Qazaqstan 2007 jylǵy Sýǵa batqan kemelerdi shyǵarý týraly Naırobı halyqaralyq konvensııasyna qosyldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev atalǵan qujatty ratıfıkasııalaý týraly zańǵa qol qoıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Konvensııa Halyqaralyq teńiz uıymynyń bastamasymen qabyldandy. Ony 53 memleket ratıfıkasııalady. Bul - álemdik flottyń 75%-dan astamy.
Konvensııaǵa qosylý el aýmaǵynda sheteldik kemeler sýǵa batqanda Qazaqstannyń múddelerin qorǵaýǵa múmkindik beredi. Qujat menshik ıesine sýǵa batqan kemeni alyp tastaýdaǵy jaýapkershiliginen bas tartýǵa jol bermeıdi.
Konvensııa kelesi máselelerdi retteıdi:
– keme ıesiniń ornalasqan jerin anyqtaýdaǵy, sýǵa batqan kemeni belgileýdegi jáne bortyndaǵy obektilerdi qosa alǵanda, kez kelgen bólikti alyp tastaýdaǵy qarjylyq jaýapkershiligin belgileý;
- keme ıesiniń apatty joıý jónindegi qajetti shyǵystardy óteýiniń kepili retinde kemede (jalpy syıymdylyǵy 300 jáne odan da kóp tirkelimdik tonna) batyp ketken kemelerdi alyp tastaýdy qarastyratyn jaýapkershiligin saqtandyrý nemese ózge de qarjylyq qamtamasyz etý týraly kýáliginiń bolý mindettemesi.
Sonymen qatar Konvensııany ratıfıkasııalaý sýǵa batqan kemeniń menshik ıesiniń saqtandyrý kompanııasyna shyǵystardy tikeleı óteý týraly talaptar qoıý quqyǵyn beredi.
Konvensııanyń 3-babyna sáıkes memleket Halyqaralyq teńiz uıymynyń bas hatshysyna tıisti habarlama jibere otyryp, Konvensııa normalaryn aýmaqtyq sýlarda qoldana alady.
Sheteldik kemeler el aýmaǵyna únemi kirip turatyndyqtan, Qazaqstan atalǵan qujatty ratıfıkasııalaýǵa múddeli boldy.
2020 jyly Aqtaý jáne Quryq teńiz porttaryna 1283 keme kirdi. Onyń ishinde 261-i Qazaqstannyń, 208-i Reseıdiń, 231-i Irannyń jáne 579-y Ázirbaıjannyń kemeleri. Halyqaralyq tasymaldarǵa 67 keme, onyń ishinde Qazaqstannyń 9, Irannyń 23, Reseıdiń 24 jáne Ázirbaıjannyń 12 kemesi tartylǵan.
Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektorynda sýǵa batqan sheteldik kemeler:
2015 jyly Irannyń «Chıba» kemesi batyp ketti. Ony Irannyń «Hazar Shıpıng Laın» kompanııasy jasap, MOALEM ırandyq saqtandyrý kompanııasyna keme quqyǵyn bergen. Sosyn keme Qazaqstannyń «Beısatov S.D.» kompanııasyna satylǵan. Qazirgi ýaqytta jumyldyrý jumystary júrgizilýde. Kemeni 2021 jyldyń birinshi jartyjyldyǵyna kóterý josparlanǵan.
2016 jyly «Peschanyı» oıyna Reseıdiń «Araks» tankeri batyp ketti. Kemeni «Transkaspıı» QB ıesi Qazaqstannyń «Batysenerdjı grýpp» kompanııasyna satyp jibergen. Keme 2018 jyly shyǵarylyp, joıyldy.