IIDM baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, Qazaqstanda ammıak pen ammıak selıtrasyn óndiretin jalǵyz zaýyt jarty ǵasyrlyq tarıhynda qalyptasý men damytýdyń kúrdeli jolynan ótip, búginde alyp óndiris oshaǵyna aınalyp otyr. Jyldar boıy jınalǵan tájirıbe men ozyq tehnologııalar arqyly kásiporyn agroónerkásiptik keshen men taý-ken óndirý salasy úshin hımııalyq ónim shyǵarady. Kompanııa qyzmetiniń negizgi túrlerine: geologııalyq barlaý jumystaryn júrgizý, tabıǵı gazdy óndirý jáne óńdeý, ammıak pen ammıak selıtrasyn, sondaı-aq olardyń týyndylaryn óndirý jáne satý jatady.
Kompanııanyń damýy negizinen memlekettik qoldaýdyń arqasynda, sonyń ishinde údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasy aıasynda múmkin boldy.
Osy baǵdarlama sheńberinde ázirlengen jańǵyrtý jobasy 2011 jyldan bastap kezeń-kezeńimen jabdyqtardy aýystyrýdy kózdedi. Atap aıtqanda, birinshi kezeńde ammıak óndirý sehynda áserlik qubyrlar jáne TNK-600 peshin qaptamalaý, sıntez kolonnasynyń saptamalary jańartyldy.
Bir jyldan keıin, paıdalanýǵa berilgen ınvestısııalyq jobalardyń tusaýkeserine arnalǵan ulttyq telekópirge qatysa otyryp, kásiporyn ujymy Elbasyna zaýytty jańǵyrtý qorytyndylary týraly baıandap berdi. Sol kezde zaýytta suıyq ammıakty, álsiz azot qyshqylyn jáne ammıak selıtrasyn shyǵaratyn tehnologııalyq jeliler qaıta jańǵyrtyldy. О́tkizilgen is-sharalar azotty tyńaıtqyshtardy óndirý kólemin eki esege arttyryp qana qoımaı, onyń ózindik qunyn tómendetý kezinde ónimniń sapasyn jaqsartýǵa múmkindik berdi. Sol 2012 jyly "QazAzot" kompanııasy "О́ndiristik maqsattaǵy úzdik taýar" nomınasııasy boıynsha QR Tuńǵysh Prezıdenttiniń "Altyn sapa" syılyǵyna ıe boldy.
Zaýyttyń keıingi damýy ammıak pen elektr energııasyn sıntezdeý úshin negizgi shıkizat – tabıǵı gazdyń jańa senimdi kózderin izdestirýmen baılanysty boldy. Osy baǵytta ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda 2015 jyldyń aqpanynda Beıneý aýdanyna qarasty "Shaǵyrly-Shómishti" ken ornyn ıgerýge lısenzııa alyndy. Kompanııa jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn alyp, tabıǵı gazdy óndirýdi júzege asyra bastady. Osylaısha jeke shıkizat bazasy daıyn ónimniń ózindik qunyn aıtarlyqtaı tómendetti.
Tabıǵı gaz "QazAzot" AQ ónimderin óndirý úshin negizgi shıkizat retinde paıdalanylady. Uńǵymadan óndirilgen gaz kiretin manıfoldtarǵa jáne gaz separatorlary arqyly túsedi, onda mehanıkalyq qospalar men suıyqtyqtardan tazartylady. Sodan keıin shyǵý manıfoldtary arqyly gazdy TKA kiretin kollektoryna jiberedi. Gaz syǵylady jáne tehnologııalyq qondyrǵylar arqyly tehnologııalyq qubyrlarmen magıstraldyq gaz qubyryna túsedi. Gazdy tasymaldaý "Beıneý" KS 389,5 km qosý núktesinde "Orta Azııa - Ortalyq" gaz tasymaldaý júıesine qosatyn gaz qubyry boıynsha jáne "Okarem-Beıneý" gaz qubyry boıynsha Aqtaý qalasyna deıin júzege asyrylady.
Kelesi mańyzdy kezeń Wartsila fın brendinen zamanaýı jabdyqtarmen jabdyqtalǵan menshikti gaz-porshendi elektr stansııasynyń (GPES) qurylysy boldy. Ol 2016 jyldyń jeltoqsanynda iske qosyldy. GPES kompanııanyń elektr energııasy men býǵa qajettiligin qamtamasyz etýge múmkindik berdi, bul da daıyn ónimniń ózindik qunynyń tómendeýine jol ashty.
Sondaı-aq, osy ýaqyt aralyǵynda tank jáne úrleý gazdarynan ammıakty kádege jaratý boıynsha jalpy quny 439 mln.teńgeni quraıtyn qondyrǵy paıdalanýǵa berildi. Zamanaýı tehnologııa táýlik saıyn 20-25 tonna qosymsha ammıakty alýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, zaýytta negizgi óndiristik qural-jabdyqtarǵa kúrdeli jóndeý júrgizildi jáne jóndeýge jatpaıtyn eskirgen qural-jabdyqtar aýystyryldy.
Aýqymdy jańǵyrtýdyń arqasynda búginde barlyq jabdyqtar tolyq jumys isteýde jáne zaýyt jylyna shamamen 330 myń tonna ammıak selıtrasyn óndire alady. Suranystyń bolýyna baılanysty kompanııa óndiristi jylyna 400 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtý boıynsha baǵdarlama ázirleýde.
"QazAzot" AQ otandyq ekonomıkanyń azotty mıneraldyq tyńaıtqyshtarǵa degen qajettiligin tolyq qamtıdy. Qazirgi ýaqytta ishki naryqqa ónimniń 65% jetkiziledi. О́ndiriletin ónimniń 35% taıaý jáne alys shetelderge eksporttalady. "QazAzot" AQ óniminiń negizgi eksporty: Reseı, Ýkraına, Qyrǵyzstan, Túrkmenstan, Grýzııa, Ázirbaıjan.
Sońǵy jyldary álemde aýyl sharýashylyǵynyń damý qarqynynyń ósýi baıqalyp otyrǵandyqtan, "QazAzot" AQ kompanııasynyń qyzmeti óndiristiń qýattaryn arttyrýdy damytý jónindegi basym mindetterdi sheshýge, odan ári álemdik naryqtarǵa shyǵa otyryp, ónimniń ár túrlerin shyǵarýǵa jáne iske asyrýǵa baǵyttalǵan.
2019 jyldyń jeltoqsanynda Aqtaý q. "QazAzot" AQ aýmaǵynda 6 375 mln. teńge somasyna" Beıtaraptandyrý jáne býlandyrý bólimshesi " jańa jobasy iske qosyldy. Sonymen qatar, 675 mln.teńgege "Tehnologııalyq aýa úshin jıyntyqqa sáıkes ortadan tepkish aýa kompressoryn salý" jobasyn iske asyrý josparlanǵan.
Búginde óndiris oshaǵynda 1220 adam eńbek etedi. Sondaı-aq, "QazAzot" AQ men elimizdiń tehnıkalyq JOO arasynda kompanııa bólimshelerinde kásibı tájirıbeni uıymdastyrý jáne ótkizý týraly kelisim jasady. Osylaısha stýdentter alǵan teorııalyq daǵdylaryn praktıkalyq bólimmen tyǵyz baılanystyra alady.