• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 19 Tamyz, 2021

Nonsens

1010 ret
kórsetildi

Qyzyq, túk te qyzyq emes! О́zi jumbaq dúnıe, ony sheshe almaı biz de jumbaq bolyp baramyz. Qazaq álsizdigin jeńý úshin Mahambetti oqý kerek desedi. Sol ras pa eken!? О́leńdi qalam emes, ómirdiń ózi jazady. Pendeniń taǵdyryna Táńirdiń qatysy bolsa, biz nege qatelese beremiz? Sosyn álbette Qudaıdan keshirim suraımyz. Bárin bile turyp… Mıllenıým ishindegi mıllıon maǵynasyzdyq… Mazmunsyz ǵumyrdyń ish pystyrar minezinen mezi bolǵan joqsyz ba? Siz?

O, basta taqyrypty tap bulaı qoıamyz dep oılamaǵanbyz. Ar­ty­n­an áldene kózge sýyq tart­qan­daı boldy. Myna meńireý dúnıeniń meń-zeń eter únsizdigin baıaǵydaı qalanyń shýyly emes, áleýmettik jeliniń aıqaıy buzady. Mańyraǵan qoı men jamyraǵan tóldiń bári de sonda. Quzǵyn sári­den kóńildi júdetedi. Alqara as­pan­nyń aq­baýyr bultyn jaryp shyqqan kúnniń jan jylytar nesi qaldy!? Birde – ashyq, birde – salqyn, birde – jańbyr, oǵan da ádettendik. Aı da burynǵysha óz or­nynan shyǵady, óz mekenine asyq­paı, aıańdap baryp batady. Tek jumyr jerdegi esti pende ǵana baıaǵydaı emes. Adamzat jel qýalap, kóleńkesimen alysyp júrgendeı...

Keshe ataqty akter Arnold Shvar­senegger qoladan quıylǵan óz músininiń astynda uıyqtap jatqan sýretin jarııalady. Jan jylytar fotoǵa qarap qaıran qalasyz! Adamnyń basynda baq máńgige qonystanbaıtynyn bir ǵana sýretpen uqtyrǵan tulǵanyń áreketi kóńil tebirentedi. Qalaı ǵana, kıno áleminde ózindik qol­tań­basyn qaldyrǵan suńǵyla ár­tis­ti óz halqy kókireginen ıterdi eken?!

Qara kúshimen-aq qara orman halyqtyń júregin jaýlaǵan tanymal ártis Kalıfornııa gýbernatory bolǵan tusta Ogaıo shtatynda «Kolýmbýs» atty qonaqúı ashyp, tur­ǵyndardyń qalaýymen aldyna tuǵyrtas ornatady. Sodan keıin qonaqúı ákimshiligi oǵan kez kelgen ýaqytta kelip, qalaǵan bólmesine jaıǵasýǵa ýáde etken-di. Bul kópten bergi jurttyń armanyn oryndaǵan gýbernatorǵa ystyq iltıpattan týǵan peıil edi. Endi qarańyzshy, qolynan bılik taıǵan soń oıynan aınyp shyǵa kelipti. О́zi basqarǵan mekenge qydyryp barǵan esil er mun­daı bolaryn oılamasa kerek. Bas­shylyq bólmelerge suranys joǵa­ry bolǵandyqtan tólemdi talap etip, tegin bólme berýden bas tartqan. Árıne, ártistiń oǵan aq­sha­sy jetpeıdi emes, jetedi, tek qo­ǵamnyń qubylyp bara jatqa­ny­na nazaly.

Sómkesin basyna jastap, sýyq qara jerdi tósek etken talant ıesi: «Men úlken qyzmette bol­ǵanda, olar meni árqashan tóbege kó­terdi. Al tuǵyrdan túskende teris aınaldy. Bergen sertinde de tur­mady. Sizdiń qyzmetińiz de, aqsha­ńyz da, kúshińiz de, tipti aqy­ly­ńyz da máńgi emes» dep jazba qaldyrady.

Iá, bári ótkinshi... Basyńdaǵy baq ta, astyńdaǵy taq ta, mansap ta, baılyq ta... Qus tumsyǵyndaı qys­qa ǵumyrda periýaıym peıilińiz túzý bolsa bolǵany. Baqyttyń bir aty – qanaǵat. Dúnıeni keýdeńe qondyrsań sol boq dúnıege aına­la­syń. Biz mysalǵa alǵan Arnold Shvarseneggerdiń oqıǵa­sy osyny dáleldegendeı. Al budan maǵy­na izdep kórińizshi!?

Baıaǵyda teńiz ortasynda úlken aral bolypty desedi. Aılaǵy alpys mertdi quraıtyn shaǵyn qur­lyq­­tyń ústinde alyp tas jatsa kerek. Sol tasqa qashalyp jazyl­ǵan jazýdy oqyǵan jolaýshy egilip jylaıdy eken. Birde jer júzin saıahattap júrgen bir baıekesh álgi ǵajaıyp mekenge kidiripti. Sodan túngi ottyń jalynyna oranǵan tas­ta­ǵy jazý kózine ottaı basylady. Ony ejik­tep oqyǵan ol elge kelgen soń, jıǵan-tergenin jetim-jesir men kedeı-kepshikke úlestirip beripti. Al teńizden nápaqasyn taýyp júrgen sińiri shyqqan ba­lyqshy sol jazýdy oqyǵanda Qu­daı­ǵa táýbe etken eken. Árıne, bul áńgime oıdan qurylýy da múm­kin, biraq maǵynasy tereńde. Álgi tasqa jazylǵan jazý sizdiń de ǵumyryńyzǵa sáýle tógerine shúbám joq. Ol ne deseńiz «BÁRI ÝAQYTShA» degen muńdy tirkes qana. Shynynda qaıǵy da, qasiret te, qýanysh ta, bári-bári ýaqytsha. Ýaqyttyń ózi ýaqytsha emes pe? Al sol ýysyńyzda erigen ýaqyt­tan maǵyna izdep kórińizshi!

Nonsens týraly jazbaqqa oq­tal­ǵanda oıymyzǵa oıly jazýshy Tólen Ábdiktiń shyǵarmalary orala berdi. Qalamgerdiń hıkaıa­lary jandy bir ysytyp, bir sýytady. Brazılııanyń bir provınsııasynda qoltyraýyndar adamdarǵa, maldarǵa shabýyl jasap, tynyshtyq bermegen soń, turǵyndar jınalyp jyrtqyshty tuqymymen qurtyp jiberedi. Áıtkenmen, kóp uzamaı sol mekende indet órship, halyqtyń mazasy ketedi. Sóıtse, qıqar qolty­raýyn­dar kól jaǵalaǵandarǵa qy­sastyq kórsetkenimen, sýdaǵy aýrý taratatyn baqa-shaıandarmen qorektenedi eken. Qudaıdyń she­ber­liginde shek bar ma!? Álekke túsken brazılııalyqtar aqyry qyrýar aqshaǵa kórshi provınsııa­dan qoltyraýyn satyp alady. Qarańyzshy, bul óz aqshańa qııa­nat satyp alǵanmen birdeı emes pe? Shynymen, sanaly jan tir­shi­likte mán izdegende, jaq­sy­lyq­ty jaman­dyq­tan, aqı­qat­ty jal­ǵannan bólip alǵysy kelip jan­talasady. Sóıtip ǵu­myrynyń sońyna deıin óz-ózi­men alysady. Al budan maǵyna iz­d­ep kórińizshi!?

Nonsens – maǵynasyzdyq. Adam mynaý jaryq dúnıege kelgen bette álemnen izgilik izdeýge um­t­ylady. Parasatty psıholog Vıktor Frankldiń «О́mirden mán iz­degen jan» kitabynda «О́mirdiń maq­saty – jannyń raqatyn izdeý emes, súıikti isińizben aınalysý jáne mándi ǵumyr keshý» dep anyq­tama beretini bar. Fashıstik konslagerlerdiń sumdyǵyn bastan keship, aman shyqqan ǵa­lym­nyń qareketine qarap súıi­nesiz. Al biz she? О́tkinshi ómirden lázzat alyp, bılikke umtylýdy ǵana maqsat etip kelemiz. Al budan ma­ǵyna izdep kórińizshi!?

Sońǵy jańalyqtar