Elýlikke ený– el tarıhyndaǵy erekshe oqıǵa

Elimizdiń elýlikke enýi bizdiń tek ekonomıkada qol jetkizgen jetistikterimizben ekshelip otyrǵan joq, mundaı halyqaralyq úlken mártebe Qazaqstannyń áleýmettik jáne qoǵamdyq ıgi kórsetkishterimen de saralanyp otyr. Máselen, memlekettiń júrgizip otyrǵan ishki-syrtqy saıa­sı úderisteri men qoǵamdy saýatty basqara bilý, eldiń bilim men ǵylymı-tehnıkalyq áleýeti jáne aqparattyq ınfrastrýktýranyń damý deńgeıi, sondaı-aq, qoǵamnyń quqyqtyq mádenıeti men jalpy adamzattyq qundylyqtyń qazaqstandyq qoǵamdaǵy salıqaly júıesine de kóp mán berilýde.

HALYQARALYQ ARENADAǴY SYNDARLY BAǴA

Elimizdiń elýlikke enýi bizdiń tek ekonomıkada qol jetkizgen jetistikterimizben ekshelip otyrǵan joq, mundaı halyqaralyq úlken mártebe Qazaqstannyń áleýmettik jáne qoǵamdyq ıgi kórsetkishterimen de saralanyp otyr. Máselen, memlekettiń júrgizip otyrǵan ishki-syrtqy saıa­sı úderisteri men qoǵamdy saýatty basqara bilý, eldiń bilim men ǵylymı-tehnıkalyq áleýeti jáne aqparattyq ınfrastrýktýranyń damý deńgeıi, sondaı-aq, qoǵamnyń quqyqtyq mádenıeti men jalpy adamzattyq qundylyqtyń qazaqstandyq qoǵamdaǵy salıqaly júıesine de kóp mán berilýde.

Qazaqstannyń ǵalamdyq báse­keli kórsetkishter baǵanynan óz baǵasyn alýyna, árıne, elimizdiń sońǵy jıyrma jyl boıyna atqarǵan tyńǵylyqty eńbegi men bolashaqqa jasaǵan naqty baǵdarlamalarynyń da jemisi orasan zor. Álemdik básekege qabiletti elder tiziminde Qazaqstannyń aldynda turǵan elder kileń ekpindi damýshy memleketter. Alda, bizdi dúnıe júziniń eń damýshy otyz eliniń qataryna kirý mejesi kútip tur. Bul jolda ınnovasııa men bıznesti, sonymen qatar tehnologııalyq ilgerileýdi arttyra túsip, memlekettik ınstıtýttardyń qyzmetin, onyń ishinde zııatkerlik menshik quqyǵy, ókimettiń qyzmet etý áserliligin arttyrý sekildi salalarda da kóp jetistikterge qol jetkizýimiz qajet.

Álemdik básekege qabilettilik – eń áýeli óz memleketimizdiń azamattarynyń sapaly ómir súrip otyrǵandyǵynyń syrt kóz bergen syndarly baǵasy. Bul jolda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen kóptegen ister atqaryldy, áli de atqaryla bermek.

Láılá MUZAPAROVA,

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy

Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty

dırektorynyń birinshi orynbasary.

ALMATY.

________

BUL – ZAŃDYLYQ!

Kezdeısoq eshnárse bolmaıdy. Tabıǵatta da, qoǵamda da bolǵan oqıǵanyń alǵysharty, zańdylyǵy bolady. Mine, Qazaqstan dúnıejúzindegi damyǵan elý eldiń qatarynan kórinip otyr. Men muny bizdiń damýymyzdyń zańdy nátıjesi, bizdiń shyqqan qutty bıigimiz dep bilemin.

Sońǵy jyldary álemdegi bedeldi halyqaralyq uıymdar men aýzy dýaly saıasatkerler elimizdiń jetistikterine laıyqty baǵasyn bere bastaǵan. Qazaqstannyń Ortalyq Azııadaǵy jetekshi elge aınalǵanyn da syrt kóz birinshi aıtqan edi. Tájikstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan memleketterine qaraǵanda bizdiń respýblıkadaǵy ekonomıkalyq jáne áleýmettik damý qarqyny oq boıy alda kele jatqany aıdaı álemge anyq. Bul ózimizge de belgili. Halyqtyń áleýmettik turmys jaǵdaıy kóterilgen. Jyldan jylǵa jumyssyzdar qatary azaıyp keledi, bizdiń otan­dastarymyz kúnkóris úshin úıin tastap, ózge elge jumys izdep tentirep ketpeıdi. Gastarbaıter degen túsinik qazaqstandyqtar úshin jat uǵym. Sonaý 90-shy jyldardyń aıaǵynan bastap bizdegi jalpy ishki ónim jyl saıyn 5-7 paıyzǵa ósip otyrdy. Osy qarqyn keri ketken joq, alǵa damyp keledi.

Damýdyń taǵy bir jáne negizgi kórsetkishi áleýmettik salanyń refor­malanýy der edim. Mysaly, den­saýlyq saqtaý, bilim berý jáne zeınetaqy júıesin reformalaý jóninen Qazaqstan burynǵy Keńes Odaǵy quramynda bolǵan el­derdiń, onyń ishinde Reseıdi qos­qanda, barlyǵynan ozyp ket­ti. Sońǵy jyldary údemeli ın­dýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamalaryn júzege asyra bas­ta­dyq. Ekonomıkany jańa tehnologııalar, úzdik jobalar arqyly damytý maqsaty qoıylyp otyr. Sonymen qatar, Qazaqstan tabıǵı qazba baılyqtarǵa baı bolsa da,