Seısenbi, 12 naýryz 2013 6:45
2013 jylǵy 6 naýryz Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-baby 8-tarmaǵynyń jáne 83-baby 1-tarmaǵynyń normalaryn resmı túsindirý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi, Tóraǵa I.I.Rogov, Keńes músheleri I.J.Baqtybaev, N.V.Belorýkov, A.N.Jaıylǵanova, V.A.Malınovskıı, A.M.Nurmaǵambetov, qatysqan quramda, mynalardyń:
ótinish sýbektiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń orynbasary Z.H.Baımoldınanyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń hatshysy L.G.Poltorabatkonyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty R.Q.Sárpekovtiń,
Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy Ǵ.B.Aq-qýovanyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Bas Prokýrorynyń orynbasary J.Q.Asanovtyń,
Seısenbi, 12 naýryz 2013 6:45
2013 jylǵy 6 naýryz Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-baby 8-tarmaǵynyń jáne 83-baby 1-tarmaǵynyń normalaryn resmı túsindirý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi, Tóraǵa I.I.Rogov, Keńes músheleri I.J.Baqtybaev, N.V.Belorýkov, A.N.Jaıylǵanova, V.A.Malınovskıı, A.M.Nurmaǵambetov, qatysqan quramda, mynalardyń:
ótinish sýbektiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń orynbasary Z.H.Baımoldınanyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń hatshysy L.G.Poltorabatkonyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty R.Q.Sárpekovtiń,
Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy Ǵ.B.Aq-qýovanyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Bas Prokýrorynyń orynbasary J.Q.Asanovtyń,
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti Tóraǵasynyń orynbasary Ǵ.K.Ámrınniń,
Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttiginiń (qarjy polısııasy) ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi (qarjy polısııasy) apparatynyń basshysy S.Ǵ.Temirbolatovtyń,
Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń ókili – Adam quqyqtary jónindegi ulttyq ortalyqtyń basshysy V.A.Kalıýjnyıdyń qatysýymen,
óziniń ashyq otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.N.Ahmetovtiń Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-baby 8-tarmaǵynyń jáne 83-baby 1-tarmaǵynyń normalaryn resmı túsindirý týraly ótinishin qarady.
Baıandamashy – Konstıtýsııalyq Keńestiń múshesi V.A.Malınovskııdiń habarlaýyn, otyrysqa qatysýshylardyń sóılegen sózderin tyńdap, sarapshylar: zań ǵylymdarynyń doktory, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń halyqaralyq qatynastar fakýlteti halyqaralyq quqyq kafedrasynyń professory Z.K.Aıýpovanyń, zań ǵylymdarynyń doktory, Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıtetiniń professory R.A.Podoprıgoranyń, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti (Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent A.A.Sálimgereı, Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, PhD doktory J.O.Bıtabarova), L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti (zań ǵylymdarynyń doktory, professor, memleket jáne quqyq teorııasy men tarıhy, konstıtýsııalyq quqyq kafedrasynyń meńgerýshisi J.D.Busyrmanov), Qazaq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıteti (konstıtýsııalyq quqyq jáne memlekettik basqarý kafedrasynyń meńgerýshisi, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent A.B.Jumadilova, memleket jáne quqyq teorııasy men tarıhy kafedrasynyń meńgerýshisi, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent M.A.Shákenov, Quqyqtyq saıasat jáne konstıtýsııalyq zańnama ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń doktory, professor S.F. Ýdarsev), D.A.Qonaev atyndaǵy Kólik jáne quqyq gýmanıtarlyq ýnıversıteti (zań ǵylymdarynyń doktory, professor О́.Q.Qopabaev jáne zań ǵylymdarynyń doktory Q.K.Aıthojın) mamandarynyń qorytyndylarymen, sondaı-aq konstıtýsııalyq is júrgizýdiń ózge de materıaldarymen tanysyp shyǵyp, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi
anyqtady:
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesine 2013 jylǵy 6 aqpanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.N.Ahmetovtiń Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-babynyń 8-tarmaǵyn jáne 83-babynyń 1-tarmaǵyn resmı túsindirý týraly ótinishi kelip tústi. О́tinishte mynadaı suraqtar qoıylǵan:
«1) Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-babynyń 8-tarmaǵynda jáne 83-babynyń 1-tarmaǵynda kózdelgen «ózge de normatıvtik quqyqtyq aktiler», «basqa da quqyqtyq aktiler» degen uǵymdardyń konstıtýsııalyq mazmuny qandaı. «Quqyqtyq aktiler» uǵymy normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qamtıdy ma?
2) Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-baby 8-tarmaǵynyń normasy, Konstıtýsııanyń osy normasynda jazylǵan máseleler arnaýly zańnyń normatıvtik quqyqtyq aktilerge ǵana qatysty nysanasy bola alatynyn, ne normatıvtik bolyp tabylmaıtyn quqyqtyq aktilerdi ázirleý jáne qabyldaý tártibin retteıtin normalardy engizý arqyly arnaýly zań nysanasynyń sheńberin keńeıtýge bolatynyn bildire me?
3) Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-babynyń 8-tarmaǵynda kórsetilgen Respýblıkanyń zań jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerin ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibi arnaýly zańnyń quqyqtyq retteýiniń tolyq nysanasy bolyp tabylady ma?».
Negizgi Zańnyń qaralyp otyrǵan normalaryn túsindirý kezinde, Konstıtýsııalyq Keńes ótinishte qoıylǵan suraqtarǵa qatysty mynany negizge aldy.
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasynda «ózge de normatıvtik quqyqtyq aktiler» jáne «basqa da quqyqtyq aktiler» uǵymdarynyń mazmuny ashylmaıdy. Konstıtýsııanyń bul uǵymdar paıdalanylatyn 62-baby 8-tarmaǵynyń jáne 83-baby 1-tarmaǵynyń maǵynasy men mazmunyn, qaralyp otyrǵan ótinish nysanasymen baılanysty basqa da birqatar konstıtýsııalyq qaǵıdalardan bólek túsindirýge bolmaıdy.
Konstıtýsııaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, Úkimet jáne ózge de memlekettik organdar men laýazymdy tulǵalar normatıvtik te, normatıvtik emes te quqyqtyq aktiler qabyldaıdy (shyǵarady). Respýblıka Prezıdentiniń jarlyqtary men ókimderi (Konstıtýsııanyń 45-babynyń 1-tarmaǵy), Úkimettiń – qaýlylary, Premer-Mınıstrdiń – ókimderi (Konstıtýsııanyń 69-babynyń 1-tarmaǵy), máslıhattardyń – sheshimderi, ákimderdiń – sheshimderi men ókimderi (Konstıtýsııanyń 88-babynyń 1-tarmaǵy) aktiler bolyp tabylady. «Aktiler» dep, sondaı-aq Parlament qabyldaǵan zańdar, Parlamenttiń jáne onyń Palatalarynyń qaýlylary túsindiriledi (Konstıtýsııanyń 62-babynyń 1-tarmaǵy, 72-babynyń 1-tarmaǵy). Bul rette quqyqtyq aktilerdiń tolyq tizbesi konstıtýsııalyq deńgeıde belgilenbegen. Konstıtýsııa aktilerdi qoldanylatyn quqyqqa jatqyzýǵa (4-baptyń 1-tarmaǵy), zańdardy qabyldaý tártibine (61-bap jáne ózge de baptar), keıbir memlekettik organdar men laýazymdy adamdardyń aktileriniń túrlerine baılanysty jekelegen máselelerdi ǵana reglamentteıdi.
Konstıtýsııa óziniń birqatar normalarynda quqyqtyq aktilerdiń bári birdeı qoldanylatyn quqyqqa kirmeıdi dep belgileıdi. Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń 1996 jylǵy 28 qazandaǵy № 6/2 qaýlysyna saı qoldanylatyn quqyq quqyly sýbektiler belgilengen tártippen qabyldaǵan normatıvtik quqyqtyq aktilerdegi normalar júıesi retinde qarastyrylady. Konstıtýsııalyq Keńestiń 1997 jylǵy 6 naýryzdaǵy № 3 qaýlysynda Negizgi Zańnyń 4-babynyń 1-tarmaǵynda kórsetilgen «ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerge» qandaı aktiler jatatyny aıqyndalǵan. «Quqyqtyq aktiler» uǵymy óziniń mazmunymen sondaı-aq zań jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qamtıdy degen uıǵarym Konstıtýsııalyq Keńestiń basqa da birqatar qaýlylarynan kelip shyǵady (2000 jylǵy 31 mamyrdaǵy № 3/2, 2008 jylǵy 27 aqpandaǵy № 2, 2008 jylǵy 24 qyrkúıektegi № 7, 2009 jylǵy 20 tamyzdaǵy № 5, 2009 jylǵy 5 qarashadaǵy № 6).
Konstıtýsııalyq Keńestiń qaýlylarynda sondaı-aq normatıvtik quqyqtyq aktilerge jatpaıtyndary da kórsetilgen. Máselen, 1999 jylǵy 29 qazandaǵy № 20/2 qaýlyda, Joǵarǵy Sot Tóraǵasynyń jáne Bas Prokýrordyń mindetin atqarýshynyń haty normatıvtik quqyqtyq aktilerge jatpaıdy dep kórsetilgen. Bul rette Konstıtýsııalyq Keńes, Konstıtýsııanyń 83-baby 1-tarmaǵynyń mazmunyna negizdele otyryp, qandaı aktilerdiń quqyqtyq bolyp tabylatynyn da túsindirdi. 1997 jylǵy 6 naýryzdaǵy № 3, 1998 jylǵy 5 maýsymdaǵy № 3/2, 2002 jylǵy 5 tamyzdaǵy № 5 qaýlylarda «prokýratýra Respýblıka Konstıtýsııasy men zańdaryna qaıshy keletin zańdar men basqa da quqyqtyq aktilerge narazylyq bildiredi» degen konstıtýsııalyq ereje sottardyń qaýlylaryna prokýratýranyń narazylyq bildirý quqyǵyn da qamtıdy dep atap kórsetilgen, al Konstıtýsııalyq Keńestiń 1997 jylǵy 31 shildedegi № 3/4 qaýlysyna saı prokýror zańǵa táýeldi quqyqtyq aktilerge de narazylyq bildirýge haqyly.
Osylaısha, Konstıtýsııalyq Keńes 83-baptyń 1-tarmaǵynda paıdalanylǵan «basqa da quqyqtyq aktiler» uǵymymen Konstıtýsııanyń basqa da birqatar normalaryndaǵy, solardyń ishinde 62-baptyń 8-tarmaǵyndaǵy «ózge de normatıvtik quqyqtyq aktiler» uǵymy da qamtylady dep paıymdaıdy.
2. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jáne mundaı bolyp tabylmaıtyn quqyqtyq aktilerdiń konstıtýsııalyq mazmuny «Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» 1998 jylǵy 24 naýryzdaǵy № 213-I jáne «Ákimshilik rásimder týraly» 2000 jylǵy 27 qarashadaǵy № 107-II Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda ashylady. Olarǵa jasalǵan taldaý kórsetkendeı, normatıvtik jáne normatıvtik emes quqyqtyq aktilerdiń ortaq belgileri de, aıtarlyqtaı erekshelikteri de bar.
«Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» Zańnyń 1-babynyń 11) tarmaqshasyna sáıkes referendýmda qabyldanǵan ne ýákiletti organ nemese memlekettiń laýazymdy adamy qabyldaǵan, quqyqtyq normalardy belgileıtin, olardyń qoldanylýyn ózgertetin, toqtatatyn nemese toqtata turatyn belgilengen nysandaǵy jazbasha resmı qujat normatıvtik quqyqtyq akt bolyp tabylady. О́z kezeginde, quqyq normalary dep retteletin qoǵamdyq qatynastar sheńberinde kóp márte qoldanýǵa eseptelgen, jeke dara aıqyndalmaǵan tulǵalardyń tobyna qoldanylatyn, turaqty nemese ýaqytsha sıpattaǵy jalpyǵa mindetti júris-turys qaǵıdasy túsindiriledi (Zańnyń 1-babynyń 10 ) tarmaqshasy).
«Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» Zańda zańdarǵa sáıkes qabyldanǵan, biraq normatıvtik quqyqtyq aktiler bolyp tabylmaıtyn jáne quqyqty iske asyrý jáne quqyq qoldanýshylyq máni bar normatıvtik aktilerdi ázirleý, tabys etý, qabyldaý, kúshine engizý, qoldaný, jarııalaý, ózgertý, tolyqtyrý jáne olardyń qoldanylýyn toqtatý tártibi belgilenbeıdi. Bul normatıvtik aktiler quqyq normalaryn qamtymaýǵa tıis (Zańnyń 2-babynyń 4-tarmaǵy).
«Ákimshilik rásimder týraly» Zańǵa sáıkes memlekettik organdar men laýazymdy tulǵalardyń quqyqtyq aktisi jeke qoldanylatyn aktilerge jatady, belgilengen nysandaǵy jazbasha resmı qujat bolyp tabylady jáne bir márte ne ýaqyt boıynsha ózge de shekteýli qoldanýǵa eseptelgen, jeke-dara belgili bir tulǵalarǵa qoldanylady, jeke-dara belgili bir tulǵalardyń zańnamada belgilengen quqyqtary men mindetterin qoldanady jáne (nemese) iske asyrady. Jeke qoldanylatyn quqyqtyq aktiler Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna kirmeıdi jáne normatıvtik quqyqtyq aktilerge jatpaıdy (Zańnyń 4-babynyń 2, 3, 4-tarmaqtary).
Quqyqtyq aktilerdiń eki tobynyń uqsastyqtary men aıyrmashylyqtaryn zań shyǵarýshynyń olardy konstıtýsııalyq-quqyqtyq retteýge degen tujyrymdamalyq kózqarasy aıqyndaıdy.
Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń erekshe mańyzyna oraı Konstıtýsııa zańdarǵa jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerge birqatar mindetti talaptar belgileıdi (2-baptyń 3-tarmaǵy, 4-baptyń 4-tarmaǵy, 9-bap, 12-baptyń 2-tarmaǵy, 15-baptyń 2-tarmaǵy, 16-baptyń 2-tarmaǵy, 18-baptyń 2-tarmaǵy jáne basqalary). Máselen, Konstıtýsııanyń 62-babynyń 8-tarmaǵyna sáıkes zań jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerin ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibi arnaýly zańmen jáne Parlament pen onyń Palatalarynyń reglamentterimen aıqyndalýǵa tıis.
Normatıvtik quqyqtyq bolyp tabylmaıtyn aktilerdi ázirleýmen baılanysty máselelerdi zańmen retteý kózdelgen arnaýly normalardyń Konstıtýsııada joqtyǵyna qaramaı, zań shyǵarýshy, Konstıtýsııalyq Keńestiń pikirinshe, Negizgi Zańnyń 61-babynyń 2 jáne 3-tarmaqtarymen, 45-babynyń 2-tarmaǵymen, 53-babynyń 3) jáne 4) tarmaqshalarymen kózdelgen ókilettikterin paıdalana otyryp, muny jasaýǵa haqyly.
Konstıtýsııalyq Keńes, normatıvtik quqyqtyq bolyp tabylmaıtyn basqa da quqyqtyq aktilerdi ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibiniń máseleleri arnaýly zańnyń zańdyq retteý nysanasy bola almaıdy degen túsinik Respýblıka Konstıtýsııasynyń 62-babynyń 8-tarmaǵynan kelip shyqpaıdy. Atalǵan konstıtýsııalyq norma arnaýly zańnyń qoldanylý salasyn taryltpaıdy jáne qoǵamdyq qatynastardy osy zańmen retteý nysanasyn keńeıtýge múmkindik beredi dep paıymdaıdy.
Osy normamen belgilenip, arnaýly zańmen retteletin máseleler tizbesi tolyq bolyp tabylmaıdy jáne zań shyǵarýshynyń zań jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktiler bolyp tabylmaıtyn aktilerdi ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibin osyndaı zańda bekitýge degen quqyǵyn joqqa shyǵarmaıdy.
Qazirgi ýaqytta, joǵaryda, sondaı-aq Konstıtýsııalyq Keńestiń 1999 jylǵy 29 qazandaǵy № 20/2 jáne 2007 jylǵy 18 sáýirdegi № 4 qaýlylarynda kórsetilgendeı, «Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» 1998 jylǵy 24 naýryzdaǵy № 213-I Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy osy saladaǵy arnaýly zań bolyp tabylady. Konstıtýsııalyq Keńestiń bul atalǵan sheshimderi basqa ótinishterdiń naqty nysanasyna qatysty qabyldanyp, normatıvtik quqyqtyq aktilerdi jáne mundaı bolyp tabylmaıtyn aktilerdi ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibin zańmen retteýdiń ataýy men nysanasyn tańdaýda Parlamentti shektemeıdi. Osyǵan oraı, keıbir konstıtýsııalyq is júrgizýge qatysýshylardyń joǵaryda atalǵan 2007 jylǵy 18 sáýirdegi № 4 qaýly arnaýly zańnyń retteý nysanasyn keńeıtý jáne ataýyn ózgertý múmkindigine kedergi jasaıdy degen pikirin Konstıtýsııalyq Keńes dármensiz dep sanaıdy.
Baıandalǵannyń negizinde, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 72-baby 1-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasyn, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq Keńesi týraly» 1995 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy № 2737 Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq zańynyń 17-baby 3-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasyn, 31-33, 37-baptaryn jáne 41-baby 1-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasyn basshylyqqa alyp, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi
qaýly etedi:
1. Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-babynyń 8-tarmaǵyndaǵy jáne 83-babynyń 1-tarmaǵyndaǵy «ózge de normatıvtik quqyqtyq aktiler» dep zań aktileri bolyp tabylmaıtyn kez kelgen normatıvtik quqyqtyq aktilerdi túsingen jón. Bul rette «quqyqtyq akt» termıni óziniń mazmuny boıynsha «normatıvtik quqyqtyq akt» termıninen keń, al Konstıtýsııanyń 83-babynyń 1-tarmaǵynda paıdalanylatyn «basqa da quqyqtyq aktiler» uǵymy ózge aktilerdiń bárin, normatıvtik sıpaty barlaryn da, mundaı belgisi joqtaryn da qamtıdy.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 62-babynyń 8-tarmaǵyna sáıkes zań jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerin ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibi arnaýly zańmen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti men onyń Palatalarynyń reglamentterimen aıqyndalýǵa tıis. Bul rette Konstıtýsııa arnaýly zańnyń retteý nysanasyn Konstıtýsııanyń 62-babynyń 8-tarmaǵynda kórsetilgen zań jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerin ázirleý, usyný, talqylaý, kúshine engizý jáne jarııalaý tártibimen ǵana shektemeıdi. Oǵan memlekettik organdar men laýazymdy tulǵalardyń quqyq shyǵarý jáne quqyq qoldaný qyzmetiniń basqa da máseleleri, solardyń ishinde normatıvtik bolyp tabylmaıtyn quqyqtyq aktilerdi ázirleý jáne qabyldaý tártibin retteý máseleleri engizilýi múmkin. Qajet kezde zań shyǵarýshy, Konstıtýsııamen kózdelgen ókilettikterin paıdalana otyryp, muny jasaýǵa haqyly.
3. Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 74-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes qaýly ony qabyldaǵan kúnnen bastap kúshine enedi, shaǵymdanýǵa jatpaıdy, Respýblıkanyń búkil aýmaǵynda jalpyǵa birdeı mindetti jáne Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 73-babynyń 4-tarmaǵynda kózdelgen retti eskere otyryp, túpkilikti bolyp tabylady.
4. Osy normatıvtik qaýly respýblıkalyq resmı basylymdarda qazaq jáne orys tilderinde jarııalansyn.
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń Tóraǵasy I.ROGOV.