TARAZ TURǴYNDARY NEGE DÚRLIKTI?

Sáýirdiń 7-sinen 8-ine qaraǵan túni belgisiz bireýlerdiń jalǵan aqparat taratýynan Taraz qalasy­nyń turǵyndary ábigerge tústi. “Qyrǵyz eliniń Talas oblysyn­daǵy tártipsizdikke qatysýshylar­dyń bir toby Kırov sý qoımasyn jaryp jiberipti” degen habardy esti­gen tarazdyqtar oblystyq tóten­she jaǵdaılar jónindegi komıtetke máseleniń mán-jaıyn bilý úshin kesh­ki saǵat 21. 00. shama­synda habar­lasa bastaǵan. Sodan saǵat 23.00.-ge deıin olar 2500 qońy­raý ıelerin sabyrǵa shaqy­ryp, onyń jalǵan aqparat ekenin túsindirgen. Taǵdy­ryna alańdaǵan Taraz turǵyndary telefonmen oblystyq IID-ge de habarlasqan. Olarǵa jarty saǵattyń ishinde 640 qońyraý túsipti. Osy málimetten-aq turǵyndar­dyń jalǵan aqparattan qanshalyq­ty dúrlikkenin shamalaı berýge bola­dy. Kóptegen turǵyndar páter­leri men úı-jaılaryn tastap, avtokólik­termen Almaty baǵytyn­daǵy “105”, “Kerýen saraı”, Aqsho­laq, Tashkent baǵytyn­daǵy Jýaly, Shymkentke jáne Tek­turmas bıigi­ne qaraı kete bastaǵan. Tıisti oryn­dardyń bergen málimet­teri­ne qaraǵanda, “Kerýen saraı” mańy­na shamamen 400-ge jýyq avto­kólik jınalǵan. Tektur­mas­qa da kóp­tegen adam­dar shoǵyr­lanypty. Al Tash­kent baǵytyna qaraı bettegen avtokólikterden “Jansaıa” shaǵyn aý­da­ny­nyń mańyn­daǵy jolda “tyǵyn” paıda bolǵanyna qaraǵanda, bul tarapqa da kóptegen adamdar aǵylǵan. Túngi saǵat 2.00. shamasynda oblys ákimi Q.Bozymbaev, Taraz qala­synyń ákimi E.Astaev jergi­likti telearna arqyly efırge shyǵyp, Kırov sý qoımasynyń jaryl­maǵa­nyn, ony sol eldiń qarýly áskeri qatań kúzetke alyp otyrǵanyn málim­dep, oblys pen Taraz qalasy­nyń turǵyndaryn páter­leri men úı-jaılaryna oralý­ǵa shaqyrdy. Oblys ákimi, muny­men qatar Tekturmas, Áýejaı, “Jansaıa” aımaqtarynda bolyp, úreıge boı aldyrǵan halyqpen áńgimelesip, sý qoımasynda eshqan­daı qaýip joq ekenine kózderin jetkizdi. “105”, “Kerýen saraı” baǵyt­taryna oblys ákiminiń birinshi orynbasary K. Kókirekbaev baryp, ol da osy maǵynada túsinik jumystaryn júrgizdi. Mundaı jumysqa oblys pen qalanyń basqa da tıisti mekemeleri men jaýapty qyzmetkerleri tartyldy. Jalpy, Kırov sý qoımasynyń jobalyq kólemi 550,6 mln. tekshe metr sýǵa arnalǵanyn, al onyń tehnıkalyq jaǵdaıyna baılanysty ruqsat kólemi 520, 0 mln. tekshe metr bolatynyn “Saqtyqta qorlyq joq” degen budan burynǵy maqalamyzda aıtqan bolatynbyz. 8 sáýir kúni tańerteń berilgen málimette osy qoımaǵa jınalǵan sýdyń kólemi 501,87 mln. tekshe metrge jetkeni kórsetilipti. Osydan biraz buryn onyń kólemi 480 mln. tekshe metrdiń shamasynda bolatyn. Demek, qalaı desek te, sý mólsheriniń burynǵydan arta túskeni ótirik emes. Dál qazir qoımaǵa kelip jatqan sý kólemi sekóntine 35,4 tekshe metr bolsa, odan syrtqa aǵyp jatqan sýdyń mólsheri sekóntine 25 tekshe metrdi quraıdy. Bul kórsetkish byltyr tıisinshe 26,3 jáne 2,7 bolǵan. Qyrǵyz elindegi saıası turaq­syzdyqqa baılanysty eki el shekara­syndaǵy jaǵdaıǵa keletin bolsaq, búgingi kúnge deıin memleket qaýip­siz­digine qater tóndiretin eshqandaı tártipsizdik oryn alǵan joq. Biraq kesheden bastap shekaradaǵy keden­der jabyldy. Tıisti organdardyń málimdeýinshe, eger Qyrǵyz elindegi saıası jaǵdaı turaqtansa, olar qaıta ashylady. Sondaı-aq, osy oqıǵa oryn alǵaly beri 14 qyrǵyz azamaty qazaq eline ótýge tilek bildirip, olardyń ótinishteri qabyldanǵan. Búginde ol azamattarmen oblystyq IID aınalysyp jatyr. Al shekaradan retsiz bosyp ótip jatqan qyrǵyz azamattary joq. Eki el arasyna ornalasqan úlkendi-kishili 12 keden beketinde tártip kúsheıtilgen. Qorytyp aıtqanda, Taraz qala­sy men oǵan jaqyn ornalasqan aýdan­darǵa qarasty eldi meken­der­diń “Kırov sý qoımasy jarylyp, topan sý aǵyp kele jatyr” degen jalǵan aqparatqa baılanysty úreıge boı aldyrǵan turǵyndary túngi saǵat 2.00.-den keıin tynysh­talyp, jaǵdaı tańǵy saǵat 5.00. shamasynda birjolata turaqtaldy. Degenmen, eskeretin másele bar­shy­lyq. Mysaly, halyqty der kezinde sabyrǵa shaqyryp, naqty jaǵdaıdy túsindirý jumysyn uıym­dastyrýǵa tıisti sala sheneý­nik­teri sylbyrlyq tanytqan sııaqty. Buǵan dálel, turǵyndar arasynda keshki saǵat 20.30. shamasynda bastalǵan dúrligýge baılanysty málimdeme túngi saǵat 2.00. shamasynda ǵana taratyl­dy. Onda da tek bir telearna arqyly. Sondyqtan oblystyq tótenshe jaǵ­daı­lar jónindegi departament, IID jáne oblystyq ákimdik mundaı jaǵ­daı­da, meıli ol jalǵan aqparat bol­syn, másele mánisimen halyqty ne­ǵur­lym tezirek qulaqtandyryp, tezi­rek túsindirý jaǵyn oılastyrsa deımiz. Kósemáli SÁTTIBAIULY. Jambyl oblysy.