Qazaqstan áıelderi búgingi kúnde bizdiń qoǵamdaǵy barlyq salalarda belsendi eńbek etýde. Olar agroónerkásiptik keshenniń damýyna da úlken úles qosýda.
Osyǵan oraı, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi AО́K salasyndaǵy genderlik teńdik máselelerine úlken kóńil bóledi.
Mınıstrliktiń ortalyq apparatynda áıel qyzmetkerlerdiń úlesi 50 paıyzdy quraıdy. Solardyń ishinde 2-eýi basshylyq qyzmet atqarady. Atap aıtqanda, 2012 jyly Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri bolyp Isaeva Gúlmıra Sultanbaıqyzy taǵaıyndaldy.
Qazaqstan áıelderi búgingi kúnde bizdiń qoǵamdaǵy barlyq salalarda belsendi eńbek etýde. Olar agroónerkásiptik keshenniń damýyna da úlken úles qosýda.
Osyǵan oraı, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi AО́K salasyndaǵy genderlik teńdik máselelerine úlken kóńil bóledi.
Mınıstrliktiń ortalyq apparatynda áıel qyzmetkerlerdiń úlesi 50 paıyzdy quraıdy. Solardyń ishinde 2-eýi basshylyq qyzmet atqarady. Atap aıtqanda, 2012 jyly Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri bolyp Isaeva Gúlmıra Sultanbaıqyzy taǵaıyndaldy.
Mınıstrlik vedomstvolary men olardyń aýmaqtyq mekemelerinde 1156 áıel qyzmetker jumys isteıdi. Onyń 49-y basshylyq qyzmette.
Agrarlyq ǵylym júıesindegi (AQ «QazAgroInnovasııa») áıel ǵylymı qyzmetkerlerdiń úlesi 41,4 paıyzǵa (566 adam) deıin jetip otyrsa, onyń ishinde 22-si ǵylym doktory, 182 áıeldiń ǵylym kandıdaty ataǵy bar.
Aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy áıelder kásipkerligin damytýdyń basym baǵyttaryna aýyl sharýashylyǵy ónimderin daıyndaý, qaıta óńdeý jáne saqtaý, kıim, toqyma buıymdarynyń óndirisi, qyzmet kórsetý salasy, veterınarııalyq qyzmet kórsetý jáne basqalar jatady. Aýyldyq aımaqtarda áıelder kásipkerligin damytý jáne qoldaý isine genderlik saıasat aıasynda erekshe kóńil bólinedi. Aýyl áıelderi ártúrli, sonyń ishinde memlekettik kózderden qarjy quraldaryn alýda er adamdar men teń múmkindikterdi paıdalana alady, keıbir jaǵdaılarda olarǵa basymdyq ta beriledi.
Áıelderdiń kásipkerligin damytýdy qarjylaı qoldaýdyń túrleriniń biri «QazAgro» UBH» AQ kompanııalar tobynyń iske asyratyn baǵdarlamalary bolyp tabylady. Mıkroqarjy shaǵyn bıznesti damytýdyń, aýyldyq aımaqtarda kedeılik deńgeıin qysqartýdyń basty quraly bolyp tabylady. Kóptegen aýyldyqtarǵa jeńildikti shaǵyn nesıeler beriledi. Osy múmkindikti paıdalanyp otyrǵan áıelder kóptep kezdesedi.
Holdıng iske asyratyn baǵdarlamalar boıynsha nesıeleý sharttary eldiń basqa qarjy ınstıtýttarymen salystyrǵanda kásipkerler úshin asa tıimdi bolyp tabylady jáne olar jynysyna qaramaı teń jaǵdaıda beriledi. Holdıngtiń enshiles uıymdary beretin nesıelerdiń quny ekinshi deńgeıli bankterdiń beretin nesıeleriniń qunynan edáýir tómen. Onyń ústine EDB qabyldamaıtyn ótimdiligi tómen kepildikter de qabyldanady.
2012 jyly Holdıngtegi kompanııalar áıelderge 38,6 mlrd. teńgeniń 1 864 nesıesin bóldi, sonyń ishinde:
«QazAgroQarjy» AQ – 28 632,0 mln. teńge somasyndaǵy 324 nesıe;
«Agrarlyq kredıttik korporasııasy» AQ – 7 817,6 mln. teńge somasyndaǵy 60 nesıe;
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ – 2 116,6 mln. teńge somasyndaǵy 1 480 nesıe bóldi.
Osynyń nátıjesinde áıelder kásipkerliginiń belsendi bola túskeni baıqalyp otyr. Máselen olarǵa 2013 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda 43,6 mlrd. teńge somasynda 3 313 nesıe berildi. Bul 2012 jyldyń kórsetkishinen 1,8 ese kóp.
Budan ózge, genderlik teńdikti qoldaý maqsatynda 2012 jyldyń aıaǵynda «Sátti» baǵdarlamasyn júzege asyrý bastaldy.
2012 jyly aýyldyq aqparattyq-keńes ortalyqtaryna jáne «Qazagromarketıng» AQ jergilikti ókildikterine AО́K sýbektileriniń tikeleı úndeýi arqasynda áıelderge 1 821 keńes kórsetilse, 2013 jyldyń jartyjylynda ǵana 1 260 keńes kórsetildi.
Respýblıka aımaqtarynda kásipkerlikti yntalandyrý maqsatynda «Shaǵyn jáne orta bıznes jetistikteri» atty baıqaý ótkiziledi. Onda «Eń úzdik kásipker áıel» atalymy qarastyrylǵan. Máselen, Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy «Eń úzdik kásipker áıel» atalymyna 2012 jyly 27 qyz-kelinshek qatyssa, baıqaý qorytyndysy boıynsha olardyń 8-i túrli marapatqa ıe boldy.
Arman Evnıev,
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń jaýapty hatshysy.