Eń kóp suranysqa ıe úsh mamandyq

«Eńbek resýrstaryn damytý ortaly­ǵy» AQ málimetteri boıynsha bos ju­mys oryndarynyń sanynyń kúrt azaıýy naý­ryz aıynda baıqalǵan – 68,9 myń­­nan 34,2 myńǵa deıin tómendegen. J­u­mys izdeýshilerden kelip túsken tú­ıi­n­­­demeler sany da 29 myńnan 20,1 myń­­­ǵa deıin azaıǵan. Alaıda karan­tın sha­­ra­­­laryn kezeń-kezeńimen jeńil­detý jáne kásip­oryndardyń jumysqa kiri­sýi na­­ryq­­ty jandandyrdy, búginde Elek­t­ron­­dy eńbek bırjasynyń bazasynda 75,7 myń túıindeme ornalastyrylǵan. Mem­­leket basshysy Qasym-Jomart To­qaev jańa jumys oryndaryn qurý men ju­­mys­syz azamattardy eńbekke or­­­na­­­las­­tyrýǵa erekshe kóńil bóledi. 11 ma­­­myr­da ótken Tótenshe jaǵdaı jó­nin­­degi mem­lekettik komıssııanyń qory­tyn­­dy oty­rysynda Prezıdent qarjy­lan­­dy­ry­la­tyn jobalar esebinen jańa jumys oryn­daryn qurýdyń mańyz­dylyǵyn atap ótti.

Máselen, bıyl «Jumyspen qamtý­dyń jol kartasy» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa bıýdjetten 1 trln teńge bólin­gen. Jumyspen qamtýdyń jol kartasy aıasynda áleýmettik nysandardy, ın­je­ner­lik-kólik ınfraqurylymyn, sýarý jáne ırrıgasııalyq júıelerdi, TKSh ny­sandaryn jóndeý jáne salý, eldi me­kenderdi abattandyrý boıynsha 6,5 myń­nan asa ınfraqurylymdyq jobalar qa­ras­tyrylǵan. Sonyń arqasynda 255 myń jumys orny qurylady.

Jalpy, barlyq memlekettik baǵ­dar­­la­ma­lar­dy iske asyrý aıasynda 1 mln 220 myń adamdy jumyspen qamtý kóz­del­gen, sonyń ishinde 235 myń turaq­ty ju­mys orny qurylady.

Kósh basynda Qostanaı oblysy tur

«Eńbek resýrstaryn damytý orta­lyǵy» atap ótkendeı, jalpy Qazaqstan boıynsha eń kóp suranysqa úsh maman­dyq ıe – meıirgerler, kúzetshiler men júr­gizýshiler. Osy mamandyqtar asa tap­shy, sebebi jumys berýshilerdiń sura­nysy jumys izdeýshilerdiń sanynan bir­shama artyq. Máselen, búginde Elek­t­rondy eńbek bırjasynyń bazasynda 2,3 myń meıirgerdiń túıindemesi men 2,6 myń júrgizýshiniń túıindemesi bar. Túıindeme sany boıynsha úshinshi orynda – zańgerler. Biraq jumys berýshilerdiń arasynda bul mamandyqqa suranys az. Túıindemeler sany bos jumys oryndarynyń sanynan asatyn taǵy eki mamandyq – is júrgizýshiler men dene shynyqtyrý jáne sport muǵalimi.

Bos jumys oryndarynyń sany bo­ıynsha kósh basynda Qostanaı obly­sy (17,7 myń), Nur-Sultan (15,8 myń), Qaraǵandy oblysy (10,9 myń). Bos jumys oryndarynyń sany eń az óńirler Mańǵystaý oblysy (3,1myń), Qyzylorda oblysy (3,6 myń), Soltústik Qazaqstan oblysy (3,6 myń). Bul rette osy oblystarda jumys izdep júrgen adamdar sany eń kóp. Máselen, Túrkistan oblysynda – 8,9 myń, Mańǵystaý oblysynda – 6,9 myń jáne Qyzylorda obly­synda – 6,5 myń túıindeme tapsy­ryl­ǵan. Orta eseppen, Mańǵystaý oblysynda 100 bos jumys ornyna 219 túıindemeden, Qyzylorda oblysynda – 182 túıindemeden, Túrkistan oblysynda – 112 túıindeme, Almaty oblysynda – 105 túıindemeden keledi. Al Qostanaı oblysynda jaǵdaı kerisinshe – 100 bos jumys ornyna 16 túıindemeden keledi, Nur-Sultan qalasynda – 26 túıindeme, Almaty qalasynda – 27 túıindeme.

Qazaqstanda bos jumys oryndary kóp salalar

Kásibı toptar bólinisinde jalpy elimizde kásibı mamandar – 36,6 myń bos jumys orny, qyzmet kórsetý jáne satý salasynyń qyzmetkerleri – 21,2 myń bos jumys orny, qurylys, kólik jáne basqa da uqsas kásipter ónerkásibiniń ju­mys­shylary – 19,5 myń bos jumys ornymen asa suranysqa ıe. Kásibı mamandar jumys izdeýshiler qatarynda da basym.

EEB bazasynda osy sanattaǵy qyz­met­kerler boıynsha 26,9 myń túıinde­me ornalastyrylǵan. Túıindeme sany bo­ıynsha ekinshi orynda tehnıka maman­dary jáne basqa da qosalqy kásibı qyz­met­kerler – 14,6 myń túıindeme jáne ónerkásip, qurylys, kólik jáne basqa da uqsas kásip mamandary – 9,9 myń túıin­­deme. Sonymen qatar bos ju­mys oryndary sanynyń kásibı toptar bólinisinde túıindemeler sanynan kóp bolýy baıqalady. 100 bos ju­mys ornyna túıindemeniń eń az sany qyz­­met kórsetý jáne satý salasynyń qyz­met­­ker­lerinde – 41, óndiristik qural-jab­dyq­tar operatorlaryna, qurastyrý­shylar men júrgizýshilerge – 44, fer­mer­­lerge, aýyl jáne orman sharýashy­ly­ǵ­ynyń jumysshylaryna, balyq sharýa­shy­lyǵy men balyq aýlaýǵa – 46. Kásibı toptar boıynsha kásibı mamandarǵa eń kóp bos jumys oryndary Nur-Sultanda – 3,7 myń, Qostanaı oblysynda – 3,7 myń, Qaraǵandy oblysynda – 3,4 myńy ornalastyryldy. Kásibı mamandar Qyzylorda oblysynda – 1,1 myń, Soltústik Qazaqstan oblysynda – 1,3 myń, Mańǵystaý oblysynda – 1,4 myń bos jumys orny kórset­kishi­men eń az suranysqa ıe boldy. О́nerká­sip, qurylys, kólik jáne basqa da uqsas qyzmetterdiń jumysshylary Nur-Sultanda – 3,5 myń, Qostanaı oblysynda – 2,5 myń, Qara­ǵandy oblysynda – 2,3 myń bos jumys orny úlken suranysqa ıe. Osy sanattaǵy jumysshylarǵa az suranys Qyzylorda oblysynda – 306, Mańǵystaý oblysynda – 314, Almaty oblysynda – 356 bos oryn tirkelgen.

Tehnık mamandar men ózge de qosalqy kásibı qyzmetkerler Qostanaı oblysynda – 2,7 myń, Nur-Sultanda – 2,1 myń, Túrkistan oblysynda – 1,7 myń bos jumys orny asa suranysqa ıe.

Osy kásiptik sanat úshin eń az bos jumys oryndarynyń sany Soltústik Qazaq­stan oblysynda – 479, Mańǵys­taý oblysynda – 526, Qyzylorda oblysynda – 563 bos oryn ornalastyryldy.

Qyzmet kórsetý jáne satý salasynyń qyzmetkerleri Qostanaı oblysynda – 3,7 myń, Almatyda – 3,1 myń, Nur-Sultanda – 2,4 myń bos orynmen asa suranysqa ıe. Qyzmetkerlerdiń bul tobyna Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan jáne Mańǵystaý oblystarynda suranys az boldy, onda árqaısysynda 600-den az bos jumys orny ornalastyrylǵan. Jumys berýshiler óndiristik jabdyqtar operatorlary, jınaýshylar men júrgizýshiler úshin eń kóp bos jumys oryndaryn Qos­tanaı oblysynda – 3,5 myń, Nur-Sultanda – 2,6 myń bos ju­mys ornyn ornalastyr­dy. Bul sanat­qa eń az suranys Mańǵystaý oblysynda – 260 jáne Almaty oblysynda – 358 bos oryn ornalastyrylǵan. Túrki­stan oblysynda aýyl jáne orman sharýa­shylyǵy, balyq ósirý jáne balyq aýlaý jumysshylary men fermerler úshin 630 bos jumys orny ornalastyryldy, al qalǵan óńirler osy kásibı top úshin 100-den az bos jumys ornyn ornalastyrdy.

Basshylar men memlekettik qyzmet­shilerge eń úlken suranys Nur-Sultanda – 468, Qaraǵandy oblysynda – 343, Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 333, Qostanaı oblysynda – 325 bos jumys orny ornalastyrylǵan.

Aıta ketý kerek, suranys pen usynys elimizdiń ár túrli bólikterinde jıi kezdesedi. Máselen, óńirler bólinisinde kásibı mamandar túıindemeleriniń eń kóbi Túrkistan oblysynda ornalas­tyryldy – 4 myńǵa jýyq túıindeme. Munda jumys izdeýshiler – tehnıkter men ózge de qosalqy kásibı qyzmetkerler sany kóp tirkelgen – 2,8 myń túıindeme. Almaty oblysynda qyzmet kór­setý jáne satý salasy qyzmetkerleriniń tú­ıin­demeleri kóp ornalastyryldy – 713. Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynda ónerkásip, qurylys, kólik jáne basqa da uqsas qyzmetter mamandary kóp ekeni belgilendi – tıisinshe 1,5 myń jáne 1,3 myń túıindeme. О́ndiristik jabdyq­tar operatorlarynyń, quras­tyrý­shylar men júrgizýshilerdiń túıin­demeleri Atyraý oblysynda kóp orna­las­tyryldy – 869 túıindeme. Ornalas­tyrylǵan túıindemeler men kásibı toptardyń qurylymy boıynsha jumys izdeýshiler basshylar men memlekettik qyzmetshiler boıynsha Nur-Sultanda kóp ornalastyrylǵan – 7%.