Qazaqstan Prezıdenti Is basqarmasynyń Almatydaǵy medısınalyq ortalyǵynda Reseı medısına akademııasynyń korrespondent-múshesi, Eýropa gerontologııa jáne gerıatrııa qaýymdastyǵynyń prezıdenti, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor Vladımır Havınson tájirıbe-saǵatyn ótkizip, adam aǵzasynyń tez qartaıýyna ákeletin jaıttar jaıynda keńinen aqparat berdi.
Qazaqstan Prezıdenti Is basqarmasynyń Almatydaǵy medısınalyq ortalyǵynda Reseı medısına akademııasynyń korrespondent-múshesi, Eýropa gerontologııa jáne gerıatrııa qaýymdastyǵynyń prezıdenti, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor Vladımır Havınson tájirıbe-saǵatyn ótkizip, adam aǵzasynyń tez qartaıýyna ákeletin jaıttar jaıynda keńinen aqparat berdi.
Sońǵy 10 jylda elimizdegi ana ólimi 3 ese azaıyp, sábılerdiń shetineýi – 1,5 ese kemigen. Al halyqtyń ortasha ómir súrý jasy 69-ǵa jetken. Mine, bul kórsetkishter Qazaqstanda adam damýy ındıkatorynyń jetistigine, halyqtyń densaýlyǵyn qorǵaý júıesine qosylǵan úlken úles. Reseıdiń gerontologııa ǵylymy salasyndaǵy kórnekti ǵalymynyń atalmysh aýrýhanaǵa kelip tájirıbe-saǵatyn ótkizýiniń ózindik syry bar. Qazaqstan Prezıdenti Is basqarmasynyń medısınalyq ortalyǵynyń bas dárigeri Ámir Ahetovtyń aıtýynsha, munda medısına ǵylymdarynyń doktory, professor V.V.Benberınniń jetekshilik etýimen qartaıýdyń tindik, gýmoraldyq, nýtrısıonaldyq jáne patogenetıkalyq tetikteriniń damýy, sondaı-aq, gerıatrııa salasynda klınıkalyq ǵylymı jumystar júrgizýde burynǵy memlekettik qyzmetkerlerge turaqty medısınalyq qyzmet kórsetetin emdeý orny negizgi baza bolyp tabylady. Sonyń nátıjesinde Ortalyqtaǵy medısınalyq kyzmet kórsetetin kontıgentterdiń ortasha jasy 80-ge jetti. Munda 90 jáne odan da joǵary jastaǵy 158 adam tirkelgen.
– Ǵalymdar ádemi qartaıý men jastyqty saqtaýdyń joldaryn, ádisterin myńdaǵan jyldar boıy izdep keledi, – deıdi professor Vladımır Havınson. – Dálirek aıtsaq, bul ǵylymnyń, onyń ishinde fýndamentaldy ǵylymnyń enshisinde. Qazirgi kezde ǵalymdar qartaıýdyń ártúrli anyqtamalaryn tabýda. Bireýleri qartaıýdy jasýshalyq zattyń fızıko-hımııalyq qurylym ózgerisi dese, ózgelerdiń oıynsha, qartaıý ishki jáne syrtqy ortadan qorǵanýdyń, fızıologııanyń tómendeýi deıdi. Biraq, qalaı desek te, qartaıý – tabıǵı qubylys.
Professor gerontologııa men gerıatrııa boıynsha Koreıada ótken sońǵy dúnıejúzilik kongreske júz memleketten bes myń delegat qatysqanyn, olar árqaısysy óz jetistikterin ortaǵa salǵanyn aıtty. Sondaǵy túıgenimiz deıdi ol, qartaıýdyń negizgi emi – dári-dármek emes, salamatty ómir súrý salty men mádenıettiliktiń, aǵartý isi men tárbıeniń deńgeıine baılanysty eken.
Tájirıbe saǵaty barysynda professor Qazaqstanda joǵary tehnologııalyq medısına salasy qarqyndy damyp kele jatqanyn ári dárigerlerdiń biliktiligi artqanyn, bul máselege Prezıdent N.Nazarbaevtyń erekshe kóńil bólip, qoldaý kórsetip otyrǵanyn atap kórsetti.
– Árıne, Reseı men Ýkraınada gerontologııa jáne gerıatrııa ınstıtýttary, kafedralary bar, biraq Qazaqstan TMD elderi boıynsha osy salaǵa úlken kóńil bólip otyrǵan úshinshi memleket. Endeshe, bul máseleniń kúrdeliligin, bolashaǵyn túsinip, ony qolǵa alyp otyrǵan QR Prezıdenti Is basqarmasynyń medısınalyq ortalyǵy men oǵan jetekshilik etýshi professor V.V.Benberınniń jańa tehnologııany, jańa bilimdi Qazaqstanǵa ákelýdi oılastyryp, osynshama jumys atqaryp jatqany, árıne, óte quptarlyq ári qýanarlyq jaıt, – dedi ol.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».