Radıo habarynan týyndaǵan oılar
Bıyl «Delovoı Mır Astana» baspasy» «Nursultan Nazarbaev. О́mirbaıan» atty kitap basyp shyǵardy. Onyń avtory – belgili qalamger, pýblısıst Mahmut Qasymbekov.
Radıo habarynan týyndaǵan oılar
Bıyl «Delovoı Mır Astana» baspasy» «Nursultan Nazarbaev. О́mirbaıan» atty kitap basyp shyǵardy. Onyń avtory – belgili qalamger, pýblısıst Mahmut Qasymbekov.
Kitapta Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń balalyq shaǵynan bastap Elbasy bolǵanǵa deıingi ómiri men eńbek joly baıandalady. Ony sondaı-aq Elbasymyzdyń osy kezeńge deıingi ómiri men qyzmetiniń kezeńderi resmı ári júıeli túrde tolyq baıandalǵan týyndy dep ataýǵa bolady. Eńbek jolyn qarapaıym jumysshydan bastap, udaıy oqyp, tynbaı izdenip, ózin-ózi jetildirýdiń arqasynda Táýelsiz Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti joǵary mártebeli qyzmet laýazymyna ıe bolyp, búginde aty álemge tanymal saıası qaıratker deńgeıine kóterilgeni arqaý etilgen. Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ǵıbratty ómir joly kim-kimdi de qyzyqtyrmaı da, ári tańdandyrmaı da qoımaıdy. Munyń ózi bolashaq ómir jolyn, eńbek jolyn aıqyndaýdy oılap júrgen jasóspirimder men jastarymyz úshin jaqsy ónege ekeni anyq.
Sondyqtan da Qazaq radıosy bıyl «Nursultan Nazarbaev. О́mirbaıan» kitabynan «О́reli ómir ónegesi» atty habarlar sıklyn uıymdastyryp, tyńdarmandardyń nazaryna usynǵan edi. Jetekshisi – Mahmut Qasymbekov. О́z basym osy habardy súısinip tyńdadym. Ári zor ǵıbrat aldym. Táýelsizdik tarıhyna saıahat jasap qaıtqandaı boldym. Basqa zamandastarymnyń da ony tyńdap, radıodaǵy jýrnalısterge myń san alǵys aıtqanyn da osy maqala arqyly jetkizgim keldi.
Bul kitapty men Úshtóbe qalasyndaǵy ortalyq kitaphanadan alyp oqyǵan edim. Onyń qoldan qolǵa ótip, oqyrmandar tańdaýyna aınalǵanyna kýá bolǵanmyn. Ári Prezıdent kúni qarsańynda osy kitap boıynsha mektepterde qosymsha sabaq oqytylsa ǵoı dep te kóksegen edim. Sóıtse de radıodan oqylǵandaǵy áseri tym erekshe bolady eken. Dıktor Sholpan Baıǵabylovanyń erekshe úni, habardyń ǵajaıyp mýzykasy dala daýysyna aınalǵandaı ómirmen úndesip, Elbasymyzdyń ómir derekterimen sabaqtasyp, júregime maqtanysh sezimin uıalatty.
Elbasymyz Nursultan Ábishulynyń da jańa memleket ornatýdaǵy kemeńgerligi onyń boıynda danalyqtyń RÝHY bar ekenin aıǵaqtaıdy. Ol Rýhtyń El QÝATYNA aınalǵanyn bireý biler, bireý bilmes. Bul da ańyzǵa bergisiz aqıqat. Endi qarapaıym halyqtyń ómirinen osy pikirime naqtyly mysaldar keltireıin:
Qarapaıym el-jurttyń ishinde Tuńǵysh Prezıdentimizge qatysty tańǵalarlyqtaı oqıǵalar da kezigedi. Tirshiliktiń shyrmaýy kóp qoı. Sondaı bir kezeńde Qaratal aýdany Jańatalap aýylyndaǵy ambýlatorııanyń dárigeri Meıiz Nurqasymova Qaratal aýdandyq gazetiniń redaksııasyna keldi. Bas redaktor retinde maǵan eshkimge tis jarmaǵan qupııa syryn aqtardy. Oqıǵa 2006 jyly bolǵan edi.
– Siz maǵan senińizshi. Jasym zeınettikke jetken soń aýdandyq aýrýhananyń bas dárigeri Ryshan Amanjolovqa jumystan bosatý jóninde aryz jazdym. Sol kúni ornymdy qımaı qatty qınaldym. Túnde tús kórippin. Áýeli bólmeme shuǵyla shashyldy. Sonan soń esikti ashyp Nursultan Ábishuly kirip keldi de, menimen amandasyp:
– Meıiz, sen ýaıymdama. Áli bes jyldaı qyzmet jasaısyń, – dep shyǵyp ketti. – Bul neniń nyshany? – dedi.
– Bolashaqtyń boljamy ǵoı. Myqty dárigersiz ǵoı. Tájirıbeńiz de mol. Halyqqa qajetsiz. Bir jaqsylyqqa berilgen aıan bolar, – dep kóńilin aýlap shyǵaryp salǵanmyn.
Birer kúnnen soń Mádenıet úıinde medısına qyzmetkerleriniń kúni saltanatty túrde atap ótildi. Meıiz Nurqasymova «Shapaǵat» ordenimen nagradtaldy.
– Biz sizdi demalysqa ázir jibermeımiz. Qyzmetińizdi budan bylaı da jemisti atqara berińiz, – dedi aýdan ákimi Qydyrkeldi Medeýov.
Sóıtip dáriger taǵdyry ońdy sheshimin tapty.
Bul tús delik. Endi ómirde bolǵan jaǵdaıdy aıtaıyq.
– Nemerem jumysqa tura almaı qatty qınaldym, – deıdi burynǵy pedagog Ásııa Sydyqova. – Bir kúni Nurekeń túsime enip, meni bir qýanyshpen quttyqtap jatyr. Oıana kelip, ony jaqsy yrymǵa jorydym. Kóp keshikpeı úlken ul jaqsy jumysqa ornalasty. Nemere de óz mamandyǵy boıynsha memlekettik qyzmetke turdy. О́mirimizde qýanyshty sátter kóbeıdi, – deıdi.
Ol da sol tústi baqyttyń bastaýy sanaıdy eken. Men bolsam adamnyń rýhy óz betinshe áreket jasaı alatynyna senbeıtin edim. Biraq óz basymnan ótken bir oqıǵa shynynda da Tuńǵysh Prezıdentimizdiń rýhy qalaǵan adamynyń bolashaǵyn boljap, tipti rýhanı tirekke aınalyp, qol ushyn bere alatynyna kózimdi taǵy jetkizdi.
2003 jyly biz joldasym Imash Balabekov ekeýmiz zeınetke shyqtyq. Zeınetaqymyz mardymsyz. Birden materıaldyq qıyndyqqa dýshar boldyq. Kúsh te, qýat ta bar. Alaıda eki qolǵa jumys joq. Men qyryq jylǵy árqıly baspasózde jarııalanǵan áńgimelerdi sandyqqa salyp jaýyp tastadym da otyra qalyp jyladym-aı. Qarjysy joq adam kitapty qaıdan shyǵarsyn. Oryndalmaǵan armanǵa arnalǵan dúnıeni qaıteıin dep kóz jasymdy aǵyzyp júrgende bir qyzyq tús kóreıin.
Sáýletti de saltanatty aq saraıda aı mańdaıly, kún sıpatty qazaqtar sup-sulý hanymdarymen ádemi áýenmen bılep júr. Bılep júrgen jurtqa qarap bir baǵannyń qasynda men turmyn. Ústimde – appaq kóılek, aıaǵymda – qara týflı. Jalǵyzbyn. Kenet qasyma Sara Alpysqyzy kelip:
– Myna bólmege júrińizshi, – dedi. Keń bólmede jaıýly dastarqan toly taǵamdar. Sara hanym meniń aıaǵyma kı dep aq etik berdi. Kıip aldym. Sonan soń zaldaǵy jurttyń arasymen ornyma kele jatqanymda aldymnan Nursultan Ábishuly jolyqty da:
– Bilemin, – dedi. – Kitaptarym jaryq kórmeıdi-aý dep jylap júrsiz. Jylamańyz. Sizdiń kitaptaryńyzdy shyǵarýǵa 32500 dollar bólinedi, – dep meni aq baǵannyń qasyna ákeldi. Kúlip oıandym da, «Sizge rahmet, meniń Prezıdentim» dep aıqaı saldym.
– Qandaı tús kórdiń? – dedi joldasym tańǵalyp.
– Men baqyttymyn, – deıin kádimgideı marqaıyp. – Meniń Prezıdentim maǵan kitap shyǵarýǵa 32500 dollar bóldi, – degenimde ol ishek-silesi qatyp kúlip jiberdi de:
– «Taýyqtyń túsine tary kiredi» degen ras eken-aý. Qazirgi dollardyń qunymen sanaǵanda 3 mıllıon teńge eken. Osynshama qarjy bólinetindeı sen kim ediń? Tús túlkiniń boǵy emes pe? – degende kádimgideı jasyp qalǵan edim. Biraq ádet boıynsha bul túsimdi kitapshama jazyp qoıdym.
Arada eki jyl ótti. 2005 jyly meni aýdandyq gazettiń bas redaktorlyq qyzmetine qaıta shaqyrdy. 2007 jyldan bastap kitaptarym jaryq kóre bastady. Almaty oblysynyń burynǵy ákimi, qazirgi Parlament Májilisiniń depýtaty Serik Úmbetovtiń qoldaýymen «Darıǵa-dáýren», sodan keıin buryn Qaratalda, qazirgi Eńbekshiqazaq aýdanynyń ákimi Qydyrkeldi Medeýov óz qarjysyna «Dúnıe – kerýen» atty kitapty, odan keıin Tekeli qalasynyń burynǵy ákimi, qazirgi Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Serik Islamjanov óz qaltasynan qarjy bólip, «Darııa ǵumyr» kitabymdy shyǵaryp berdi. Myna ǵajaıypty qarańyzshy. Olardyń bári de – Elbasymyzdyń senimdi ókilderi. Ákimder. Adam sengisiz jaǵdaı. Biraq shyndyq. Mundaı mysaldar óte kóp. О́kinishke qaraı, onyń bári shaǵyn maqalanyń aıasyna syımaıdy.
Osynyń bári Nursultan Ábishulyna degen rızalyq sezimnen, senimnen týyndaǵan shyǵar. О́ıtkeni, 20 jylda Elbasynyń danalyq saıasatynyń arqasynda jańa Qazaqstan órkenıetke qaryshty qadam jasap jatyr. Ony naqtyly bilgińiz kelse «Mahmut Qasymbekovtiń «Nursultan Nazarbaev. О́mirbaıan» kitabyn oqyńyzdar. Qazaq radıosynan berilip jatqan «О́reli ómir ónegesi» habaryn tyńdańyzdar. Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyq merziminde 20 ǵasyrǵa bergisiz tarıhı erlik eńbek jasalǵan. Odan shyǵatyn tujyrym – Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentiniń esimi tarıhqa altyn árippen jazyldy. Uly rýh degenimiz osy shyǵar. Endeshe sol Uly rýhtyń El qýatyna aınalǵanyna men tańǵalmaımyn. Qazaq bolyp týǵanyma maqtanamyn.
Máken О́SERBAEVA,
Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi.
Taldyqorǵan.