«Kompıýter» uǵymy qaǵazdaǵy ıdeıa bolǵan XIX ǵasyrdyń ózinde aǵylshyn matematıgi Ada Lavleıs tarıhtaǵy alǵashqy programmıst áıel atandy. Sol úshinde Halyqaralyq baǵdarlamaýshylar kúni Adanyń týǵan kúnine baılanysty bekitilgen.
1843 jyly jarııalanǵan eńbeginde ol Bernýllı sandaryn esepteıtin algorıtm usynyp, búgingi tilmen aıtqanda «kodtyń» logıkasyn qaǵazǵa túsirip ketken. Eń qyzyǵy, ol mashına bolashaqta tek san emes, mýzyka, mátin, sýret sekildi aqparatty da óńdeı alady dep boljaǵan. Sondyqtan Ada Lavleısti kópshilik «kompıýter dáýiriniń alǵashqy oıshyly» dep ataıdy.