TURǴYN ÚI ShARÝAShYLYǴY DAMYTÝǴA MUQTAJ

Atalǵan másele kóptiń kó­keıinde júrgeni aıan. О́ıtkeni, kóp qabatty úılerdi mekendeı­tind­er tur­mys barysynda kún saıyn túıt­kildi má­se­lelerge tap bolyp, túrli me­ke­me­lerdiń esigin qaǵýǵa májbúr. Buǵan tutyný kózderiniń qymba­t­ta­ýyn qosyńyz. Osyǵan oraı Elba­synyń tapsyrmasymen elimizdegi turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shylyǵyn jań­ǵyrtý men damytýdyń 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary men tujyrymdamasy ja­salsa, ol Úkimet qaýlysymen be­ki­tilgeni belgili. Atalǵan salada orta mer­zimdi biregeı memlekettik saıa­satty qalyptastyrýdyń negizgi ba­ǵyttary aıqyndalyp, turǵyn úı-kom­mý­nal­dyq sharýashylyǵyn jań­ǵyrtý men damytýdyń memlekettik saıasatyn júzege asyrý tetigi, maqsaty men mindeti qalyptasyp, respýb­lı­kamyzda qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy isteri jónindegi agenttigi búginde keshendi isterdi bastap ketti. Taldyqorǵanda osyǵan baıla­nys­ty “Turǵyn úı-kommýnaldyq sha­rýashylyǵyn jańǵyrtý men da­mytýdyń qazaqstandyq ortalyǵy” aksıonerlik qoǵamy basshylary turǵyndar tirshiliginiń sapasyn arttyrý jónindegi memlekettik saıa­sat­ty júzege asyrýdaǵy keshendi jos­par men tujyrymdamanyń oryn­dal­ýyn kópshilik nazaryna usynyp, tús­in­dirý jumystarynyń tııanaǵyn keltirdi. Almaty oblysynda “Jol kar­tasy” baǵdarlamasy aıasyndaǵy ınvestısııalyq baǵyttar arasynda turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shy­lyq nysandaryn jaraqtandyrý men jańǵyrtýǵa basa nazar aýdar­ǵa­ny da ortaǵa salyndy. О́tken jyly osy maqsatqa 4,7 mlrd. teńge qaras­ty­ry­lyp, 58 joba sheshimin tapqan. Aǵymdaǵy jyly óńirde “Jol kar­ta­syna” qaralǵan qarjy­nyń 5,5 mlrd. teń­gesi turǵyn úı-kommýnaldyq jú­ıe­lerin qalpyna kel­tirýge baǵyttalǵany da kóp má­seleniń túıinin sheshetini sóz­siz. Ob­l­ystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq bas­qar­masynyń bastyǵy Y.Bek­tur­synov jıynda 67 joba júzege asy­ry­lyp, 5 myńnan astam jańa jumys or­yndary ashylatynyn ortaǵa saldy. Osylaısha kom­mý­naldyq-ınjenerlik júıelerdi da­mytý, energııa únemdeý, ysy­rapty azaıtý, normatıvtik shy­ǵyndardy qysqartý, jańa teh­no­logııalardy batyl engizý bıyl qolǵa alynatyn Eńbekshiqazaq, Qarasaı, Ile, Aqsý, Eskeldi aýdan­dary men Qapshaǵaı qala­syn­daǵy elektr jelileri kúrdeli jón­deýden ótkizilse, ol paı­dalanatyn mekemelerge bekitilip beriletin boldy. Búgingi kúnge jylý eseptegish ornatpaǵan tutynýshylar úshin olardan joǵarylatylǵan tarıf­pen tólemaqy alý tetigi paıda­la­nylsa degen usynys ta túsken. Aýyz sý úıge kirgizilip, tutyna­tyn­d­ar eseptegish quraldaryn ornatýy tıis. О́ńirdegi eldi mekenderdi gaz­dan­dyrý keńinen óris alǵan. Demek, suıyq otynmen jyly­ty­latyn nysandardy gazben, qatty otynmen jylytýǵa kóshirý ener­gııa­ny únemdeýge jol ashatyny eskerilip, bıýdjettik mekemelerde qýat kózin únemdeý bastalyp, ın­novasııalyq tehnologııany iske asyrýdy odan ári jalǵastyrý da kózdelgen. Táýlik aımaqtary bo­ıyn­sha jikteýshi tarıfterge kóshý jalǵasyn tappaqshy. Mun­daı tá­silder aýyz sýmen qam­ta­ma­syz etý jáne káriz sýlaryn áke­tý­ge qa­tysty da qoldanylady dep josparlanǵan. Jıynda Astanadan kelgen meımandar da sóz alyp, atalǵan salada jańǵyrtý jáne damytý máselelerin qolǵa alý qajettigin aıtty. О́ıtkeni, respýblıkadaǵy kúrdeli jóndeýdi qajet etetin turǵyn úı qory 50 mln. sharshy metr bolsa, buzylýǵa tıisti apat­ty baspananyń aýmaǵy 3,8 mln. shar­shy metrdi quraıdy eken. Búgingi kúnge turǵyn úı qorynyń teń jartysy abattandyrylsa, ınfra­qu­rylym nysandarynyń tozý deńgeıi de osy shamada. Bu­ǵan kommýnaldyq sektordaǵy re­sýrs­tar ysyrabyn qosyńyz. Kom­mýnaldyq nysandardyń tozý deńgeıi alańdatarlyq dárejede. Jyl saıyn elimizdiń jekelegen aı­maqtardaǵy kommýnaldyq qyzmet qunynyń ósý, qýat jáne jylý kózderi jumysy nashar­laǵ­a­nynan saladaǵy jeliler men ımarat­tardyń tozǵandyǵyna baı­la­nysty qosymsha ysyraptar qol­baılaý bolatyny túsinikti jáıt. Elimizdegi turǵyn úı-kom­mý­nal­dyq sharýashylyǵyna osy­laı­sha túbegeıli ózgerister men ja­ńalyqtar en­giziletinine kóz jetti. Sonymen qatar, talqylaý bary­syn­da aıtylǵan pi­kirler jı­yn­tyǵynan qalalardaǵy kóp qabatty úı­lerdiń tirligine ja­ýapty úı bas­qarmalary jańarǵan túrde orta­myzǵa qaıta oralýy múm­kin. Aksıonerlik qoǵamnyń sózi men isinde alshaqtyq bolmasa, bar­sha­ny alańdatqan ysyrap pen retsiz qymbattaý, kóp syltaý­la­r­ǵa shek qoıylady. Bul turǵyndar tir­shi­li­gine de jańa lep ákeletini sózsiz. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.