Ádette túrli jıyn kezderinde ákimder qaı aýylda qandaı sharýalardyń atqarylyp jatqanyn jipke tizgendeı etip baıandap beredi. Biraq kúrdeli máselesi kúrmeýli kúıinde qalyp kele jatqan aýyldardyń shyndyǵy týraly shendilerdiń aýzynan estý qıyn. Elimiz egemendik alyp, eńsesin tiktep, altyn besigimizge qaıta baq qonǵan ýaqytta, áli de bolsa, kópshiliktiń kókeıinde qalyp kele jatqan máseleler bar.
Máselen, Merki aýdanynyń Andas batyr aýylynda qordalanǵan túıtkil kóp bolyp shyqty. Qarapaıym aýyl turǵyndary muńyn aıtyp, buǵan deıin de aýdan basshylaryna talaı ret barypty. Alaıda aýdanda talaı ákim qyzmet istep ketkenimen, áleýmettiń kótergen máselelerin sheship bere almaǵan. Turǵyndar aýdannyń qazirgi ákimi Rýslan Nursıpatovtyń aldyna da aýylǵa qatysty qyryq jeti saýal qoıyp, jaýabyn kútip otyr.
Tabıǵaty tamyljyǵan, minezi mamyrajaı delinetin Merki jeriniń joǵary jaǵynda Andas batyr aýyldyq okrýgi bar. Bul aýyldyń quramyna Aral qystaq, Qyzyl qystaq eldimekenderi jáne Granıtogorsk kenti men Shaldovar stansasy kiredi. Al atalǵan okrýgtiń ortalyǵy Andas batyr aýyly Qyrǵyz memleketiniń Shý oblysymen shektesedi. Eki orta bar-joǵy 800 metr ǵana. Aýyl turǵyny Erbolat Birbaev aýdan ákimine joldaǵan qyryq jeti saýaldyń ishinen eń kúrdeli degen tórt máseleni kóterdi. «Aýylymyzda salynǵanyna alpys jyl bolǵan mektep bar. Biraq eski, qulaıyn dep tur. Odan keıin aýylda mádenıet úıi joq. Kezinde ol da qoldan qolǵa ótip, aqyry órtenip tyndy. Bul jerdi el «Reıhstag» dep ataıdy. Jastardy salamatty ómir saltyna baýlıtyn sport nysany da kerek. Shaǵyn boks úıirmesi ǵana bar. Aýylymyzdaǵy bes-alty kóshe de keńes ókimetinen keıin jóndeý kórmegen. Aýyz sý máselesi de sheshýdi qajet etetin eń kúrdeli máseleniń biri», deıdi ol. Andas batyr aýylynyń joǵarǵy jaǵynda sý bolǵanymen, tómengi jaǵynda turatyn halyq sýdy qudyqtan iship otyr. Al qudyq sýy birde laı, birde tunyq. Kezinde aýylǵa aýyz sý kirgizý týraly bastama kóterilgenimen, aqyry aıaqsyz qalǵan. «Men 1972 jyly aýylda komsomol hatshysy bolyp jumys istedim. Sonda bári bar edi. Al qazir eshteńe joq. Osy másele jıyrma jyl boıy kóterilip keledi. Bizge emes, kóp nárse jastarǵa kerek qoı. Qazir aýyl jastary kúnde keshke qaraı keden mańynda júredi. Basqa qaıda barady endi? Bizdiń kóterip otyrǵan mektep, kóshe, aýyz sý máselelerine oblys ákimi Berdibek Saparbaev nazar aýdaryp, kómektesse deımiz. Jol qazir qırap jatyr. Soǵan qarap, ózimizdi baıaǵy kezeńde, sonaý on toǵyzynshy ǵasyrda ómir súrip otyrǵandaı sezinemiz», deıdi E.Birbaev.
Jambyl oblysynda bilim oshaqtary kóptep salynýda. Aýyl turǵyndary bolsa, bılik bizge de nazar aýdaryp, tym qurysa aýyldaǵy №21 jalpy bilim beretin mektepke 150 oryndyq qosymsha ǵımarat salyp berse deıdi. Atalǵan nysannyń jobalyq-smetalyq qujattary da ázirlenýde eken. Alaıda oǵan 137 mln teńge qajet. Al atalǵan mekteptiń dırektory Elmıra Bekjanovanyń aıtýynsha, 530 balaǵa arnalǵan bilim oshaǵynda búginde 939 bala oqıdy eken. Iаǵnı eki esege kóp. Sondaı-aq ol fızıka, matematıka jáne orys tili pánderiniń muǵalimderi jetispeıtinin de aıtty. Aıtqandaı, bul mektep 1960 jyly salynypty. Eski mektepte oqýshylar qazir qysylyp oqýǵa májbúr. Sol sııaqty, aýyl ishindegi joldardyń máselesi de nazar aýdararlyq. Bul kúnde tas joldardyń tozyǵy jetken. Aýyl turǵyny Bahadyr Hasanbaev kezinde Andas batyr aýylynyń ishindegi negizgi kósheniń «Bishkek-Tashkent» tasjoly bolǵanyn aıtty. Alaıda qazir aýyl ishimen aýyr júk kólikteri kóp júretindikten, ári uzaq ýaqyt boıy jóndeý kórmegendikten tozyp ketkenin jetkizdi. Shynynda da, joldardyń ári tar, ári tozyǵy jetkeni kórinip tur. Sondaı-aq, turǵyndar aýyldaǵy qaýipsizdik máselesine de alańdaıdy eken. Sebebi okrýg boıynsha 2 polısııa qyzmetkeri ǵana jumys isteıdi. Al Andas batyr aýyldyq okrýginde 8 700 adam turady. Ortalyqtyń ózinde 5 myń halyq bar. Sondaı-aq mundaǵy eldimekender de bir-birinen qashyqta ornalasqan. Máselen, Granıtogorsk kenti okrýg ortalyǵynan 12 shaqyrymda. «Beti aýlaq, biraq áldeqandaı qylmys oryn alsa, eki polısııa qyzmetkeri qalaısha úlgerip jumys isteıdi. Bul da biz úshin oılanatyn másele. Kezinde aýylda polısııa pýnkti bolatyn. Qazir ol da joq. Oblystyq polısııa departamentiniń basshylyǵy aýyldaǵy osy máseleni de sheship berse», deıdi kópshilik.
Kórshi Qyrǵyz eliniń Shý oblysynan beri ótken adamdar osy Andas batyr aýylyn kóredi. Eki orta tym jaqyn. Bir shaqyrymǵa da jetpeıtin jer. Al aýyl turǵyny E.Birbaev elimiz táýelsizdik alǵaly talaı ıgilikti sharýalar atqarylyp jatqanyn, qazaqtyń shaǵyn aýyly bolsa da bul qazaq jeriniń bir bóligi ekenin aıta kelip, kúrdeli máseleler erterek sheshimin tapsa degen tilegin jetkizdi. Al aýdan ákimi Rýslan Nursıpatovqa joldanǵan qyryq jeti saýaldan ázirge jaýap bolmaǵanymen, kópshilik áli de atalǵan máselelerdiń oń sheshiletininen úmitti.