2025 jyly Qazaqstandaǵy bilim berý salasynda bir qyzmetkerdiń ortasha aılyq jalaqysy 322,7 myń teńgeni qurady. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 6,8%-ǵa joǵarylaǵanymen, ınflıasııany esepke alǵanda naqty tabys 4,1%-ǵa tómendegeni baıqalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetine sáıkes, 2023 jyldan beri bilim berý salasyndaǵy naqty jalaqy turaqty túrde tómendep keledi. Ár jyl saıyn bul tómendeý qarqyny kúsheıip otyr, ıaǵnı qazirgi jaǵdaı aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda áldeqaıda aıqyn baıqalady. Jalpy alǵanda, bilim salasyndaǵy ahýal el ekonomıkasymen salystyrǵanda birshama álsizdeý sıpat alyp otyr. Máselen, 2025 jyly barlyq salalar boıynsha ortasha jalaqy alǵash ret 2017 jyldan beri naqty túrde tómendep, 442 myń teńgeni qurady (tómendeý – 1,4%).
Muǵalimderdiń bilim sapasy qaı deńgeıde?
Soǵan qaramastan, jaǵdaıdyń tolyq kórinisin eskerý qajet. 2019-2021 jyldar aralyǵynda muǵalimderdiń jalaqysy jyl saıyn eki tańbaly qarqynmen ósip, orta eseppen 17,8%-ǵa artqan bolatyn. Bul ósim bilim berý salasyna tán erekshe dınamıka edi, sebebi jalpy ekonomıka boıynsha jalaqy bul kezeńde shamamen eki ese baıaý – orta eseppen 8,4% deńgeıinde ǵana ósken.
Bilim berý salasy jumyspen qamtylǵandar sany boıynsha da jetekshi oryndardyń birinde. Atalǵan sala barlyq zerttelgen kásiporyndardaǵy jumysshylardyń 29%-yn, ıaǵnı 3,8 mıllıon adamnyń ishinen 1,1 mıllıonyn quraıdy. Bul kórsetkish boıynsha ol eń iri sektor sanalady. Olardyń basym bóligi mektepter men kolledjderde eńbek etedi – shamamen 64%, ıaǵnı 708 myń adam orta bilim berý júıesinde jumys isteıdi. Sonymen qatar bul salada áıelderdiń úlesi joǵary – 536,8 myń adam.
Qaraǵandylyq muǵalimder IMPACT Olympiad olımpıadasynda úzdikter qatarynan kórindi
Orta bilim berý segmentinde de naqty jalaqynyń tómendeýi tirkelgen – 6,1%.
Aıta ketý kerek, 2025 jylǵa qatysty bul málimetter aldyn ala (jedel) derekter bolyp sanalady. Naqty naqtylanǵan jyldyq kórsetkishter aldaǵy jaz aılarynda jarııalanady. Ádette mundaı aldyn ala derekter men keıingi naqtylanǵan málimetterdiń aıyrmashylyǵy aıtarlyqtaı úlken bolmaıdy.