Keıingi ýaqytta kınoóndirisinde klassıkalyq týyndy dep moıyndalǵan búkilhalyqtyq qurmetke ıe belgili «brend» fılmderdi zamanǵa laıyqtap qaıta ekrandaý úrdisi kúrt qanat jaıa bastady. Bul úrdis qaýipti me, álde bir qaraýǵa qyzyq pa, tanymal fılmdi qaıta túsirýdiń kórermenge paıdasy bar ma, álde zııandy ma, bul tarapta eshkim naqty baılam jasaı almaıdy. Alaıda Gollıvýd bastap, Reseı qoshtaǵan kıno álemindegi jańashyl úrdisten Qazaqstan rejısserleri de tysqary qala almaıtynyn tanytyp úlgergen-di.
«Kavkazdyń tutqyn qyzy», «Qyzmettester hıkaıasy», «Taǵdyr tálkegi nemese jeńil býyńyzben!», «On eki oryndyq», «Tynyq Don» qaıta túsirilip, Reseı qoǵamy qaq jarylǵan pikir tasqynynyń astynda qalǵanda, bizdiń kınematografııada «Meniń de atym Qoja» paıda boldy. Kınonyń toqyraýy ıakı rejısserdiń sarqylýy, bálkim paıda tabýdyń kózi ekeni belgisiz, eski fılmdi qaıta ekrandaý úrdisiniń ishinen «Mahabbat beketi» fılmi de tabyldy. Osydan otyz jyl burynǵy alǵashqy melodramamyzda basty rólde oınaǵan Baıan Alagózova fılm ataýyn «Taǵdyr tálkegi» dep aýystyryp, ústine jarqyratyp shapan jaýyp, aıaǵyna jaltyratyp kebis kıgizip, fılmniń burynǵy rejısseri Talǵat Temenovtiń týyndysyna qatysy joq jańa joba ekenin dáleldep, birin-biri sottyń aldyna deıin súırep barsa da, óz ákesiniń kindiginen jaralǵan balanyń adaldyǵy sııaqty, bul hıkaıa báribir Baıannyń emes, «Temenovtiń tól balasy» ekenin jasyra almaı, Oral men Gúlnazdyń jastyq shaǵyn kórermenniń esine saldy da turdy. Endigi kezek, mine, «Bizdiń súıikti dárigerge» de jetti.
«Mahabbat beketinde» oınaǵan keıipkerler tym jas edi, olar óner kórigin ómirde áli de qyzdyryp júrgen adamdar, sondyqtan qataryna nuqsan kelmeı, tobymen kelip jańa jobanyń ishinen tabyldy. Al túsirilgenine alpys jyldan asqan «Bizdiń súıikti dárigerdiń» ekinshi tynysyn ashamyz» dep alaqan ysqylap otyrǵandardyń shaqyrýyna «Eńbek Eri» ataǵyna qol jetkizgen kıno ardageri, jasy júzge taıaǵan Iýrıı Pomeransev elpildep bara qoıa ma jáne qart ártisten ózge Qazaqstanda kózi tiri birde-bir akter qalǵan joq. Biri baqılyq bolǵan, biri basqa elge kóship ketken, sondyqtan túsirilimi endi bastalǵan súıikti dáriger týraly fılmniń tóńireginde týyndap jatqan suraq kóp.
Klassıkalyq týyndylardy eki býyn almasqan soń, araǵa 50-60 jyldy ótkizip baryp, qaıta qozǵaý ýaqyttyń kúshin kórsetýden buryn kórermen tartýdyń jeńil jolyna kóbirek uqsaıdy. Bul úrdistiń astarynda ulttyń mádenı baılyǵy esepteletin eski klassıka umytylyp ketpeı, jańa boıaý taýyp, jas býyn kórermenniń sanasynda júrsinshi degen ıgi maqsat jatsa, sózsiz quptaýǵa bolar edi. Biraq ıdeıasy men sıýjetinde kóbinese keıipkerlerdiń keıingi ómirinen syr shertkisi keletin fılmderge qarap otyryp, mundaı muratty emes, keıingi jastardyń ózin ózi tanytqysy kelýge talpynýyn kóremiz. Sypaıy túrde muny keıingi jas rejısserlerdiń batyldyǵy dep-aq baǵalaıyqshy. Tipti kózsiz batyrlyq bolsyn, urda-jyq minezdiń jańǵyryǵy desek te jarasar. Asa kóp izdenbeı-aq, sarsańǵa túsip sony sıýjet qurastyrmaı-aq, az qarjy sala otyryp, mol tabysqa kenelgisi kelý. Budan rejısser men akterdiń «keshegi maqtaýly sheberler men tóbege kótergen talanttardan meniń de talantym bir mysqal kem emes» degen keýdemsoqtyqqa kóbirek uqsaıtynyn nesine jasyramyz?
Búkil halyqtyń sanasyna sińgen tanymal týyndyny jańǵyrtyp, ózgertip, jańa qyrynan kórsetemin deý – búgingi rejısserlerge úlken syn. Olardyń bul synaqtan abyroıly ótip jatqandary da neken-saıaq. «Kóshten qalmaımyn» degen qarqynmen erteń «Qyz Jibekti» qaıta túsiremin deıtinder de tabylyp qalýy ábden múmkin. Biraq «Qyz Jibekti» qaıta túsirgennen Qozy Kórpesh pen Baıan sulý, Eńlik pen Kebek týraly jańa mahabbat dastandaryn ekrandap, «Qyz Jibektiń» deńgeıine jetkizse, shyn myqtylyq, shyn batyrlyq sol bolar ma edi?
Ádebıet, teatr týyndysy bolsa bir sári, al kınodaǵy remeık barlyq kezde rızashylyqqa bólenip, sátti bola bermeıdi. Sebebi kórermen kartınanyń zamanaýı jalǵasyn burynǵy fılmdi kóz aldyna elestetip otyryp kóredi. Bul bir jaǵy.
Ekinshiden, eger rejısser naǵyz sýretker bolsa, bireýdiń daıyn dúnıesin ıemdenbeı, dara jol izdeıdi. Tyń taqyryptar tabýǵa, jańa akterlerdi ákelýge, jańa esim ashýǵa tyrysar edi. Ejelgi pálsapashylar aıtpaqshy, «adam bir ózennen eki ret óte almaıdy». Sebebi baıyz tappaı jańalanyp jatqan álemde ótken ýaqyt keri qaıtpaıdy...