Keshe Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń burynǵy prezıdenti Nelson Mandela qaıtys boldy. Bul týraly ITAR-TASS habarlady.
OAR prezıdenti Djeıkob Zýma bul kúndi qaraly kún dep atap, el aýmaǵyndaǵy búkil týlardy túsirýge tapsyrma berdi. «Nelson Mandela 5 jeltoqsan kúni 20 saǵat 50 mınýtta týǵan-týystarynyń ortasynda typ-tynysh ketip qaldy. Bizdiń halqymyz uly perzentinen aıryldy», – dedi ol.
Nobel syılyǵynyń laýreaty, aparteıdke qarsy kúrestiń ulttyq qaharmanymen qoshtasý úshin onyń Iohannesbýrg qalasyndaǵy úıiniń aldyna júzdegen adam jınaldy.
Marqumnyń otbasy OAR-dyń tuńǵysh qara násildi prezıdentin Kýný qalasy Batys Keıp provınsııasynda jerlemek. Sebebi, munda Mandelanyń úlken uly Makato, tuńǵysh qyzy Makazıve men ekinshi uly Tembekıle jerlengen eken.
Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń tarıhyndaǵy birinshi qara násildi prezıdent 1918 jyly 18 shildede Kýný derevnıasynda tembý taıpasynyń kósemi otbasynda týǵan. Dúnıege kelgen kezinde oǵan kosa tilinen sózbe-sóz aýdarǵanda «aǵashtan butaq julý», al beıneli tilde «bulyńǵyr» degen maǵyna beretin «Rolıhahla» atty esim berilgen eken. Al mektepte oqı bastaǵan shaǵynda aǵylshynnyń «Nelson» degen atyn alady. Keıinirek ol ózderiniń tobynyń uıǵarymymen Madıba atala bastaıdy.
Mandela 1944 jyly Ońtústik Afrıkanyń ulttyq kongresi (AUK) quramyna múshe bolyp endi. Ol 1952 jyly osy kongrestiń Transvaal provınsııasyndaǵy uıymyn basqarý tizginin qolǵa aldy. Osy jumystaǵy belsendiligi úshin 1964 jyly 12 maýsymda «úkimetti qulatý úshin qarýly kóterilis uıymdastyrdy» degen aıyptaýmen ómir boıǵy túrmede otyrý jazasyna kesildi. 1982 jylǵa deıin Robben aralynda otyrdy. Sodan keıin Keıptaýndaǵy «Polsmoor» abaqtysyna aýdaryldy. Ol 1991 jylǵy 11 aqpanda álem qaýymdastyǵynyń qysymymen túrmeden bosap, bostandyqqa shyqty.
Nelson Mandela 1994 jyldyń 9 mamyrynan 1999 jyldyń 16 maýsymyna deıin OAR-dyń prezıdenti boldy. Onyń halyqaralyq nagradalary da óte kóp. Sonyń ishinde 1993 jyly alǵan Nobel syılyǵynyń laýreaty ataǵy da bar.
Nelson Mandela úshinshi mártesinde Mozambıktiń avıaapatta qaza tapqan prezıdenti Samora Masheldiń jesiri – Grase Mashelge úılengen. Onyń bes uly boldy. Bulardyń úsheý qazir ómirde joq. Uldarynan qyryqtan asa nemere men shóbere kórdi.
Aıdar О́risbaev.
Derekkóz: Itar-tass.com