Aýyl – qazaqtyń altyn besigi. Ras, altyn besik malymen ajarly. Alaıda qazirgi aýyldardyń aınalasynyń ajary taıyp barady. Onyń basty sebebi – myńǵyrǵan mal. Úkimetke alaqan jaımaı, malyn baqqan azamatqa alǵys aıtamyz. Biraq mal jııýdyń joly osy eken dep aýyldyń da ajaryn umytpaýymyz kerek.
Kóptoǵaı aýylynda Nuraly Aımuhanov degen azamat bar. Sol Nuraly sońǵy eki jyldan beri eki júzge tarta qoıyn jaz jaılaýǵa shyǵyp baǵyp otyr. Danyshpan Abaıǵa júginsek, «Erte barsam, jerimdi jep qoıam dep, Yqtyrmamen otyrar kúzeýde baı!» deıdi.
Sharýamen kózi ashylǵan Nuraly tóńiregi tozyp bara jatqan aýylyn oılap, aýyldastaryn qasyna shaqyrady. Biraq bıyl da onyń bastamasyn eshkim qoldaǵan joq.
Osy jazda sharýamen júrip, Kóptoǵaı aýylynan biraz uzap shyqqan keıin qarasha qostyń qasynan óttik. Úıdiń qasynda eki júzdiń ústinde qoı jaıylyp júr. Minis aty tusaýly tur. Qarasha qostan júzin kún qaqtaǵan jigit shyqty. Burynnan da azdap tanystyǵymyz bar edi. Toqtap sálem berdik. Áńgime aýany sharýaǵa aýysty. «Eki júz qoıǵa bola otyrsyń ba?» dep surasam, qasyna eshkim ermeı turǵanyn aıtady. Áńgime barysynda osy jaılaýdy jaz boıy otyrýǵa bergen aýyl azamaty Talǵat Berdembaevqa alǵysyn aıtady. Maly qudyqtan sý ishedi. Naýryzda kóship barypty. Inilerimen birigip baǵady. Maly qońdy.
Jasynan sharýamen búıiri shyqqan, eńbek jolyn komsomol jastar brıgadasynda bastaǵan jigit aýyldyń tóńiregindegi tozyp bara jatqan «túıe súıregendeı» óristi aıtqanda, oılanyp qaldyq. Shyndyǵynda kez kelgen aýyldyń aınalasy aq taqyrǵa aınaldy. Bıylǵydaı qýańshylyq jyly tipti keshkisin mal tuıaǵynan kóterilgen shańnan aýyl kórinbeıdi. Keshkisin ala shańnan adam túgili malyńdy da kóre almaısyń? Qazir keıbir aýyldarda aldy 200-300 qoı, 50-60 iri qara ustap otyrǵandar bar. Árıne, aýylda turyp mal baqqan azamattarǵa qýanamyz! Biraq? Qatty aıtsaq, «malmen mal bolyp» otyrýǵa bola ma? «Aýylyna qarap, azamatyn tany!», degen sóz bar. «Kelgenshe qonaq uıalady, kelgen soń, qonaq ıesi uıalady!». Qonaqtan uıalmas úshin aýyldyń ajary azamattyń bárine ortaq. Sondyqtan Nuralynyń bastamasyn barlyq aýyldardaǵy azamattar qoldaýy kerek!
S.QOIBAǴAROV
Aqtóbe oblysy,
Oıyl aýdany