Májilis Spıkeri Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrysta depýtattar birqatar ratıfıkasııalyq zań jobalaryn maquldady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Otyrysta depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy kóshi-qon salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn maquldady. Nurlan Nyǵmatýlın zań jobasyn talqylaý kezinde osydan bir apta buryn Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti elimizge memlekettik saparmen kelip, qos memleket basshylarynyń eki eldiń aýmaǵy arqyly azamattar men kólik quraldarynyń erkin qozǵalysy men tranzıti úshin kelisilgen sharalar qabyldaýdyń mańyzdylyǵy týraly aıtqanyn atap ótip:
-Bul zań jobasy eki el úshin de óte mańyzdy. Sebebi, bizdiń memleketterimizdiń ózara áriptestigi barlyq salada óte tyǵyz. Mysaly, byltyr Qyrǵyzstannan bizdiń elimizge 250 myń azamat kelgen bolsa, al, Qyrǵyz eline Qazaqstannan 175 myń azamat barǵan. Máseleni naqtylap aıtqanda, elderimiz arasyndaǵy kóshi-qon máselesin durys retteý úshin osy Kelisimdi ratıfıkasııalap otyrmyz, - dedi Májilis Tóraǵasy.
Palata Spıkeriniń aıtýynsha, atalǵan Kelisimdi ratıfıkasııalaý zańsyz kóshi-qonǵa qarsy kúreste eki el yntymaqtastyǵynyń, kóshi-qon prosesterin retteýdiń, qos azamattyq faktileriniń jolyn kesýdiń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar, búgin Palata depýtattary «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde baǵaly metaldarmen jáne asyl tastarmen operasııalardy júzege asyrý erekshelikteri týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn maquldady. Qujat normalaryn talqylaý barysynda depýtattar osy saladaǵy zańsyz aınalym úshin jaýapkershilik bóliginde zańnamany úılestirý týraly máseleni kóterdi. Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın Qazaqstanda baǵaly metaldar men tastardyń zańsyz aınalymy úshin baptar qylmystyq sıpattan aryltylǵan, al mysaly, Reseı men Belarýs elderinde osyndaı quqyq buzýshylyqtar úshin qylmystyq jaýapkershilik kózdelgenine nazar aýdardy.
- Bizde tek ǵana ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Biraq ta, qundy metaldardy urlaý men olardyń zańsyz aınalymy tómendemeı otyr. Kerisinshe, olardyń sany jyldan jylǵa ósýde, - dedi. Májilis Tóraǵasynyń aıtýynsha, mysaly, tek «Qazaq Altyn» kásipornynda 2015-2020 jyldar aralyǵynda 32 myńnan astam zańsyz izdeýshiler ustalǵan. 2019 jyldyń aqpan aıynan bastap 2020 jyldyń qyrkúıek aıyna deıin 5 722 zańsyz izdeýshi ustalyp, polısııaǵa tapsyrylsa, olardyń 80% - y qaıtadan qylmys jasaǵan. Nurlan Nyǵmatýlın qylmyskerlerge ákimshilik qamaý da, aıyppuldar da tosqaýyl bola almaı otyrǵanyn alǵa tarta kelip, zańsyz izdeýshilerdi aıyppuldarmen toqtata almaıtynymyzdy tájirıbe kórsetip otyrǵanyna nazar aýdardy.
Mysaly, sarapshylardyń baǵalaýy boıynsha bizde zańdy túrde óndirilgen árbir 3 tonna altynǵa zańsyz óndirilgen 1 tonna keledi. Májilis Tóraǵasy zańsyz áreketterge qarsy túrli sharalar qabyldanyp jatqanymen tıisti nátıje bermeı otyrǵanyn aıtty. Osyǵan oraı, quzyrly organ ókilderine jazany kúsheıtýge qatysty naqty usynystar qajettigin jáne ol depýtattar tarapynan qoldaý tabatynyn eskertti.
Aıta ketý kerek, Kelisim Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde baǵaly metaldarmen jáne asyl tastarmen operasııalardy júzege asyrý erekshelikterin aıqyndaıdy. Sondaı-aq zańdy tulǵalardyń jáne dara kásipkerler retinde tirkelgen jeke tulǵalardyń baǵaly metaldarmen jáne asyl tastarmen operasııalardy júzege asyrý jónindegi qyzmetine baılanysty quqyqtyq qatynastarǵa qoldanylady. Jalpy otyrysta Palatanyń komıtetteri Qazaqstan men Reseı Úkimetteri arasyndaǵy «Baıqońyr» keshenin jalǵa berý shartyna ózgeris engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly zań jobasyn jumysqa aldy.
Sondaı-aq, Májilis ónerkásiptik qaýipsizdik, ındýstrııalyq aımaqtar, janýarlar dúnıesi, erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar, energetıka, tabıǵı monopolııalar jáne ishki ister organdary qyzmetkerlerine turǵyn úı tólemderi máselelerine qatysty zań jobasyna Senat engizgen túzetýlermen kelisti.
Otyrys sońynda Májilis depýtattary memlekettik organdar basshylaryna depýtattyq saýaldar joldady. Olar: A.Jamalov, A.Mılıýtın, E.Smaılov, A.Perýashev, A.Jumabaeva, J.Ahmetbekov, S.Reshetnıkov, E.Smyshlıaeva, A.Sembınov, M.Tajmaǵambetova, Sh.Osın, A.Qońyrov, E.Abaqanov, Z.Kamasova, A.Berdalın.