Dál Qysqy Oıyndar bastalar qarsańda qazaqstandyq konkıshi Denıs Kýzın Japonnyń Nagano qalasynda sprınterlik kópsaıystan ótip jatqan álem chempıonatynyń 1000 metrlik qashyqtyqqa júgirýinde kishi altyn medal alyp, jerlesterin qýanyshqa bóledi.
Dál Qysqy Oıyndar bastalar qarsańda qazaqstandyq konkıshi Denıs Kýzın Japonnyń Nagano qalasynda sprınterlik kópsaıystan ótip jatqan álem chempıonatynyń 1000 metrlik qashyqtyqqa júgirýinde kishi altyn medal alyp, jerlesterin qýanyshqa bóledi.
Svetlana Grıgorevna telefon shyldyrynan oıandy. Tańerteń erte nemeresi Denısi telefon shalyp tur. Qazir telefondy alǵanda Denıstiń daýysy, ne aıtatyny ájesiniń qulaǵynda jattalyp qalǵan. «Ájetaıym meniń! Uıqydan turdyń ba? Densaýlyǵyń qalaı? Aýyryp qalǵan joqsyń ba? Áje, saǵyndym! Tek aýyrmashy!» Svetlana Grıgorevna telefon tutqasyn asyǵa aldy. Aıtqanyndaı, Denıs telefon shalyp tur. Eýropanyń bir elin aıtty, egde adamnyń este saqtaý qabileti de onsha emes, umytyp qaldy.
– Áje! – degen kezde Denısti aınalyp-tolǵana bastady. Ájesi de saǵynady. О́ıtkeni, nemeresi Qostanaıǵa sırek keledi. Jumys solaı, jarys, jarys bolmaǵan kezde iri muz alańy, muz jolaqtary bar qalalarda daıyndyqta júredi. «Dúnıeniń damyǵany-aı, shirkin! Qaıda barsa da, Denıstiń daýysy telefonnan úıdiń irgesinde turǵandaı estiledi. Osy kúnge jetkizgenińe shúkir» degendeı, balasymen sóılesip alǵan soń, kóńili ornyǵyp, sergip qaldy. Denıs shamaly ýaqyt habarlasa almasa, ájesinen maza ketedi. О́zi habarlasa almaıdy. Biraq onyń jarystarynyń barlyǵyn teledıdardan kóz almaı otyryp, kóredi. Ájesi nemeresiniń Qostanaıǵa kele bere almaıtynyna áldeqashan kóndikken. Nemeresin qazir, onyń bala kezdegideı sportty tastap kete me dep ýaıymdamaıdy, Qazaqstannyń namysyn qorǵap júrgen bir azamat, halyqtyń uly dep túsinedi. Jurttyń ózine aıtyp jatqan quttyqtaýlaryn da maqtanyshpen qabyldaıdy.
Rasynda, konkıshi, konkımen syrǵanaýdan 2012 jylǵy álem chempıony Denıs Kýzın aspannan túsken joq, birden osylaı talantty sportshy bolyp qalyptasa qoıǵan joq. Ájesi bolmaǵanda áke-sheshesiz balanyń kúni qarań edi.
– Denıs besinshi synypta oqyp júrgende ájesi qolynan jetektep bizge alyp keldi. Balany birden baıqadym, ap-aryq, boıy qatarlastarynan onsha uzyn bolmasa da, tyrnadaı aıaǵy uzyn eken. Basynan sıpap alyp qaldym. Biraq oǵan sportpen aınalysý kerek, – degendi túsindirgenshe meniń de kóp jumys isteýime týra keldi, – deıdi Denıstiń alǵashqy jattyqtyrýshysy Petr Petrovıch Pastýshenko. Jattyqtyrýshysy aıtqandaı, balanyń aty – bala ǵoı, Denıs óziniń talantty sportshy ekenin óte kesh túsinipti.
– Muzda syrǵanaý balanyń barlyǵyna da unaıtyn ádeti. Denıs te alǵashqyda solaı qyzyqty. Biraq sporttyń eńbek ekenin bala qaıdan túsinsin? Muzdyń qyzyǵy basylǵan kezde ol jattyǵýǵa kelmeı qaldy. Bir kún, eki kún kúttim. Kútýmen júrgende, jıyrma kún óte shyǵypty. Ájesi Svetlana Grıgorevnaǵa bardym. «Qalaı, ony kún de tamaǵyn berip, jattyǵýǵa ózim shyǵaryp salamyn. Qalaısha barmady?!» – dep ájesi baıǵus kúıip-pisip qaldy. Ol erteńine balanyń aıaq-qolyn baılaǵandaı etip, jetektep qolyma ákelip tapsyryp ketti. Sonymen, taǵy da jattyǵýǵa kiristik. Bir kúnderi Denıs taǵy da joǵalyp ketti. Taǵy da izdep bardym. Ájesi nemeresiniń fýtbolǵa ketip qalǵan jerinen ustap, taǵy da jetektep, qaıtadan qolyma ákelip berdi. Mundaı sátter qanshama qaıtalandy, men de, ájesi de sońynan qalmadyq, – deıdi Petr Petrovıch. Ol aldyndaǵy jıyrmashaqty balanyń barlyǵynyń da jattyǵýǵa ýaqtyly kelýin qadaǵalaıtyn. Biraq Denısti erekshe baqylady.
– Ondaı balany qalaı qoldan shyǵarasyń? Denesinde qyrym maı joq, sińirli bolatyn. Bul degen alty aı shapsa arymaıtyn arǵymaqtyń músini emes pe?! Denıs jasóspirim jasqa kelgende, muzsyz júre almaıtyn boldy, óziniń sportshy ekenin túsindi. Biraq bala kezinde, jasóspirim kezde de jarystarda kóp top jarǵan joq. Ol esi kire eńbektendi, birjola daıyndyqqa den qoıdy, mine, topty jardy, – deıdi Petr Petrovıch.
Jattyqtyrýshysy Denıstiń ákesindeı boldy. О́zi de ańqyldaǵan aqkóńil adam. Kýzın Sochıdegi álem chempıonatyna qatysqanda, teledıdardyń aldynan ketken joq. Jarystardy bastan-aıaq qadaǵalap otyrdy. Denıs 1000 metrden birinshi kelgende, kóz jasyn tııa almady. О́ziniń kóp jylǵy eńbeginiń, ustazdyq qarymynyń qaıtarymyndaı edi bul qýanysh jasy. Áke-sheshesiz, qart ájeniń qolynda ósken balanyń baǵyna ákelik meıirimmen qýandy, ájesiniń tabandy tárbıesine rıza boldy. Denıs Kýzın KSRO kezeńinen beri qaraı, jalpy, Qazaqstan tarıhynda konkımen syrǵanaýdan tuńǵysh álem chempıony bolyp tabylady. Denıs tek Qostanaıdyń ǵana emes, elimizdiń maqtanyshyna aınaldy. Álemge Qazaqstannyń atyn taǵy bir pash etti.
Denıs Kýzın 2007 jyly jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynda elimizdiń quramasyna alynǵan bolatyn. Sodan beri Qazaqstan quramasynyń qatarynda. 2009 jyly Dúnıejúzilik ýnıversıadada qashyqtyqtar boıynsha 4 jáne 6 oryndardy ıelendi. 2008/2009 jylǵy Álem kýbogynda da baǵyn synap kórdi. 2010 jylǵy Vankýverde ótken Qysqy Olımpıadada 1500 jáne 1000 metrlik qashyqtyqta 23-shi bolyp kelgen edi. Al 2011 jyly Astanada ótken Qysqy Azıada oıyndarynda 1500 metrge syrǵanaýdan chempıon boldy. Álem chempıonatyna qatysar aldynda ıyǵy synyp, 3 aı jattyǵýǵa qatysa almady. Biraq jaraqaty jeńildeı kele muzǵa qaıtyp oraldy. Chempıonatqa qatysýǵa maqsat qoıdy. Ol eńbek pen tabandylyqtyń qandaı ekenin ózi de túsindi, ózgelerge de dáleldep berdi. Denıs sport mamandarynyń kóz aldynda tek ósip otyrdy.
Petr Petrovıch balasy atqa shapsa, úıde otyryp taqymyn qysqan ákedeı, Sochıdegi Qysqy Olımpıadadan Denıstiń taǵy da oljaly oralaryn tilep qoıady. Konkıshi úsh lısenzııa utyp alǵan, sondyqtan shákirtinen jattyqtyrýshynyń úmiti de mol. Rasynda da, ol qazir Qazaqstan úkilegen úmittiń úrkeri ispettes.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.