Onynshy «Barys» – Nuralınov

Bıylǵy jarystyń qurmetti qonaq­tary retinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń birin­shi orynbasary Dáýren Abaev, Máde­nıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıym­qulova jáne Nur-Sultan qalasynyń ákimi Altaı Kólginov qatysyp, balýandarǵa sáttilik tiledi.

Sondaı-aq jarys uıymdastyrý­shy­lary bıylǵy básekege azdaǵan ózgerister engizgen. Atap aıtar bolsaq, buǵan deıingi týrnırlerde balýandar bes mınýttan kúresken bolsa, bıylǵy beldesýler

4 mı­nýttan árige asqan joq. Qoıan-qoltyq beldesýlerdiń ýaqyty eki mınýttan bir mınýtqa qysqardy. Boz kilem jańadan tóselýine baılanysty balýandar bıyldan bastap jalańaıaq kúresetin boldy. Bul ózgerister týrnırdiń kórigin qyzdyrmasa, esh kemitken joq.

Týrnırge elimizdiń ərbir aımaǵynda uıymdastyrǵan irikteý kezeńinen súrinbeı ótken tańdaýly balýandar qatysqan soń boz kilem ústi tosyn jeńisterge, jan aly­syp, jan berisken beldesýlerge de toly boldy. Ádette «Qazaqstan barysy» týr­nıriniń beldesýleri shırek fınaldan bastap qyza túsetin. О́ıtkeni alǵashqy aına­lymdarda balýandar bir-birin ańdyp, táýekelge barmaı, baıyppen, asa bir saqtyqpen kúresetin. Al bul jyly múlde basqasha boldy. Balýandar salǵan jerden qarsylastaryn alyp ta, shalyp ta jyǵýǵa umtyldy. Mysaly, jarystyń ekinshi aınalymynda bıyl «Syr barysy» atanyp, týrnırdiń turaqty qatysýshysyna aınalǵan qyzylordalyq Nurym Sálimgereev araǵa eki jyl salyp úlken sportqa oralǵan 2017 jylǵy «Qazaqstan barysy» Elaman Erǵalıevten (Aqtóbe) jeńilip qalsa, 2014 jylǵy «Qazaqstan barysy» Muhıt Tursynov óziniń alǵashqy beldesýinde bıylǵy «Ásker barysy», týrnırdiń eki dúrkin fınalısi Erasyl Qajybaevtan aılasyn asyra almady. 4 mınýtqa sozylǵan beldesýde Qajybaev qarsylasynan búk upaımen basym tústi. Sondaı-aq «Eý­razııa barysy» halyqaralyq týrnıriniń jeńim­pazy (2016), «Qazaqstan barysy» respýblıkalyq týrnıriniń qola júldegeri (2016) atanǵan jambyldyq balýan Aıbol Aıtbek asa tartysty belde­sýde mańǵystaýlyq Nurdáýlet Jaryl­ǵapovtan jeńilip, jarysty erte aıaqtaýǵa májbúr boldy.

Shırek fınaldaǵy asa qyzyqty həm tartysty ótken beldesýdiń biri 2013 jylǵy «Qazaqstan barysy» Aıbek Nuǵy­marov pen 2017 jylǵy «Qazaqstan barysy» atanǵan Elaman Erǵalıev arasynda ótti. Buǵan deıin boz kilem ústinde talaı ret beldesip, bir-biriniń qyr-syryn ábden meńgerip alǵan qos balýan arasyndaǵy beldesýde ekeýi kezdesý sońyna deıin bir-birinen saqtanyp, ədis jasaýǵa asyqpady. Degenmen básekeniń aıaqtalýyna 13 sekýnd qalǵanda Erǵalıev ádis jasap, «jartylaı jeńis» upaıymen Aıbekti jarys jolynan shyǵaryp jiberdi.

Shırek fınaldaǵy taǵy bir mańyzdy beldesý almatylyq Rýslan Ábdirazaqov pen mańǵystaýlyq Nurdáýlet Jaryl­ǵapov arasynda ótti. Eki balýan da shırek fınalǵa deıin qarsylastaryn aıqyn basymdyqpen jeńip kelgen-di. 2019 jyl­ǵy týrnırde qola júlde oljalaǵan R.Ábdirazaqov kezdesýdiń aıaqtalýyna bir mınýt qalǵan búk upaıyn ılenip, jartylaı fınalǵa bir taban jaqyndaı tústi. Alaıda arada az ýaqyt ótkende Ja­rylǵapov ta búk upaı oljalap, tarazy basyn teńestirip ketti. Sóıtip kezdesý qoıan-qoltyq beldesýge ulasty. 10 sekýndtyń ishinde ádis jasap úlgergen mańǵystaýlyq balýan jeńiske jetip, «Qazaqstan barysy» jarysynda alǵash ret jartylaı fınalǵa joldama aldy.

Sondaı-aq 1/4 fınaldyq básekede jam­byldyq Ǵalymjan Qyryqbaı Erasyl Qa­jybaevty búk upaımen jeńip, kelesi kezeńge joldama alsa, shyǵystyń shymyr ba­lýany Dáýren Nuralınov elordalyq Oljas Shynkeevten aılasyn asyryp ketti.

Sonymen jankúıer qaýym asyǵa kútken jartylaı fınal beldesýlerine de kezek keldi. Aldymen boz kilemge Ǵa­lymjan Qyryqbaı men Kóshpendiler oıynynyń júldegeri Elaman Erǵalıev shyqty. Beldesýdiń aıaqtalýyna 30 sekýnd qalǵanda jambyldyq balýan búk upaıyn ıelense, aradan taǵy 10 sekýnd ótkende Erǵalıev qarsylasyna ádis jasaımyn dep ózi kilemge jaýyrynymen túsip qal­dy. Sóıtip Ǵalymjan Qyryqbaı taza jeńispen fınalǵa shyqty.

Al ekinshi jartylaı fınalda mańǵys­taýlyq Nurdáýlet Jarylǵapov pen 2019 jyly uıymdastyrylǵan «Halyq barysy» týrnıriniń jeńimpazy Dáýren Nura­lınov beldesti. Qarsylastar 3 mınýt, 55 sekýnd boıy bir-biriniń osal tusyn taba almaı, biraz ábigerge tústi. Sońǵy 5 sekýndta Dáýren búk upaıyn ıelenip, bas júlde úshin beldesýge múmkindik aldy.

2021 jylǵy «Qazaqstan barysyn» anyqtaıtyn sheshýshi saıystyń aldynda júlde beriletin úshinshi oryn úshin beldesý ótti. Bul synda mańǵystaýlyq Nurdáýlet Jarylǵapov pen aqtóbelik Elaman Erǵalıev kúsh synasty. Erǵalıev jartylaı fınaldaǵy báseke sııaqty bul joly da óz ádisine óz túsip qalyp, qolda turǵan qola júldesinen aıyrylyp qaldy. Áıtpese, Elaman 3 mınýt, 30 sekýnd boıy búk upaımen alda kele jatqan edi.

Sonymen qazaq kúresinen eń myqty, balýandy anyqtaıtyn sət te kelip jetti. Alty saǵatqa sozylǵan aıtýly báse­ke­niń fınalyna týrnırde bir dem­men kúre­sip, óziniń naǵyz sporttyq babynda ekendigin tanytqan Dáýren Nur­alınov pen Ǵalymjan Qyryqbaı shyq­ty. Buǵan deıingi jarystarda birde-bir ret fınalǵa shyqpaǵan eki balýan­nyń arasyndaǵy fınaldyq beldesýde jambyldyq Ǵalym­jan Qyryqbaı belsendi qımyldap, á degennen-aq alǵash­qy búk upaıyn enshilep úlgerdi. Biraq Dáýren Nuralınov fınalǵa tegin­nen tegin shyqpaǵanyn dáleldep, búk upaıymen tarazy basyn teńestirdi. Negizi ýaqytta bir-birin jyǵa almaǵan eki balýan taǵy qosymsha bir mınýt beldesti. 8 sekýnd ishinde qarsylasyna qarsy ádis jasap úlgergen Dáýren Nuralınov «Qa­zaq­­stan barysy» týrnırinde top jardy.

2021 jylǵy «Qazaqstan barysy» atanǵan Dáýren Nuralınovtyń beline «Altyn belbeýdi» Qazaq kuresi assosıasııasy birinshi vıse-prezıdenti Samat Ábish baılady. Sonymen qatar shyǵysqazaqstandyq balýanǵa «Altyn taıtuıaq» pen 25 mıllıon teńgeniń sertıfıkaty tabys etildi. Balýannyń bapkeri de quralaqan qalǵan joq, chempıonnyń jattyqtyrýshysy 3,5 mıllıon teńge syıaqyǵa ıe boldy. Budan bólek, týrnırde kúmis júldeger atanǵan Ǵalymjan Qyryqbaıǵa «Kúmis belbeý» men 5,5 mıllıon teńge syılyq tapsyryldy. Al onyń bapkeri 1,8 mıllıon teńge ıelendi. Al úshinshi oryn ıelengen Nurdáýlet Jarylǵapovqa 1,8 mıllıon teńge jáne «Qola belbeý», bapkerine 900 myń teńgeniń sertıfıkaty tapsyryldy.