene eńbegimen aınalysqan myń ese artyq.
– Sizdiń bul kásibińizge týǵan-týys, kúıeýińiz qalaı qarady?
– Anam basynda «Elden uıat-taǵy», dep birazǵa deıin qarsy bolyp, namystanyp júrdi. Keıin istegen sharýamdy kórip, bul istiń de óz nesibesi barlyǵyna kóz jetkizgennen keıin baryp kóngen yńǵaı tanytty. Al kúıeýim bolsa, áýel bastan meni qoldap shyqty. Onyń «Qolyńnan kelse, isteı ber» degen jalǵyz aýyz sózi maǵan kádimgideı kúsh berip, ózime degen senimimdi arttyrdy.
Jalpy, meniń bala kezimnen jurttyń sypsyń sózin eleń qylmaı, ózime unaǵan kez kelgen sharýany isteı beretin ádetim bar. Minezim sondaı. Sózden góri isti unatamyn.
– Endi, bul kásiptiń ótimdi, qaıtarymdy ekenin túsingennen keıingi is-áreketińiz qandaı boldy?
– Eń aldymen bıznes-jospar jasap, qujattarymdy ázirlep, «Bıznes bastaý» arnaıy jobasyna qatystym. Joldasym ekeýimiz jergilikti ákimdikten jalǵa jer alyp, shaǵyn sheberhana ashtyq. Bastaǵan isimiz qaıyrly boldy. Kúnnen kúnge tapsyrys kóbeıip, bul istiń qyzyǵyna basybútin kirip kettim. Mine, eki jyldaı boldy, qaladaǵy saıabaqtar men balalar alańdaryna qajetti sákilerdiń, átkenshekterdiń temir qursaýlaryn jasaımyz. Basqa da isteıtin sharýalar kóp. Kóbine berilgen tapsyrystar boıynsha jumys isteımin. Al kúıeýim meniń qolymnan shyqqan daıyn ónimderdi tapsyrýshyǵa jetkizip berip otyrady.
– О́mir boıy dánekerleýshi bolyp júrmesińiz belgili. Degenmen, bolashaqta aınalysar kásibińizdiń osy iske qandaı da bir qatysy bolatyn shyǵar? Aldaǵy josparlaryńyz týraly aıtsańyz...
– Meniń oıymsha, adam balasy mahabbatpen istese, kez kelgen kásip óziniń jemisin beredi. Árıne aınalysqan sharýanyń ózindik qıyndyqtary da bolady. Máselen, uzaq jumys istegende kóz etterimniń tartyp aýyratynyn baıqaımyn. Sonan soń qaýipsizdik sharalaryn da qatań saqtaýǵa týra keledi. Ásirese gazben dánekerlegende asa saq bolý kerek. Ýltrakúlgin sáýlelerdiń de zııany az emes. Joǵary temperatýrada jumys isteıtindikten, ot ushqyny mol bolatyndyqtan denede bir de bir jer ashyq bolmaýy kerek. Degenmen, jasaǵan ónimiń oıdaǵydaı shyqqanda, kózdiń aýyrǵanyn da, sharshaǵanyńdy, bári-bárin umytyp ketedi ekensiń. Jalpy, dánekerleýshiniń jumysy adamnan qol sheberligi óz aldyna, óte joǵary dáldikti, tabandylyq pen tózimdilikti talap etedi. Bul naǵyz «jeti ret ólshep, bir ret kes» deıtin qaǵıdatqa baǵynatyn mamandyq. Bolashaqta bul kásiptiń aıasyn keńitip, aýqymdy jobalarmen aınalyssam ba dep armandaımyn. Ol endi ýaqyttyń enshisindegi sharýa.
ÁńgimeleskenQalmahanbet MUQAMETQALI,«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy