Túz taǵysy búrkitti qolǵa túsirip, ony ózine qulaqkesti baǵyndyryp, onymen de qoımaı alpys eki aılaly túlkini aldyryp, saıatshylyq quratyn ǵalamda halyq az. Kók aspan taǵysyn qolǵa úıretý ońaı emes. Onyń amal-aılasyn biletin álemde qazaqtan basqa halyq kemde-kem.
Qusbegiler búrkitti «qolbala» jáne «túz búrkit» dep ekige aıyryp ataıdy. «Qolbala» dep balapan kezinde uıadan alyp, qolǵa úıretken qusty aıtady. «Túz taǵysy» nemese «túz búrkit» dep, eseıip ushyp júrgen jerinen qolǵa túsirgen qusty aıtady.
Túz búrkitti baǵyndyrý ońaıǵa túspeıdi. Kók aspanda erkin samǵap úırengen túz taǵysy qolǵa túsip qor bolǵanda namystan qusalanyp ólip te ketedi. О́lmegenniń ózinde ashý shaqyryp, baǵynbaı otyryp alady. Ondaıda asaý búrkitti baǵyndyrý úshin qusbegiler «Yrǵaqqa otyrǵyzý» tásilin qoldanady.
Ony aýyzeki tilde búrkitti yrǵaqqa otyrǵyzý dep ataıdy. Ol úshin arasy 2-3 metr bolatyn eki qazyqsha nemese dińgek ornatylady. Qazyqsha-dińgekterdiń arasyna arqan tartyp, jiptiń týra bel ortasyna aǵashtan nemese qaıystan búrkit otyratyndaı terbelip turatyn baldaq jasaıdy. Qolǵa úıretiletin búrkittiń basyna tomaǵa kıgizilip, osy baldaqqa otyrǵyzady.
Qusbegi búrkit otyrǵan baldaqqa nemese kóldeneń tartylǵan arqanǵa qosymsha jip baılap, ony qozǵap yrǵaıdy. Yrǵaq kezinde qulap qalmas úshin búrkit baldaq aǵashty qysa túsedi. Qysa-qysa tegeýirini sharshap, ábden qaljyraıdy. Odan keıin adamdar birinen soń biri kezektesip yrǵaqty úzbeı, tipti eki-úsh kúnge deıin sozady.
Uıqysy qashyp, qatty sharshaǵan búrkit mıy shaıqalyp qusady, aqyrynda esinen tanyp qulaıdy. Sol sátte ıesi, ıaǵnı qusbegi ony óziniń shapanyna orap qoıady.
Oraýly shapannyń ishinde esin jıǵan túz taǵysy sol sátten bastap óziniń burynǵy erkin ómirin tolyq esinen shyǵaryp, umytady. Iаǵnı «mıyn» qusyp tastaıdy. Anadan jańa týǵandaı kúı keshedi. Boıyna shapannyń ıisi sińip, budan bylaı sol ıistiń ıesine máńgilikke baǵynyshty kúıge túsedi.
Mine, bul qazaqtardyń túz taǵysyn baǵyndyrý úshin oılap tapqan kóptegen ádisteriniń biri.