Astanaǵa kóktem asyqpaı keledi. Sodan ba, biz ony ár jerden izdeımiz. Naızaǵaı jarqylynan, kúnniń kúrkirinen, japyraq sybdyrynan, bulaqtyń byldyrynan, uıytqyp soqqan jelden, tipti sulýdyń janarynan da. Onyń bir keremeti, kelmeı jatyp bizdi jastyq shaqtyń úzdigip jetken ádemi áýenindeı emindirip qoıady. Sol sátte qalǵyp ketken qamsyz sezimderge jan bitip, uıqyly-oıaý kóńildi silkip-silkip alsa ǵoı deısiń ishteı. Sosyn sezim shaqpaǵynan ushqyn bolyp shashyrap birte-birte alaýǵa aınalǵan saǵynysh tústeri ne óleńge, ne kartınaǵa aınalsa...
Jer-anaǵa degen perzenttik boryshyn ártúrli boıaý pernesinen izdep, óziniń kóktemine máńgilik eskertkish ornatqan bul qaı sýretshi deısiz ǵoı?! Belgili qylqalam sheberi Bahytnur Búrdesbekov. Biz búgin keıipkerimizdiń «Kóktem» týyndysynan alǵan áserimizdi óz bıigimizde sóıletemiz.
Sýretshiniń sheberligi, ásirese, tabıǵatpen tildeskende anyq seziledi. Ol jyldyń qaı mezgilinen bolsyn, kóz toıattaıtyn kórik, qulaq quryshyn qandyratyn kúı taba biledi. Taýyp qana qoımaıdy, sol kórinis, sol mýzykany jaratylystyń óz qalamymen, óz áýenimen qaıta jazyp shyǵady. Ony oqyp otyryp, sezimtal oqyrman sýrettiń atyna qaramaı-aq, avtordyń qaı mezgildi, qandaı qubylysty sýrettep otyrǵanyn uǵa qoıady.
Mundaǵy tabıǵılyq – boıaý tabıǵılyǵy. Sýretshi bul tusta salmaqty san alýan boıaýǵa salǵan da, kartınanyń ıdeıalyq júgin soǵan kótertken. Qoıý túster men ashyq tústerdiń aıqasy adamzatty ózine shaqyryp turǵandaı. О́ıtkeni, onda qop-qońyr aýyl bar.
Peızaj realıstik ónerdiń keń taralǵan janry sanalady. Kóktemge oralǵandaı, árbir sýretshi oǵan aýyq-aýyq oralyp turady. Degenmen de ózin tek osy janrǵa arnaǵan sýretshiler de bar. Áıtse de avtor soǵys, portret, peızaj syndy ártúrli janrlarda jazyp, jazyp qana qoımaı óz qoltańbasyn qaldyryp keledi. Ol únemi shyǵarmashylyǵynda ulttyq erekshelikti beınelep, qazaq aspany men dalasyn jyrlaıdy.
«Kóktem» kartınasy peızaj keskindemesine jatady. Sýretshi kóktemniń aýylǵa kelýin beınelegen. Biz asa bıik emes dóńderdiń etegindegi aǵashtardyń arasyndaǵy sylanǵan úıdi kórip turmyz. Bir tústiń ekinshi túske jaılap ótýi aınalada keremet úılesimdi jaǵdaı týdyrady. Kartınadan salqyn samal men kóriktilik seziledi. Sýretshi pishindi stıldep, kartınanyń boıaý sheshimin tartymdy etip jasaǵan.
Birde kóktemgi dalanyń qyzyl da jasyl gúlderine qumarta qaraıdy. Birde sandýǵashtyń quıqyljyǵan sıqyrly ánin elite tyńdaıdy. Birde balaýsa shalǵynnyń jupar ıisin qunyǵa jutady. Ádemi sýret tabıǵat ispettes. Adam ony búkil bolmysymen sińiredi. Bul kartına – sýretshiniń ózi. Al aqyn bolsa qalaı jyrlaıtyn edi? Mysaly, Esenǵalı Raýshanov:
Kóktem keshikti.
Kóńil jabyrqaý. Kóktaıǵaq.
Kóshe taldary kókke
qol jaıǵan kóp beıbaq.
Kóp kerek emes
Almatyǵa da, maǵan da,
Sál ǵana meıirim,
az ǵana shýaq jetpeıdi-aq.
Biz de, siz de osy kóktemnen bir meıirim izdep turamyz. Osy kóktemnen ǵana...