El Táýelsizdigine oraı «Qazaqstan» ulttyq arnasy merekelik birneshe arnaıy joba ázirledi. Táýelsizdik kúni egemen Qazaqstannyń tarıhynan syr shertetin «Teńdessiz táýelsizdik!», «Meniń Otanym – Qazaqstan», «Tuǵyry bıik táýelsizdik!» atty derekti fılmder kórermenge jol tartpaq. Jáne merekelik konsertpen qatar «Memlekettik qyzmetshiler mıssııasy», «Baǵa jetpes baılyǵymyz oraldy» atty arnaıy jobalar usynylmaq.
El Táýelsizdigine oraı «Qazaqstan» ulttyq arnasy merekelik birneshe arnaıy joba ázirledi. Táýelsizdik kúni egemen Qazaqstannyń tarıhynan syr shertetin «Teńdessiz táýelsizdik!», «Meniń Otanym – Qazaqstan», «Tuǵyry bıik táýelsizdik!» atty derekti fılmder kórermenge jol tartpaq. Jáne merekelik konsertpen qatar «Memlekettik qyzmetshiler mıssııasy», «Baǵa jetpes baılyǵymyz oraldy» atty arnaıy jobalar usynylmaq.
Táýelsizdik merekesine arnalǵan baǵdarlamanyń birnesheýine qysqasha toqtalyp ótetin bolsaq, alǵashqy jobanyń aty – «Teńdessiz táýelsizdik!». 22 jyldyq tarıhy bar táýelsizdik qazaqqa ońaı jolmen jetken joq. Osy jyldarda Qazaq eli túrli ózgeristerdi bastan ótkizdi. Syn saǵatta Qazaqstan ózin 100-den astam elge moıyndatyp, jańa Ata Zańyn qabyldady. 1998 jylǵy azııalyq daǵdarystan, 2008 jylǵy álemdik qarjy kúızelisinen de úlken shyǵynsyz ótti. Egemen el atanyp, 5 Olımpıadaǵa ulandaryn qatystyrdy, baıraqty talaı básekede qanjyǵasy bos qaıtpaı, el týy jeńis tuǵyrynda jelbiredi. Prezıdent N.Nazarbaevtyń bastamasymen elimiz birneshe ıntegrasııalyq úderiste belsendilik tanyta bildi.
Osy jetistikterdi 22 jyldan soń qorytyndylap, túıin jasaý – keıingi urpaqtyń basty mindeti bolyp sanalady. Osyǵan oraı, «Qazaqstan» ulttyq arnasy 3 bólimnen turatyn 1 saǵattyq «Teńdessiz táýelsizdik!» atty arnaıy joba túsirdi. Baǵdarlamada elimizdiń basty oqıǵalaryna qatysty qoǵam qaıratkerleri suhbat berip, qyzyqty sıýjetter kórsetiledi. Máselen, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdiqalyqova elimizdiń uzaq jyldar boıy úzilmeı jalǵasqan áleýmettik saıasaty jaıly baıandasa, aqyn Ákim Ysqaq elimizge qandas baýyrlardyń oralýyn eske alady. Al belgili tarıhshy Búrkit Aıaǵan 90-jyldarǵy qıyndyqtyń sebebin túsindirse, dıplomat Vıacheslav Ǵızzatov memlekettik shekaralarymyzdyń bekitilý hronıkasyn áńgimelep beredi. Al merekelik jobanyń sońǵy núktesin dástúrli ánshi Bekbolat Tileýhan Elbasynyń súıikti ánderi jaıly sóz ete kelip, ataqty «Meniń Qazaqstanym» ánin oryndaýmen túıindeıdi.
Táýelsiz tarıhymyzda Qazaqstan úshin syn sátine aınalǵan mańyzdy oqıǵanyń biri – 2008 jyly bastaý alǵan jahandyq qarjylyq daǵdarys desek, osy kezde álemde júıe quraýshy talaı iri bank, kompanııalar ózin defolt, bankrot dep jarııalaǵan bolatyn. Daǵdarystyń mundaı salqyny Qazaqstanǵa da jetpeı qoımady. Qarjy tapshylyǵy ornady. Biraq 2000 jyly Prezıdent bastamasymen qurylǵan Ulttyq qor qarajaty – máseleniń eń tıimdi sheshimi boldy. Sebebi, Elbasy munaı satylymynan túsken artyq qarajattyń qıyn sátte qajet bolatynyn der kezinde kóre bilip, aıtty. Dál solaı boldy da.
Úkimet ekonomıkany turaqtandyryp, onyń basty salalaryn qarjylandyrý úshin Ulttyq qordan 10 mlrd. dollar alyp, ony 5 salaǵa bóldi. Olar: qarjy naryǵy, qurylys salasy, agrosektor, ındýstrııalyq jobalar jáne shaǵyn jáne orta bıznes edi. О́zge elderde jumys orny qysqaryp, zaýyttar jabylyp jatqanda, mundaı qoldaýdyń nátıjesinde Qazaqstan qyzmet oryndaryn saqtap qala aldy. Tipti, kúrdeli jaǵdaıda qalǵan úleskerlerdiń ótpeı qalǵan qurylys obektilerin bıýdjet esebinen támamdady. Nátıjesinde Qazaqstan bar-joǵy 2-3 jylda óziniń bastapqy ekonomıkalyq ósimine qaıta oraldy.
«Meniń Otanym – Qazaqstan» jobasyna kelsek, 1990-jyldardyń basy. Alasapyran kezeń. Bul – egemendikti endi ǵana alyp, derbestikke qol jetkizgen ýaqyt bolatyn. Naryqtyq turmysqa áli úırenise qoımaǵan shaq. Bútin bir memleket túgili jekelegen azamattyń kúnkórisi muńǵa aınalǵan qıyn-qystaý kezeńde jat jerde júrgen qandastarymyzdy atajurtqa shaqyrý rasynda, erdiń eri ǵana táýekel ete alatyn isi edi. Prezıdent N.Nazarbaev 1992 jyly osyndaı batyl qadamǵa bardy. Sol kezdegi astanamyz – Almaty qalasynda Dúnıejúzi qazaqtarynyń alǵashqy quryltaıy ózindik sán-saltanatymen ótken bolatyn. Bul quryltaı – dúnıe júzindegi ıisi qazaq balasynyń rýhanı oıanýyna, qaıta túleýine dem berdi. Sharapatyn tıgizdi. Úmit syılady. Bul úmit keıin, shyndyqqa, aqıqatqa aınaldy. Úlken tebirenispen bastalǵan quryltaı – Dúnıejúzi qazaqtaryna jáne Qazaqstan Úkimetine bes baptan turatyn óz úndeýin joldady. Bul Qazaq eli úshin tarıhı oqıǵa edi. Sebebi, jahanda qandas baýyrlaryn tarıhı otanyna shaqyrǵan memleketter neken-saıaq edi. Naqty aıtsaq, mundaı batyl qadamǵa úsh el ǵana bara aldy. Olar – Germanııa, Izraıl jáne bizdiń Qazaqstan. Bul jumysty Qazaqstan men Izraıl Táýelsizdik ala sala, kóp uzamaı qolǵa aldy. Mine, osylaısha Qazaqstan basshysy Nursultan Nazarbaevtyń muryndyq bolýymen taǵy bir asyl arman – shyndyqqa aınaldy. Mıllıondaǵan taǵdyr, myńdaǵan otbasy atajurtymen qaıta qaýyshty. Bul oqıǵa Qazaq eli tarıhynda altyn árippen jazylatyny aqıqat.
Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵyn quryp, oǵan Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń ózi Tóraǵa boldy. Sóıtip, álemniń ár tarabyna tarydaı shashyrap ketken qandastarymyzdyń atamekenge oralýyna zańdyq jáne áleýmettik negiz qalandy. Sol jyldardan bastap, Qazaqstan Úkimeti kóshi-qon jáne demografııa máselelerimen aınalysatyn arnaıy agenttik qura otyryp, shettegi aǵaıyndardy Otanǵa oraltýǵa bıýdjetten kvotalyq qarjy bóldi, alys-jaqyn shetelderden qandastarymyzdy kóshirip ákelý men ornalastyrý sharalaryn josparly, keshendi túrde júzege asyra bastady. Sodan bermen qaraıǵy 22 jylda alys-jaqyn shetelderden tarıhı Otanyna – Qazaqstanǵa mıllıonnan astam qazaq balasy oralyp úlgeripti.
Táýelsizdik uly murat, qasterli uǵym! San ǵasyrlar boıy arman etken ata-babamyzdyń asyl muraty osy dáýirde shyndyqqa aınalýy qandaı ǵanıbet! Qazaqstan basshysy Nursultan Nazarbaev uly murattyń uıytqysy bola bildi. Eli sendi, Elbasy senimdi aqtady. Osylaısha, qazaqtyń jańa tarıhy, jańa jylnamasy jazyldy. «Qazaqstan» ulttyq arnasynyń arnaıy merekelik jobalarynan osyndaı aqshýaq áserge bólenesiz.
Tanagóz ILIIаSOVA.