QASIRETI MEN QASIETI TOǴYSQAN О́ŃIR

Elimiz beıbitshiliksúıgish saıasatymen álemdik qoǵamdastyqta ózindik ornyn alǵan elderdiń sanatynda tanylyp keledi. Keshegi Parlament Májilisinde ótken “Qazaqstan – beıbitshilik eli” taqyrybyndaǵy dóńgelek ústel sonyń bir aıǵaǵy. Atalǵan sharada Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Jánibek Káribjanov kirispe sóz sóıledi. J.Káribjanov qyryq jyldan astam ýaqyt ishinde Semeı polı­go­nynda júrgizilgen 450 synaqtan 1,5 mıllıon adam zardap shekkendigin atap ótti. Sonymen birge, Qazaq­stannyń ıadrolyq qarýdy taratpaý jónindegi kelisimge qosylýy jáne beıbitshilik jolynda jasaǵan basqa da sharalary halyqaralyq antı­ıadro­lyq qozǵalysqa tyń serpin berip, ony jańa damý deńgeıine shy­ǵarǵanyn aıtty. Taıaýda ǵana res­mı saparmen kelip ketken Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýn: “Men bar­lyq derjavalardy Qazaqstannan úlgi alýǵa shaqyramyn” deı oty­ryp, elimizdiń Prezıdenti Nur­sul­tan Nazarbaevqa jahandyq antı­ıadro­lyq qozǵalysty basqarýdy usyndy. Osy rette Vashıngton qa­lasynda ótken sammıt barysynda AQSh prezıdenti Barak Obama Qazaqstannyń ıadrolyq qaýipsizdik baǵytyndaǵy ustanymyn joǵary baǵalap, ony AQSh-tyń ıadrolyq qarýdy taratpaý jónindegi eń se­nim­di strategııalyq áriptesi sanaı­tynyn erekshe jetkizdi. Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi jahandyq sammıtte sóılegen sózinde Nur­sul­tan Nazarbaev ıadrolyq qarýdyń alapat qýatynan barynsha zardap tartqan el retinde Qazaqstan jer betinde qaýipsizdik pen tatýlyqtyń ornaýyn jaqtaıtynyn málimdep, ony damytý úshin birneshe naqty usynystar aıtty. “Sonyń ishinde ıadrolyq qarýsyz álemniń jalpyǵa ortaq qararyn qabyldaý týraly másele de bar. Bul – halyqaralyq qaýipsizdiktiń jańa júıesin qurý jolyndaǵy asa mańyzdy usynys. Biz endi osy usynystardyń ıesi retinde olardy barynsha ilgerilete jyljytýǵa kúsh salýymyz qajet. Bul baǵytta bizdiń Parlament depýtattary da belsene atsalysýǵa tıis, dedi Jánibek Sálimuly. Jınalǵandar aldynda “Qazaq­stan – beıbitshilik eli” atty jańa derekti fılm kórsetildi. Bul fı­lm­de Semeı synaq aımaǵynyń 40 jyl boıy jarylystar jasaǵany kórsetildi. Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdan bas tartqan el retindegi Mem­leket basshysynyń róli kóri­nis tapqan jáne ıadrolyq qaýip­siz­dik jolyndaǵy kúrester beıne­lengen. Dóńgelek ústelde Májilis depýtaty Vıktor Rogalev “Iаdrolyq qarýsyz álemge jetý jolynda” degen taqyrypta baıandama jasady. “Qazaq jeriniń derti” taqyry­byn­da “Azǵyr” polıgonynda júr­gi­zil­gen ıadrolyq synaqtardyń zar­dap­tary jóninde parlamentshi Vıktor Kııanskıı óz oılaryn ortaǵa sal­dy. Semeı synaq aımaǵynyń qasi­ret­teri jaıly depýtat Nurtaı Sa­bılıa­nov jan-jaqty ashyp kór­setti. 1992 jylǵy 18 jeltoqsanda “Semeı ıadrolyq polıgonyndaǵy ıadrolyq synaqtardan zardap shek­ken azamattardy áleýmettik qorǵaý týraly” Zań qabyldanǵan. Mem­leket osy zańdyq qujatqa sáıkes 2006-2009 jyldary osy zardap shekken azamattarǵa birjolǵy aq­sha­laı ótemaqy tóleýge 14 mlrd. teńge bólgen. N.Sabılıanovtyń paıymynsha, polıgon zardabyn joıýǵa jalǵyz Qazaqstannyń ǵana emes, búkil álem jurtshylyǵynyń kúsh-jigeri jumyldyrylýy qajet. Halyqty emdeý, saýyqtyrý, den­saý­lyǵyn qalpyna keltirý, áleýmettik qorǵaý jóninde arnaýly memleket­tik baǵdarlama men keshendi shara­lar qabyldaý kerek. Depýtattardan soń, J.Kárib­ja­nov dóńgelek ústeldi qorytyn­dylady. Asqar TURAPBAIULY.