Jelidegi foto, vıdeo dálelmen negizdelgen aqparatqa súıensek, Ústirttiń aýmaǵynda ornalasqan Bozjyra shatqalynda qurylys jumystarynyń josparlary bar bar. Tómendegi sebeptermen ASBK qurylys jumystaryn dereý toqtatýǵa shaqyrady.
1. Bıoalýantúrlilikke qaýip tónedi
Qonaq úı qurylysy josparlanǵan Bozjyra shatqalyndaǵy aýdan sınk qaldyqtary men Qarynjaryq qumdarynyń arasynda ornalasqan. Bul aýmaq - Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engen Ústirt arqary, qaraquıryqtyń, qaraqulaq (karakaldyń) jáne basqa da sırek kezdesetin túrlerdiń turaqty mekeni. Bul Ústirt arqary men qaraquıryq úshin mazasyzdyq faktory tómen aýmaqtyń biri. Adamdardyń, tehnıkanyń, jol qurylysynyń jáne basqa da ınfraqurylymnyń áserinen atalǵan jáne basqa da sırek kezdesetin túrlerdiń popýlıasııasyna tóndiretin qaýpi joǵary.
2. IýNESKO Álemdik mura tizimine ený múmkindigi
Ústirt – Qazaqstandaǵy IýNESKO Álemdik mura tizimine úmitker nysandardyń biri. Ol tizimge ilikken nysandarǵa qoıylatyn mańyzdy sharttyń biri – tutastyǵy men sulýlyǵy (VII. Nysan tabıǵı fenomen nemese erekshe tabıǵı ádemilik pen estetıkalyq mańyzǵa ıe keńistik bolyp tabylady). Bul óńirdegi kez kelgen qurylys tabıǵı eskertkishke zııan keltiredi.
3. Ústirt qoryǵy aýmaǵyn keńeıtý múmkindigi
2015 jylda Ústirt memlekettik tabıǵı qoryǵynyń (MTQ) aýmaǵyn keńeıtý múmkindigi talqylanǵan bolatyn. ǴEQ/BUUDB/QR Úkimeti jobasynyń sheńberinde ASBK ázirlegen jaratylystaný-ǵylymı negizdeme memlekettik ekologııalyq saraptamadan sátti ótti. О́kinishke oraı, sol kezde bekitilgen Qansý gaz ken ornyn barlaý josparyna baılanysty EQTA-ny (erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar) keńeıtý múmkin bolmady. Qazirgi ýaqytta barlaý toqtatylǵandyqtan qoryqty keńeıtý múmkindigi bar.
4. Sý men kommýnıkasııanyń joqtyǵy
Bozjyra shatqalynda sý kózi men kommýnıkasııa joq. 2017 jyly geografııa ınstıtýty oblys ákimdiginiń tapsyrysymen Mańǵystaý oblysynyń týrıstik áleýetin baǵalaý jumysyn júrgizdi. Ondaǵy usynystardyń qatarynda qurylys jumystary bolmady.
5. Arheologııalyq eskertkishter
Shatqalda jáne onyń tóńireginde paleolıt dáýirinen erte orta ǵasyrlarǵa deıingi birneshe arheologııalyq eskertkishter bar, olardyń keıbiri áli zerttelmegen.
6. Osal topyraq
Ústirt – topyraǵy erekshe osal aımaq. Topyraq quramynda gıps bolǵandyqtan ótken kóliktiń izi ondaǵan jyldar turady. Kólik qozǵalysyn tıimdi baqylaý, ár túrli "safarı" men avtosherý qatysýshylar jıynyna tolyq tyıym salý qajet. QOÁB-siz (Qorshaǵan ortaǵa áserdi baǵalaý) kez-kelgen qurylys bastaýǵa, joldar da, tipti kishigirim ǵımarattardy da soǵýǵa jol berýge bolmaıdy.
Sondaı-aq, qaýymdastyq týrızmdi damytý úshin Ústirt qoryǵynyń vızıt-ortalyǵyn ázirden jumys istep turǵan trassalardyń janynda qurǵan jón ekenin aıtady.
Mysaly, Bozjyra shatqalynan shamamen 20 km qashyqtyqta Aqtaý-Beket ata asfalttalǵan trassasy boıynda. Sol jerden týrıster Ústirttegi eń qyzyqty jerlerge bara alady.
"ASBK QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi men Mańǵystaý oblysynyń ákimdigi Bozjyra shatqalyndaǵy qurylys jumystaryn tolyq toqtatyp, jergilikti turǵyndardyń, barlyq múddeli taraptardyń qatysýymen oblysta týrızmdi damytýdyń perspektıvalyq josparyn qarastyryp, Ústirttiń erekshe tabıǵatyn saqtaýǵa qajetti barlyq shekteý sharalarynyń saqtalýyna qatań baqylaýdy qamtamasyz etýi tıis dep esepteıdi", delingen habarlamada.