Eginniń jartysynan kóbi jınaldy

Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Aıdarbek Saparovtyń aıtýynsha, bıylǵy kóktemgi egis jumystary qatań karantın rejiminde ótti. Sondaı-aq jaz maýsymynda byltyrǵydaı qýań­shylyq boldy.

– Soǵan qaramastan, egis naýqany ýaqtyly júrgizildi. Fermerler sapaly egis materıaldarymen, arzandatylǵan ty­ńaıtqyshtarmen, ósimdikterdi qorǵaý quraldarymen, tehnıkamen qamtamasyz etildi. Qazir respýblıkanyń barlyq óńir­lerinde egin orý jumystary júr­gizilip jatyr. Jumys qarqyny ótken jylmen salystyrǵanda joǵary. Oń­tús­tik óńirde dándi daqyldardy jınaý aıaqtalyp qaldy, jumys 97-98 paıyzǵa oryndaldy, – dedi Aıdarbek Saparov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte.

Maýsymdyq jumystardy birinshi bolyp támamdaǵan Jambyl oblysyndaǵy ónimdilik ortasha eseppen gektaryna 22 sentnerdi qurady. Jedel derekterge súıensek, respýblıka boıynsha jı­nal­ǵan 66,4 paıyz astyqtyń ortasha ónim­diligi – gektaryna 11,7 sentner. Sony­men qatar búginge deıin 12,2 mln tonna astyq bastyrylǵan.

– Egin orý jumystaryn ýaqtyly júr­gizý úshin aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge 395 myń tonna ar­zandatylǵan janar-jaǵarmaı bó­lin­di. Ortasha baǵasy – lıtrine 167 teńge. Bul naryqtaǵy baǵadan 10 pa­ıyz­ǵa tómen. Astyq qabyldaıtyn lısen­zııalyq kásiporyndar saqadaı saı. Respýblıkada astyqty saqtaýdyń jal­py syıymdylyǵy 28,8 mln tonnany qu­raıdy. Bul syıymdylyq ónimdi saqtaýǵa jetkilikti. Jedel derekterge sáıkes, búginde elevatorlarǵa saqtaý úshin 1,3 mln tonna astyq tústi. Onyń ishinde jumsaq bıdaıdyń 897 myń tonnasy sapalyq kórsetkishterge saı bolyp shyqty, – dedi birinshi vıse-mınıstr.

Eske sala keteıik, bıyl aýyl sharýa­shylyǵy daqyldarynyń jalpy kólemi 22,7 mln gektardy qurady. Onyń ishin­de dándi jáne dándi burshaqty daqyldar alańy – 15,8 mln gektar, maıly da­qyldar – 2,9 mln gektar, azyqtyq daqyl­dar 3,3 mln gektar.

Birinshi vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl jınalatyn astyq ishki naryqty tolyqtaı qamtamasyz etýge jetkilikti. Sondaı-aq astyqtyń belgili bir kólemin ádettegideı eksportqa shyǵarý josparlanýda.

– Qazir naryqtaǵy treıderler astyq baǵasyn asyǵa kútýde. Osyǵan deıin bel­sendiligi tómen bolyp kelgen na­ryq­qa qaıtadan qan júgire bastady. Mı­nıstrlik astyqty eksporttaýǵa esh­qandaı shekteý qoıýdy qarastyryp otyr­ǵan joq. Jıyn-terin jumystary byl­tyrǵy deńgeıdi kórsetkenin aıttyq. Son­dyqtan eksporttyq áleýetti nazarda ustaıtyn bolamyz. Ádettegideı О́z­bekstan, Tájikstan, Qyrǵyzstan, Túrik­menstan, Aýǵanstan, Iran sekil­di dás­túrli eksporttyq naryqtar saq­ta­lady. Jalpy, Qazaqstannyń astyǵyn álem­niń 40 shaqty memleketi tutynyp otyr­ǵanyn atap ótken abzal. Bıylǵy mar­ketıngtik jylda, ıaǵnı 2020 jyldyń shil­desi men 2021 jyldyń shildesi ara­lyǵynda 8 mln tonna astyq eksport­taý­dy josparlap otyrmyz, – dedi A.Saparov.

«Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy» UK basqarma tóraǵasy Qanat Qaraýylovtyń dereginshe, qazir korporasııada 450 myń tonna astyq bar. Budan bólek, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes kóktem-jaz maý­symynda 516 myń tonna astyq satyp alyndy. Bul maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 24,5 mlrd teńge bólindi. Osy oraıda respýblıkanyń 370 aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshi kásiporny qarjylandyrylǵanyn atap ótken jón. Korporasııa astyqty satyp alý baǵasyn jıyn-terin jumystary aıaq­talýǵa taıaǵan kezde, ıaǵnı 7-10 kúnnen keıin jarııalamaq. Jalpy, kompanııa 1 mln tonnadan astam astyq qoryn jasaq­taýdy kózdep otyr.

Birinshi vıse-mınıstr Reseıden as­tyq­ty ruqsatsyz jetkizýshilermen  kúres jalǵasatynyn aıtty. Jyl basy­nan beri atalǵan jaǵdaı boıynsha Qazaq­stan – Reseı shekaralarynyń ótkizý pýnkt­terinde 2 myńǵa jýyq quqyq buzý­shylyq tirkelip, 730 tonna astyq shekaradan keri qaıtarylǵan. Al zańdy túrde jetkizilgen astyq kólemi – 300 tonna.