Jahandyq forýmnyń jaı-japsary nede?

Keshe Prezıdent ja­nyn­daǵy Ortalyq kommý­nı­ka­sııalar qyzmetinde búgin bastalatyn «Damýshy na­ryqtardyń ekinshi Eýrazııa­lyq forýmyna» qatysty brıfıng bolyp ótti. Ony ádettegideı atalǵan qyz­mettiń resmı ókili Altaı Ábıbýllaev júrgizdi.

Keshe Prezıdent ja­nyn­daǵy Ortalyq kommý­nı­ka­sııalar qyzmetinde búgin bastalatyn «Damýshy na­ryqtardyń ekinshi Eýrazııa­lyq forýmyna» qatysty brıfıng bolyp ótti. Ony ádettegideı atalǵan qyz­mettiń resmı ókili Altaı Ábıbýllaev júrgizdi.

Brıfıngtiń birinshi bóliminde A.Ábıbýllaev elimizde jáne shet­elderde bolatyn mańyzdy sharalar týraly aıtty. Qazaqstan óńirlik yntymaqtastyq pen qaýipsizdikti Shanhaı yntymaqtastyq uıymy aıasynda nyǵaıtýǵa zor mán beredi. Bizdiń elimizge Sı Szınpınniń memlekettik sapary aıasynda eki eldiń kóshbasshylary bul máselelerdi keńinen talqylaǵanyna toqtaldy. Osy aıdyń 13-de el Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Bishkekte ótetin ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń 13-shi otyrysyna qatysady. Basqosýda Uıym damýynyń bolashaǵy, múshe memleketter arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý jónindegi is-sharalar talqylanady, dedi A.Ábıbýllaev.

Sondaı-aq, elimizge Reseı Syrtqy ister mınıstri Sergeı Lavrov resmı saparmen kelmek. Ony Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qabyldaıdy. Sondaı-aq, Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov pen Sergeı Lavrov arasynda ótetin kelissózde saıası, saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy jáne halyqaralyq deńgeıdegi túıtkildi máseleler sóz bolady.

Aımaqaralyq jáne shekara mańyndaǵy yntymaqtastyq aıasynda otyn-energe­tı­kalyq jáne ǵarysh salasyndaǵy, Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy, Eýrazııalyq eko­no­mı­kalyq qaýym­dastyq, Keden oda­­ǵy, Birtutas ekonomıkalyq keńis­tik, Ujym­dyq qaýipsizdik týra­ly shart uıymy, Shan­haı ynty­maq­tas­tyq uıymy, Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sha­ra­lary jónindegi keńes jáne Birik­ken Ulttar Uıy­my aıasyndaǵy yn­ty­maqtastyqtaǵy ózara áre­ketterge kóńil bólinedi, dedi A.Ábı­býllaev.

Elimizde monoqalalardy da­my­týdyń 2012-2020 jyldarǵa ar­nalǵan baǵdarlamasy bekitildi. 27 monoqaladaǵy 1 mln. 530 myń turǵynǵa baǵyttalǵan baǵ­dar­lamanyń bas­ty maqsaty – jergilikti ekonomıkany ártaraptandyrý arqyly shaǵyn jáne orta bıznesti damytý, jańa óndiris oryndaryn ashý, halyqty jańa jumys oryndarymen qamtamasyz etý. Baǵdarlama búginge deıin qalaı iske asyp jatyr, Úkimet qandaı máselelerge mán berýi qajet, osy jáne basqa da máseleler 10 qyrkúıekte ótetin Úki­mettiń dástúrli otyrysynda qaralady, dedi atalǵan qyzmettiń resmı ókili.

Sharamyzdyń negizgi bóliginde aıtaıyn degenim, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasy boıynsha, sonymen qatar, basqa da halyqaralyq kórnekti qaıratkerlerdiń, burynǵy memleket jáne úkimet basshylarynyń qatysýlarymen tuńǵysh ret As­ta­nada «Eýrazııa HHI ǵasyrda: Jańarý arqyly jetekshilik» taqyrybynda damýshy naryqtardyń ekinshi Eýrazııalyq forýmy ótedi, dep sózin jalǵady A.Ábıbýllaev.

Atalǵan forýmda Prezıdent Nur­sultan Nazarbaev «Qazaq­stan-2050: Álemniń 30 damyǵan memleketteriniń qataryna kirý» taqyrybynda sóz sóıleıdi dep kútilýde. Elimizde tuńǵysh ret ót­ki­zil­geli turǵan halyqaralyq shara­nyń máni men mańyzyn ashyp kór­setý maqsatymen, son­daı-aq onyń ju­mysyna kimder jáne qandaı sarapshylar qaty­sa­tyn bolady, Qazaqstan jáne halyq­aralyq qaýym­dastyq úshin nendeı ózekti máse­leler talqy­lanady, Astanadaǵy is-sharanyń aıyrmashylyǵy nede? Osy, taǵy basqa da suraqtarǵa jaýap berý úshin brıfıngke Premer-Mınıstrdiń orynbasary Erbol Orynbaev, damýshy naryqtardyń Eýrazııalyq forýmynyń teń tóraǵasy Harınder Kolı men «Nazar­baev Ýnıversıteti» AQ pre­zıdenti Shıgeo Katsý arnaıy sha­qyr­tylypty. Birinshi sóz kezegin alǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary E.Orynbaev elimizdiń áleý­met­tik-ekonomıkalyq damýyna toq­talyp, ótkizi­le­tin forýmnyń mańyzdylyǵyn taratyp aıtty.

Eýrazııalyq forýmnyń teń tóraǵasy Harınder Kolı forýmnyń maqsaty men jumysy týraly baıan­dady. Mundaı forýmdardyń maq­saty – damýshy naryqtar tap bolatyn máselelerdi talqylap, elder arasyndaǵy dıalogty jaqsartý. Jahandyq ekonomıkada damýshy naryqtardyń mańy­zy artyp keledi. Búgingi kúni damýshy naryqtardyń jahandyq ishki jalpy ónimdegi úlesi 40 paıyzdy qurap otyr, dedi Harınder Kolı.

Shetel sarapshysy atap ót­ken­­deı, keıbir zertteýler boı­­ynsha 2050 jylǵa deıin damýshy naryqtardyń jahandyq IJО́-degi úlesi 70%-ǵa jetetin kórinedi. Iаǵnı 2050 jylǵa qaraı qazirgi damýshy naryqtar jetekshi kúshke ıe bo lady eken. Teń tóraǵanyń sózine qaraǵanda, atalmysh jahandyq forým osyǵan deıin jeti ret ót­ken. Kelesi jıyn Vashıngtonda qa­zan aıynda uıymdastyrylady. Shara jetekshileri Qazaqstannyń vıse-premeri E.Orynbaevty osy úlken sharaǵa shaqyryp otyr. Ol shaqyrýdy qabyl aldy. Biz on­da «Qa­z­aqstan-2050» Strategııasyn talqylaı­tyn bolamyz, deıdi Kolı.

Damýshy elderdiń ekinshi Eý­ra­zııalyq forýmynyń As­ta­na­da ótkizilýine biz de úlken qyzyǵýshylyq tanyttyq. О́ıtkeni, Qazaqstannyń alǵa qoıǵan maqsat­tarynyń oryndalýyna ýnıversıtet te qyzmet etedi, dedi «Nazarbaev Ýnıversıteti» AQ prezıdenti Shıgeo Katsý sóz kezeginde.

Nurbaı ELMURATOV,

«Egemen Qazaqstan».