Naýqan qarqyn aldy

Áıteke bı aýdany oblystaǵy astyqty óńir. Sondyqtan aýdannyń dıqandar qaýymy qońyr kúzden úlken úmit kútedi. Alaıda, sońǵy jyldary óńirde bolǵan qýańshylyqtyń zardaby bulardy da aınalyp ótpedi. Egin shyqpaı, eńbek esh ketti. Bul sharýashylyq qurylymdarynyń qarjylyq jaǵdaıyna da áser etpeı qalmady. Ras, bıyl aýdan dıqandary ótken jyldarǵa qaraǵanda birshama táýir egin ósirip otyr. Endi kúzgi jaýyn-shashynǵa uryndyrmaı ysyrapsyz jınap alýdyń amaldaryn qarastyrýda eken. Ústimizdegi jyly aýdan boıynsha 144935 gektarǵa dándi daqyl egilgen. Sonyń 125460 gektary bıdaı, 17500 gektary arpa, 882 gektary suly, 500 gektary tary.

Áıteke bı aýdany oblystaǵy astyqty óńir. Sondyqtan aýdannyń dıqandar qaýymy qońyr kúzden úlken úmit kútedi. Alaıda, sońǵy jyldary óńirde bolǵan qýańshylyqtyń zardaby bulardy da aınalyp ótpedi. Egin shyqpaı, eńbek esh ketti. Bul sharýashylyq qurylymdarynyń qarjylyq jaǵdaıyna da áser etpeı qalmady. Ras, bıyl aýdan dıqandary ótken jyldarǵa qaraǵanda birshama táýir egin ósirip otyr. Endi kúzgi jaýyn-shashynǵa uryndyrmaı ysyrapsyz jınap alýdyń amaldaryn qarastyrýda eken. Ústimizdegi jyly aýdan boıynsha 144935 gektarǵa dándi daqyl egilgen. Sonyń 125460 gektary bıdaı, 17500 gektary arpa, 882 gektary suly, 500 gektary tary.Biz barǵanda osynshama alqaptyń 47265 gektarynyń egini jınalyp, ár gektardan ortasha 7,5 sentner astyq bastyrylǵan. Aýdan sharýashylyqtary budan basqa 8500 gektardyń maıly daqyldaryn, 270 gektardyń kartobyn, 115 gektardyń kókónisin jáne 11 gektardyń baqsha ónim­derin jınaýy tıis. Egin oraǵyn ótkizýge 3166,0 tonna janar-jaǵarmaı bólinip, onyń 710,0 tonnasy jetkizilgen. Bul jumys jalǵasýda. Egin jınaýǵa 202 kombaın qatysýda. Ár kombaınǵa 717 gektardan kelgende, egin oraǵy 24 kúnde aıaqtalady dep kútilýde.

Biz bıyl tym táýir egin ósi­rip otyrǵan «Bulaq Agro» JShS-niń alqabyna kelgende kún eńkeıip qalǵan-dy. Kúzgi da­lanyń ajary jaqsy. Sary al­tyndaı jarqyraǵan astyqty al­qap kóz qýantady. Oram sheti­ne aıaldaǵan kombaındardan­ jú­zin jel qaqqan mehanızatorlar túsip, bizge jaqyndady. Osy jerde kóshpeli sheberhana, dáne­ker­leý apparaty tirkelgen traktor da aıaldap tur. Birinshi bolyp jolyqqan «Bulaq Agro» JShS-niń mehanıgi Meırambek Rza­ǵulov egin oraǵynyń jaı-kúıin áńgimelep berdi. Onyń aı­týynsha, seriktestik bıyl 8,6 myń gektarǵa jýyq alqapqa dándi daqyl ekken. Ol úshin ótken jyly kúzde úsh qaıtara jyrtylyp, par daıyndalǵan, 4 myń gektarǵa qar toqtatylǵan, qalǵan egis alqa­by kóktemde agrotehnıkalyq óń­deýden ótkizilgen. Qazir serik­tes­tiktiń egin alqabynda eki «Klass», bir «ACROS» jáne úsh «Nıva» kombaındary jumys isteýde.

Bul alqapqa jaz boıy bir tamshy jaýyn jaýmaǵandyqtan túsim de onsha joǵary emes. Ázirge gektar túsimdiligi 6 sentnerden aınalýda. Dıqandar egin oraǵy bastalar kezde bolǵan nóser jańbyrdyń saldarynan, tórt kún qatty jel turǵandyqtan birden eńbek yrǵaǵyna túsip kete almapty. Alaıda, aýa raıynyń ashyq kezin ótkizip almaýǵa tyrysqan dıqan qaýymynyń umtylysy táýir, talpynysy jaqsy. Qazir aýa raıy ashyq bolyp tur.

Aspanda shókimdeı bult kórinse kóńilderi túsip ketetin dıqan qaýy­my eki aýysymmen eńbek etýde. Kom­baınshylardyń eresegi Bolat Ahmetov áriptesterine ónege bolýda. Al, odan kombaındaryn urshyqsha úıirgen Amangeldi Sársenov, Marat Islamov syndy jigitter de qalysar emes. Mamandar jas kombaınshy Marat Islamov týraly jyly lebiz bildirdi. Ol egin oraǵyna tórtinshi jyl qatarynan qatysyp júr. Qandaı tehnıkanyń da tilin biletin sheber mehanızator bul kásipke arnaıy oqymaı-aq ákesinen úırengenin tilge tıek etedi. Olar dıqan qaýymynyń eńbegi janatyny da osy kez ekenin jaqsy túsinedi. Túsim bolsa, eńbekaqy da jaman bolmaıdy, deıdi kombaınshylar biraýyzdan. Endi-endi oraq túse­tin alqaptardan úmitti kombaınshylar. Bul alqaptardan gektaryna 10 sentner astyq jınaý kózdelýde. Ke­shirek tuqym se­bilgen alqaptarda egin­niń shil­deniń sońy men tamyzdyń ba­­syndaǵy jańbyrlarǵa iligip, dán to­lyqtyrýǵa jaqsy bolǵanyn alǵa tartady. Olar úshin kóshpe­li vagonda dalalyq as­hana ju­­mys isteıdi. Egin oraǵyna qa­ty­syp júr­gender úsh mezgil ta­maqtanady. As­pazdar Tanıa Kar­po­va men Aıman Baı­ten­te­kova daıyndaǵan dámdi asqa eginshiler dán rıza.

«Bulaq Agro» JShS egin oraǵyn qysqa merzimde tókpeı-shashpaı jınap alýǵa jumylýda. Gektar túsimi artqan saıyn jumys ta ónikti bola túsýde. Qazir egin oraǵy qarqyn aldy. Se riktestik dıqandary kún saıyn 500 gektardan astam alqaptyń astyǵyn jınaýda. Kombaındardan astyq tasymaldaıtyn kólikterde kidiris joq. Kombaınnan qyrmanǵa jetkizilgen astyqty tazartý úshin seriktestiktiń óziniń «ZAV-40» mehanıkalyq qyrmany jumys isteıdi. Egin oraǵyna qatysyp júrgen tehnıka buzyla qalsa jóndeýshiler brıgadasy qysqa merzimde buzylǵan qosalqy bólshekti aýystyryp, qalpyna keltirip bere qoıady. Egin oraǵyna qajetti janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etilgen. Biz kombaınshylarmen áńgimelesip bola bergende «Bulaq Agro»JShS dırektory Aqjol Dabylov ta osynda jetti. Seriktestik basshysy astyq baǵasynyń arzandap, qosalqy bólshekterdiń, janar-jaǵarmaıdyń qymbattap bara jatqanyna qynjylys bildirdi. Janar-jaǵarmaı azda bolsa jeńildetilgen baǵamen berilip otyrǵanyna shúkirshiligin jasyrmady. Úsh-tórt jyldan bergi qaryzdardy óteýdiń kúrdeliligin tilge tıek etti. Qalaı bolǵanda da, bıylǵy eginniń shyǵymy burynǵy jyldarǵa qaraǵanda, jaman emes ekenin, endigi másele, osy barynyń ózin ysyrapsyz jınap alýǵa tirelip turǵanyn jetkizdi.

Aýdanda bolǵanymyzda «Qumqudyq» JShS-iniń egin alqaptarynda da gektar túsimi jaqsy ekenin estidik. Seriktestik bıyl 19 myń gektarǵa egis salǵan. Sha­rýashylyq basshysy Aleksandr Chemo­danovtyń aıtýynsha, eginniń shyǵymy byltyrǵyǵa qaraǵanda táýir. Qazir sharýashylyqtaǵy sheteldik «Keıs», «Klass» jáne Reseıdiń «Vektor» kombaındary eki aýysymmen jumys isteıtin kórinedi. Dala qosynda egin oraǵyna qatysýshylar úshin qolaıly turmystyq jaǵdaı jasalǵan. Egin oraǵyn bir aıdyń shamasynda aıaqtaý kózdelýde. Osyndaı qarqyndy jumys «Altynsarın» JShS-iniń egin alqaptarynda da qalyptasqanyn aıtqan jón.

Bul sharýashylyqtardyń egin jı­naý­daǵy shıraq qımyly ózgelerge ónege bolýda. Mańdaıtermen ósirilgen tym táý­ir egindi jınap alýǵa jumylǵan áıte­ke­bılikterdiń búgingi tynys-tirshiligi osyndaı. Úsh-tórt jyldaı qýańshylyq zarda­byn shekkendikten bolar aýa raıynyń ashyq kezin tıimdi paıdalanýǵa degen tal­pynys kúshti. Ol egin oraǵyndaǵy ár kombaınshynyń, tasymal kóligin júr­gi­zýshiniń, tehnıkalyq qyzmet kórse­tý­shilerdiń boıyndaǵy eńbekke degen qulshynystan aıqyn ańǵarylady.

Satybaldy SÁÝIRBAI,

«Egemen Qazaqstan».

Aqtóbe oblysy,

Áıteke bı aýdany.

Sýretti túsirgen Berdibaı Kemal.