Belarýste 9 tamyzda prezıdenttik saılaý ótpek. Mejeli merzim jaqyndaǵan saıyn osy eldegi bıylǵy jyldyń basty saıası dodasynyń qyzyǵy men shyjyǵy bitpeı tur. О́tken aptada qazirgi memleket basshysy Aleksandr Lýkashenkoǵa qarsy jappaı sherý ótse, taıaýda eldegi jaǵdaıdy ýshyqtyrýǵa keldi degen jeleýmen birneshe sheteldik ustaldy.
BBC agenttiginiń habarlaýynsha, 30 shildede el astanasy Mınskide 60 myńnan astam adam sherýge shyqqan. Olar qazirgi prezıdent Aleksandr Lýkashenkoǵa narazylyq bildirip, Svetlana Tıhanovskaıany qoldaıtynyn jetkizgen. Oppozısııa ókilderiniń aıtýynsha, Belarýs tarıhynda buryn-sońdy mundaı deńgeıdegi sherý bolǵan emes.
Kóshege shyqqan demonstranttar Belarýstiń memlekettik týyn da, oppozısııanyń aq-qyzyl tústi baıraǵyn da kóshede jelbiretken. Keı mıtıngshiler saıası tutqyndardy bosatýdy, ózgeristi talap etken.
Turǵyndar narazylyǵynyń basty sebebi mynada. 9 tamyzda Belarýste prezıdenttik saılaý ótetinin joǵaryda aıttyq. Osy saıası dodaǵa oppozısııa atynan Sergeı Tıhanovskıı qatysýǵa nıet bildirgen. Biraq Belarýs ortalyq saılaý komıssııasy onyń ótinishin qabyldaǵan joq. Osydan keıin onyń jubaıy Svetlana Tıhanovskaıa saılaýǵa túsýge talpynyp, aqyry onyń kandıdattyǵy resmı bekitildi.
Iske belsene kiriskennen keıin, Svetlana hanymnyń jaqtastary kóshege shyǵa bastaǵan. Alǵashqyda myńdaǵan adam jınalǵan mıtıngten keıin narazylar sany ulǵaıa bastady. Osylaısha ótken beısenbide 60 myńǵa jýyq adam kóshege shyqty. Mıtıngke kelgen S.Tıhanovskaıa da alda-jalda prezıdenttik laýazymǵa saılansa, búkil saıası tutqyndardy bosatyp, jańadan saılaý ótkizýge ýáde berdi.
Jalpy, saılaý qarsańynda Belarýste árdaıym narazylyq aksııalary ótedi. Máselen, 2010 jyly on myńdaǵan adam qarsylyq bildirse, 2006 jáne 2017 jyldary da túrli mıtıngter uıymdastyrylǵan bolatyn.
Sarapshylar buǵan deıin aldaǵy saılaýda Aleksandr Lýkashenkonyń asyǵy alshysynan túsetinin boljaǵan-dy. Buǵan sebep jeterlik. El tizginin 25 jyl ustaǵan saıasatker áli de bıligin jalǵastyrýǵa múddeli. Onyń ústine, túrli agenttikter júrgizgen saýalnama qorytyndysynda Lýkashenkonyń bási joǵary tur. Áıtse de, ótken aptadaǵy narazylyq aksııasy «Batkanyń» kútpegen qıyndyqqa tap kelgenin ańǵartady.
Onyń ústine, taıaýda eldegi turaqtylyqty buzý úshin arnaıy keldi degen jeleýmen Reseıdiń birneshe azamaty ustaldy. BELTA agenttiginiń taratqan málimetine súıensek, Belarýs memlekettik qaýipsizdik qyzmeti olardy «ChVK Vagnera» áskerı kompanııasynyń músheleri dep tanyǵan.
Osyǵan baılanysty shuǵyl jınalys ótkizgen Belarýs prezıdenti Aleksandr Lýkashenko muny «tótenshe jaǵdaı» dep jarııalady. Ol Reseıdi «las nıeti» úshin kinálap, memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasyna jaǵdaıdy muqııat zertteýdi tapsyrdy. Reseıdiń Belarýstegi elshiligi Belarýs syrtqy ister mınıstrliginen Reseı azamattarynyń ustalǵany týraly resmı habarlama alǵanyn aıtty.
Osydan keıin eldegi birqatar buqaralyq aqparat quraly ustalǵandardyń prezıdenttik saılaýda eldiń tynyshtyǵyn buzýǵa kelgenin jarysa jazyp jatyr. Keı medıa ókilderi ustalǵandardyń arasynda Donbasstaǵy qaqtyǵystarǵa qatysqan azamattar bar ekenin habarlady.
«Olardyń árqaısysynda kishkentaı qol júgi men úlken úsh chemodan boldy. Mınskige 24 shildeden 25-ine qaraǵan túni kelip, qonaqúıden 25 shildede shyǵýy kerek edi. Biraq olar qonaqúıde 27-ine deıin bolyp, aýmaqtaǵy basqa demalys ornyna kóship ketti. О́zderin ustaýy qatardaǵy týrısterge uqsamaıdy, bári áskerı úlgide kıingen. Spırttik ishimdik iship, kóńil kóteretin oryndarǵa barǵan joq. О́zderine nazar aýdartpaýǵa tyrysty. Qonaqúı men sanatorııdiń aýmaǵyn muqııat zerttep júrdi. Búgin túnde memlekettik qaýipsizdik qyzmetiniń «A» toby OMON-nyń kómegimen 32 adamdy ustady», deıdi BELTA agenttigi.
Osy oqıǵadan keıin Belarýs Reseımen aradaǵy shekaraǵa qosymsha kúsh tartyp, qaýipsizdikti kúsheıtti. Jalpy, «ChVK Vagnera» uıymynyń músheleri Taıaý Shyǵys pen Afrıkadaǵy qarýly qaqtyǵystarǵa qatysqany esimizde. Reıter agenttigi olardyń Sırııa, Ýkraına úkimetine jasyryn baǵynatyn kúshterge kómek kórsetkenin jazady.
Germanııalyq Deutsche Welle gazeti Belarýs aýmaǵynan «ChVK Vagnera» uıymynyń músheleri ustalýy kezdeısoq oqıǵa emes dep esepteıdi. Basylymnyń paıymdaýynsha, A.Lýkashenko osyndaı tásil arqyly halyqtyń qoldaýyna ıe bolýdy kózdeıdi. Buǵan deıin onyń saılaýy kezinde mıtıngter bastalyp, jasyryn uıymdar «maıdan» bastaýǵa tyrysatynyn aıtqan-dy.