2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderi bir-biriniń azamattaryna zeınetaqy berý týraly kelisim jasasty. Resmı túrde múshe memleketterdiń eńbekshilerin zeınetaqymen qamtamasyz etý dep atalatyn kelisimniń maqsaty – azamattardyń zeınetaqy quqyqtaryn jumysqa ornalastyrýshy memlekettiń azamattary sııaqty jaǵdaı men tártip boıynsha qalyptastyrý.
Buǵan deıin de talaı márte jazǵanymyzdaı, endi Reseı óz aýmaǵynda jumys istegen Qyrǵyzstan, Armenııa azamattaryna zeınetaqy taǵaıyndaıdy. Tıisinshe, Qazaqstanǵa kelip eńbek etken odaq elderiniń azamattary Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan da (BJZQ) zeınetaqy alýǵa quqyly. Eger bir azamat tórt el aýmaǵynda da qyzmet atqarsa, sol tórt eldiń úkimetinen de zeınetaqy ala alady.
Zeınetaqy berý kelisimniń 12-babyna sáıkes mynadaı negizgi tártippen júzege asady. Bul týraly BJZQ habarlap otyr.
Kelisim kúshine engennen keıin jınaqtalǵan jumys ótili úshin zeınetaqyny EAEO-ǵa múshe memleket aýmaǵynda eńbek etip, jınaqtalǵan jumys ótili úshin sol memleket taǵaıyndaıdy jáne tóleıdi. Kelisim kúshine engenge deıin jınaqtalǵan jumys ótili úshin zeınetaqy EAEO-ǵa múshe memleketterdiń zańnamasyna jáne 1992 jylǵy 13 naýryzdaǵy Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketter azamattarynyń zeınetaqymen qamsyzdandyrý salasyndaǵy quqyqtarynyń kepildikteri týraly kelisimge, al Belarýs Respýblıkasy men Reseı Federasııasy úshin – 2006 jylǵy 24 qańtardaǵy Reseı Federasııasy men Belarýs Respýblıkasy arasyndaǵy áleýmettik qamsyzdandyrý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly shartqa sáıkes taǵaıyndalady jáne tólenedi.
Budan bylaı Qazaqstan jumys berýshi eńbek nemese azamattyq-quqyqtyq shart jasasý kezeńinde qazaqstandyq kásiporynda eńbek etetin EAEO eli azamatynyń (Armenııa, Belorýs, Qyrǵyzstan, Reseı) tabysyn, mindetti zeınetaqy jarnasyn jáne mindetti kásiptik zeınetaqy jarnasyn mindetti túrde aı saıyn eseptep, ustap turýǵa jáne olardy Qazaqstannyń zeınetaqy zańnamasynda belgilengen tártip pen sharttarǵa saı BJZQ-ǵa aýdaryp otyrýy tıis.
«Bul bolashaqta eńbekkerge qazaqstandyq zańnamada kózdelgen zeınetkerlik jasqa tolǵan kezde nemese múgedektigi merzimsiz bolyp belgilengen bolsa, I jáne II toptardaǵy múgedektik belgilengen kezde ózi qalyptastyrǵan zeınetaqy jınaqtary esebinen BJZQ-dan zeınetaqy tólemderin alý quqyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi» delingen quziretti organ habarlamasynda.
Kelisim erejesine sáıkes eger eńbekshiniń bir memleket aýmaǵyndaǵy jumys ótili zeınetaqy alýǵa jetkiliksiz bolsa, onda EAEO-nyń basqa elderinde, onyń ishinde mundaı jumys ótili ýaqyt boıynsha sáıkes keletin jaǵdaılardy qospaǵanda, kelisim kúshine engenge deıin jınaqtaǵan jumys ótili eskeriledi. Ol úshin bes eldiń quziretti organdary Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııamen birlese otyryp tıisti aqparattardy almasyp otyrady.
Sondaı-aq múgedektigi boıynsha zeınetaqy tólemderin taǵaıyndaý úshin medısınalyq tekserýden ótkizý eńbekkerdiń turǵylyqty eliniń zańnamasy boıynsha, al múgedektik toby men merzimin belgileý úshin kýálandyrý eńbekker jumysqa ornalasqan, múgedektik boıynsha zeınetaqy taǵaıyndaıtyn eldiń zańnamasy boıynsha júrgiziletin bolady.