Bala kezimizden súıip tyńdap, oqyp ósken halyq ertegileriniń kópshiliginde «jeti basty aıdahar», «jeti basty jalmaýyz» degen jaǵymsyz ári qorqynyshty keıipkerler bolǵan. Qarapaıym halyqtyń qanyn soratyn osyndaı qubyjyqtarmen alysqan batyrlar álgi tajaldyń bir basyn shaýyp túsirip, endi bir basymen alysyp jatqanda ana shabylǵan bastyń ornyna jańa bir bas ósip shyǵady eken delinetin.
Búginde Qazaqstan ekonomıkasy men qarjy salasyn jegi qurttaı jaılaǵan sybaılas jemqorlyq derti de jeti basty ajdaha sııaqty. Birin áshkerelep, sottap, túrmege qamap jatsa, endi biri qaıta bas kóteredi. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi qanshama qajyr-qaırat tanytqanymen, el ekonomıkasyn maıshelpek etken azǵyndyq áreketter tyıylar emes.
Kúni keshe ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev kóleńkeli ekonomıkamen kúresý úshin jańa agenttik qurýdy tapsyrdy. Ile Memleket basshysy Qazaqstandaǵy «kóleńkeli ekonomıkaǵa» qarsy is-qımyldyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda Qarjylyq monıtorıng agenttigin qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Bul jańa agenttikke qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrý jáne qarjylyq qylmystar men quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý, olardy anyqtaý, jolyn kesý, ashý jáne tergep-tekserý boıynsha fýnksııalar men ókilettikter berilip otyr.
Osylaısha Memleket basshysynyń bastamasymen kóleńkeli ekonomıka men sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreske aıryqsha nazar aýdarylǵandyǵyn baıqap otyrmyz. Endi osy ıgi bastamalardyń jemisti bolýyn tilep, kúlli halyq Úkimetke úmittene kóz tigip otyr.
Jańa agenttiktiń qarjy salasyndaǵy sybaılas jemqorlyqpen bitispes kúresi nátıjesinde aldaǵy 4 jylda kóleńkeli ekonomıkanyń úlesi 15 paıyzǵa azaıýy tıis degen boljam jasalynýda.
Dúnıejúzilik bank ókilderiniń málimetinshe, Qazaqstandaǵy kásiporyndardyń 40 paıyzy óz tabystaryn jasyryp qalady eken. Memleket bıýdjetine túsýge tıis alym-salyqtyń qanshamasy jeke qaltalarǵa ketip jatqanyn osy kórsetkishten-aq ańǵarýǵa bolady.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy Transparency International jahandyq qozǵalysy jarııalaǵan sybaılas jemqorlyqty qabyldaý ındeksinde Qazaqstan alǵash ret 38 ball jınap, 180 memlekettiń ishinen 94-orynǵa ıe boldy. Sırııa, Somalı, Ońtústik Sýdan sııaqty memleketterdiń tıisinshe 14, 12 upaıdan enshilegenin eskersek, Qazaqstan kórsetkishi asa maqtanarlyq emes ekenin baǵamdaımyz.
О́z ónimderimizdi shyǵarýǵa asa bas qatyrmaı, daıyn dúnıelerdi shetelden tasýǵa ábden ákkilenip bara jatqanymyz da Prezıdent nazarynan tys qalmady. Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda bul jóninde Memleket basshysy qatań eskerte kelip: «Bıýdjettiń trıllıondaǵan qarjysyn ımportqa jumsaýǵa qaqymyz joq. Sondyqtan bıýdjettiń ákimshileri tikeleı jaýap beredi. Bul oraıda bizge «semiz» sıfrlar qajet emes. Mańyzdysy – durys esepteý. Qazaqstanda tirkelgen zańdy tulǵanyń kez kelgen ónimi jıi esepke alynatyny týraly aqparat bar. Ol óziniń taýaryn jetkize me, álde ımporttan ákele me – ony baqylap otyrǵan eshkim joq. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine berilgen sıfrlardy bekitilgen ádistemege sáıkes qaıta tekserýdi tapsyramyn», dedi.
Keńeıtilgen otyrys barysynda budan basqa da kóptegen sheshýi jetken mańyzdy máseleler kóterilip, Úkimetke naqty tapsyrmalar júktelgendigi elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna sony serpin berýge tıisti.
Kádirbek QUNYPIIаULY,
Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi «Qoǵamdyq kelisim» RMM Aqparattyq jumys jáne jurtshylyqpen baılanys basqarmasynyń jetekshi sarapshysy