Aldaǵy qysta elimizde kómirdi tutyný kólemi 10 mln tonnadan 7,3 mln tonnaǵa deıin kemıdi. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi osyndaı boljam jasap otyr. Buǵan eldi mekenderge gaz tartý kóleminiń ulǵaıýy sebep bolǵaly tur.
Mınıstrliktiń málimetinshe, osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda kommýnaldyq-turmystyq qajettilik pen buqara halyq úshin 3,4 mln tonna kómir tıelgen. Energııa óndirýshi kásiporyndarǵa 31,3 mln tonna, ónerkásiptik kásiporyndarǵa 2,9 mln tonna kómir jóneltildi. 14,5 mln tonna ónim eksportqa shyǵaryldy.
Búginde óńirlerdiń barlyǵy derlik 2021-2022 jylǵy jylytý maýsymynda paıdalanatyn kómirge degen qajettilikterin rastap, jańa maýsymǵa daıyndyqty bastap ketti. Kómir satyp alýǵa tenderler jarııalanyp, óńirlik operatorlar aıqyndalǵan. Tek Shyǵys Qazaqstan men Soltústik Qazaqstan oblystary, sondaı-aq Almaty qalasy naqty qansha kólemde kómir kerek ekenin usynbaǵan.
«Mınıstrlikte oblystardyń, Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń ákimdikteri ókilderimen keńeıtilgen keńes uıymdastyryldy. Onda jergilikti bılikke halyqqa kómir baǵasy men markalaryn, satylatyn jerler men onda kómirdiń bar-joǵyn túsindirip, tıisti aqparat berip otyrý úshin arnaıy «jedel jeli» qurý, kómirdiń jetkizilimi men sapasyna qatysty turaqty monıtorıng júrgizý usynyldy. Al kómir baǵasy zańsyz ósken jaǵdaıda monopolııaǵa qarsy vedomstvonyń aýmaqtyq bólimshelerine júginý qajet», dep habarlady Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi.
Derekterge súıensek, otandyq kómir óndirýshi kompanııalar 2021 jyldyń qańtar-shilde aılarynda 59,7 mln tonna kómir óndirgen. Kómirdi negizinen tórt óndirýshi kompanııa jetkizedi. Olardyń naryqtyq úlesi jalpy jetkizilimniń 89 paıyzyna teń. Atap aıtqanda, «Shubarkól kómirdiń» úlesi – 28 paıyz, «Qarajyranyń» úlesi – 25 paıyz, «Maıkóben-Vesttiń» úlesi – 25 paıyz, «Bogatyr kómirdiń» úlesi – 11 paıyz.
Mınıstrliktiń habarlaýynsha, kómir energetıkalyq kásiporyndarǵa razrezderdiń bosatý baǵasymen jóneltiledi. Al kommýnaldyq-turmystyq tutynýshylar men halyq úshin kómirdiń negizgi kólemi taýar bırjasy arqyly ótkiziledi.
«Bıyl bırjalyq komıtettiń hattamasymen kommýnaldyq-turmystyq kómirdi taýar bırjalary arqyly ótkizý jónindegi seksııalyq qaǵıdalar bekitildi. Jańa erejeler naryqtyq obektıvti baǵa ındıkatorlaryn qalyptastyrýǵa arnalǵan. Iаǵnı tutynýshylar úshin tym qymbat emes, al jetkizýshiler úshin tym tıimsiz emes baǵany qalyptastyrady. Jańa qaǵıdalar boıynsha óńirlik operatorlar oblystyń kómir qajettiliginiń 10 paıyzyn taýar bırjasy arqyly tikeleı alady. Maqsat – araǵa deldaldardy qatystyrmaý. Kómirdiń qalǵan 90 paıyzyn óndirýshi kompanııalar óz talaptarymen ótkize alady. Iаǵnı tikeleı kelisimsharttar, bırjalyq saýda arqyly júzege asyrady. Alaıda onyń da baǵasy monopolııaǵa qarsy organnyń baqylaýynda bolady», dep habarlady mınıstrlik.