Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Halyqaralyq aqparattandyrý akademııasynyń akademıgi Baýyrjan Imanǵalıevtiń «Temirbek Júrgenov» atty kitaby «Atamura» baspasynan jaryq kórdi.
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Halyqaralyq aqparattandyrý akademııasynyń akademıgi Baýyrjan Imanǵalıevtiń «Temirbek Júrgenov» atty kitaby «Atamura» baspasynan jaryq kórdi.
Bul kitapta Qazaqstan men Ortalyq Azııa respýblıkalaryndaǵy oqý-aǵartý, mádenıet pen ádebıet salasynyń órkendeýine ólsheýsiz úles qosqan kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, kezinde «temir narkom» atanǵan Temirbek Qarauly Júrgenovtiń ádebı-pýblısıstıkalyq murasy men qaıratkerlik bolmysy qatar zerttelip, teorııalyq turǵyda taldanǵan.
Kitap 5 taraýdan turady. «Qaıratkerdiń azamattyq ajary» atty birinshi taraýda T.Júrgenovtiń ósken-óngen ortasy, bilim alǵan, azamat bolyp qalyptasqan tulǵasy jaıynda baıandalady. Ekinshi taraý «Qaıratkerdiń qalam qajyry» dep atalady. Munda qaıratkerdiń qalamgerligi, ádebı-synshylyǵy, ana tilge janashyrlyǵy jaıynda T.Júrgenovtiń qazaq sahna óneriniń qalyptasýyna jasaǵan qajyrly eńbekteri jóninde keńinen baıandalǵan. 1934 jyly ótken alǵashqy óner sleti, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tuńǵysh sezi, 1936 jylǵy qazaq óneriniń Máskeýdegi onkúndigi, Jambyl, Kúlásh, Shara taǵy basqa óner juldyzdarynyń ómiri men ónegesi, ulttyq ónerge qosqan ólsheýsiz izderi týraly qyzyqty úzindiler keltirilgen. «T.Júrgenov týraly maqalalar, estelikter jáne lebizder», «T.Júrgenovtiń ádebı-saıası pýblısıstıkalyq murasy», «T.Júrgenovtiń oqý-aǵartý, mádenıet salasyndaǵy eńbekteri» atty taraýlarda qaıratker-qalamgerdiń qundy maqalalary men ómirsheń ocherkteri, kitaptarynan úzindiler túpnusqa negizinde qazaq jáne orys tilderinde usynylǵan.
Esimi tek qazaqqa ǵana emes, ısi túrki jurtyna málim, Ortalyq Azııa men Qazaqstanǵa ortaq tulǵa, asa kórnekti qoǵam jáne memleket qaıratkeri, qalamy qarymdy synshy-kósemsóz ıesi Temirbek Júrgenov týraly kompozıtor Ahmet Jubanov: «Júrgenovtiń kabınetinen shyqqanda Alataýdy aıyryp, Qarataýdy qaıyryp shyǵatyndaı kúsh-jigermen shyǵatyn edik» dese, Qurmanbek Jandarbekov: «Temirbek Júrgenov qazaq óneriniń qanat jaıýyna qyrýar ter tókti. Biz ony qazaq teatrynyń atasy retinde bilemiz. Biz ony qazaq óneri men ádebıetiniń bilimdary retinde tanımyz. Biz ony Qazaqstandaǵy oqý-aǵartý isiniń janashyry retinde bilemiz» degen. Al Músirepov: «T.Júrgenov – tildi de tisti, jigerli de isker adam bolǵan» deıdi.
Qydyrbek ÁLQOJAEV,
fılologııa ǵylymdarynyń
kandıdaty, dosent.