Jyr alyby Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyn toılaý el ishinen uzap, halyqaralyq deńgeıde ótip jatqanynan únemi habardar etip otyrmyz. Oǵan mysal retinde jaqynda ǵana kórshiles Reseıde, Túrkııa elinde aqynǵa arnalǵan is-sharalar ótken bolatyn. Jambyl jyrlary birneshe tilde kitap bolyp, shetelderde jaryq kórdi. Al kúni keshe 100 jasaǵan Jambyldyń qurmetine Jetisýda dúrkirep aıtys ótti.
Jyr dodasy Taldyqorǵandaǵy I.Jansúgirov atyndaǵy mádenıet saraıynda shymyldyǵyn túrdi. «Tógeıin jyrdy halqyma» atty halyqaralyq sóz saıysyna qazaq aqyndarymen sóz qaǵystyrýǵa Alataý asyp, qyrǵyzdyń 5 aqyny keldi. Iаǵnı elaralyq aıtysqa qazaq namysyn qorǵaýǵa Jandarbek Bulǵaqov, Muradym Mırlanov, Jalǵas Maqsutov, Aısholpan Tileýtaı, Syrym Áýezhan sııaqty belgili jyr júırikteri shyqsa, Qyrǵyz eli tarapynan Amantaı Qutmanalıev, Azamat Bolgonbaev, Asylbek Maratov, Baıan Akmatov, Kýbat Týkeshov sekildi aqyndar qatysty. Al sóz dodasyna Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli alqa tóraǵasy retinde jáne jazýshy, halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń laýreaty Jumabaı Shashtaıuly, Qyrǵyzstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, kompozıtor, pýblısıst, Qyrǵyzstannyń halyq ártisi Túgólbaı Qazaqov, Mádenıet salasynyń úzdigi, aıtys aqyny Aıtaqyn Bulǵaqov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Tálim» telearnasynyń bas dırektory Muhametjan Tazabekov, Mádenıet qaıratkeri, T.Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynyń oqytýshysy Serik Qalıev, aıtysker aqyn Balǵynbek Imashev qazylyq etti.
Aıtysqa jınalǵan kórermender men qatysýshy aqyndar Jambyl mýzeıinen arnaıy aldyryp, kórmege qoıylǵan, kezinde aqyn qoldanǵan zattar men buıymdardy tamashalap, qart jyraýdyń shyǵarmashylyq ómiriniń qyzyqty sátterine qanyqty. Jalpy, bul kórmege Almaty oblysy ákiminiń qoldaýymen jaryqqa shyqqan «Jambyl» roman-etıýdi, TÚRKSOI halyqaralyq uıymynyń qoldaýymen basylǵan aýdarma kitaby, sondaı-aq ótken ǵasyrdyń 50-jyldary baspa betin kórgen jyr alybynyń sırek qordaǵy týyndylary da qoıylǵan eken.
Al Jetisý tórinde ótken aıtysty quttyqtaý sózben ashqan Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov bıyl aımaqta eldi rýhanı jańǵyrýǵa bastaıtyn sharalardyń kóptep ótkenin tilge tıek etip, sonyń biregeıi retinde Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyn atap ótý jumystarynyń joǵarǵy deńgeıde uıymdastyrylǵanyn aıtty.
– Bul – halyqaralyq aıtys Alataýdy jaǵalaı qonystanǵan eki el arasyndaǵy ǵasyrdan jalǵasyp kele jatqan qasıetti ónerge degen qurmet. Bul – keshegi Súıinbaı men Toqtaǵul, Jambyl men Qataǵannan qalǵan máńgi syılastyq. Búgingi aıtysta Jambyl baba óneriniń jańa qyrlary jyrlanyp, aıtyskerler dostyqty tý etedi dep senemin. Osy aıtysqa Qyrǵyz elinen Qanybek Qapashuly Imanalıev bastap kelgen qadirli qonaqtarymyzǵa, aıtysker aqyndarymyzǵa «qosh keldińizder» deımin, – degen Amandyq Batalov bir týǵan halyqtyń kórnekti uly Qanybek Imanalıevtiń ıyǵyna shapan jaýyp, estelik syılyqtar tartý etti. Al qonaqtar atynan sóz alǵan Qanybek Imanalıev:
– Qazaq pen qyrǵyzdy basqalardan ózgeshe etetin ózderine tán bir bıigi bar. Ol – kıeli sóz. Biz sózdi baılyqtan da, basqadan da, tipti ómirden de bıik qoıamyz. Qazaq pen qyrǵyz jylqyǵa mingende, dombyra men qomyz tartqanda jáne aıtysqa túskende arqalanady. Rýhanı jaqyndyǵy mol qos eldiń táýelsizdigi baıandy bolyp, óneri óristeı bersin, – dep aqjarma alǵysyn aıtty.
Munan soń jyr dodasynyń kórigi qyzyp, jerebe boıynsha jup-jupqa bólingen aqyndar aıtysty bastap ketti. Alamannyń shymyldyǵyn qyrǵyz aqyny Baıan Akmatov pen Almaty oblysynyń atynan synǵa túsken Jalǵas Maqsutov túrdi. Munan keıin Qyrǵyzstanda aıtys aqtańgeri atanǵan Amantaı Kýtmanalıev pen qazaqtyń aıaýly aqyn uly Jandarbek Bulǵaqov sóz talastyrdy. Úshinshi jup bolyp qyrǵyzdyń úkili úmiti Azamat Bolǵonbaev pen Almaty qalasynyń atynan synǵa túsken Syrym Áýezhan sahnaǵa shyqty. Kelesi kezekte qyrǵyzstandyq aqyn Asylbek Maratov pen Shyǵys Qazaqstan oblysy atynan synǵa túsken aqyn qyz Aısholpan Tileýtaı aıtysty. Sondaı-aq aıyrqalpaqty aǵaıynnyń azýly aqyny Kýbat Týkeshov pen Batys Qazaqstan oblysynan arnaıy kelgen aıtysker Muradym Mırlanov alamannyń kórigin qyzdyrdy.
Al aıtystyń aqtyq synynda úsh jup óner kórsetti. Alǵashqy bolyp shyǵysqazaqstandyq Aısholpan Tileýtaı qyrǵyzdyń aqyny Kýbat Týkeshovpen sóz qaǵystyrdy. О́z kezeginde Jetisýdyń júırigi Jandarbek Bulǵaqov pen qyrǵyz aqyny Azamat Bolgonbaev, batysqazaqstandyq Muradym Mırlanov pen qyrǵyzstandyq Asylbek Maratov aıtysty.
Máreli sát jetip, qazylar alqasynyń sheshimimen aqyndar marapattaldy. Atap aıtqanda, yntalandyrý júldesi jáne 300 myń teńgelik sertıfıkat almatylyq Syrym Áýezhan, qyrǵyzstandyq Baıan Akmatovqa berilse, 3-oryn men 500 myń teńgelik aqshalaı syılyq jetisýlyq Jalǵas Maqsutov pen aıyrqalpaqty aqyn Amantaı Kýtmanalıevke buıyrdy. Munan keıingi júldeli 2-oryn men 700 myń teńgelik syıaqy oraldyq Muradym Mırlanov pen qyrǵyz aqyny Kýbat Týkeshovtiń qanjyǵasyna baılandy. Sondaı-aq aıtystyń birinshi orny shyǵysqazaqstandyq Aısholpan Tileýtaı men qyrǵyz aqyny Azamat Bolgonbaevqa berilip, jeńimpazdarǵa 1 mıllıon teńgeniń sertıfıkaty tabystaldy. Al Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyna oraı ótken «Tógeıin jyrdy halqyma» atty halyqaralyq aıtystyń bas júldesine Jetisýdyń júırigi Jandarbek Bulǵaqov pen san dodada qyrǵyz halqynyń namysyn qorǵap júrgen Asylbek Maratov laıyq dep tanyldy. Qos bas júlde ıegerlerine 1,5 mıllıon teńgeden aqshalaı syıaqy berildi.
– Bul sóz básekesinde Alataýdy tel emgen týystas elderdiń rýhanııaty men mádenıeti bir ekeni taǵy da aıshyqtaldy. Osy oraıda, eki eldiń de aqyndaryna júlde taǵaıyndap, qoldaý kórsetken Almaty oblysynyń ákimdigine rızashylyq bildiremiz. Bul – tamyz aıynda Bishkekte ótken qazaq-qyrǵyz aqyndary aıtysynyń zańdy jalǵasy. Baýyrlastyqty bekemdeı túsetin osyndaı is-sharalar aldaǵy ýaqytta da kóbirek ótip turýyna tilekshimiz, , – dedi marapattaý sátinde qazylar alqasynyń tóraǵasy, Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli.
Aıtpaqshy, jyr alyby Jambyldyń 175 jyldyǵyn atap ótý sharasy Jetisýda odan ári jalǵasyn tabady. Mysaly, jaqyn kúnderi «Jambyl izimen» atty ekspedısııa jolǵa shyǵyp, oǵan qatysýshylar Almaty, Taraz, Bishkek, Máskeý, Sankt-Peterbýrg qalalaryna baryp, uly jyraýdyń esimin ulyqtaıtyn bolady.
Almaty oblysy