«Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń otyz jyldyǵyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly» zań jarııalandy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
2-bapqa sáıkes qylmystyq jaýaptylyqtan nemese negizgi jazadan bosatylady:
Qylmystyq teris qylyqtar nemese onsha aýyr emes qylmystar jasaǵan adamdar; Zalal keltirýge ákep soqpaǵan aýyrlyǵy ortasha qylmystar jasaǵan ne ony tolyq ótegen nemese olar boıynsha azamattyq talap qoıylmaǵan adamdar; Zalaldyń nemese azamattyq talaptyń bolýyna qaramastan aýyrlyǵy ortasha qylmys jasaǵan áleýmettik jaǵynan osal adamdar.Zańǵa sáıkes áleýmettik osal tulǵalarǵa jatady:
Ardagerler jáne «Ardagerler týraly» Zańnyń kúshi qoldanylatyn basqa da tulǵalar; Qylmystyq quqyq buzýshylyq jasalǵan kezde on segiz jasqa tolmaǵan adamdar; Elý jasqa tolǵan jáne odan úlken áıelder, Zań qoldanysqa engizilgen kúni 60 jasqa tolǵan jáne odan joǵary er adamdar; Áıelder, júkti áıelder; Ata-ana quqyqtarynan aıyrylmaǵan jáne balalary, onyń ishinde asyrap alǵan ne qorǵanshylyqqa nemese qamqorshylyqqa alynǵan, osy Zań qoldanysqa engizilgen kúni on segiz jasqa tolmaǵan ne qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵan jáne sottalǵan kezde múgedek balanyń (múgedek balalardyń), sondaı-aq jasyna qaramastan bala kezinen múgedektiń (múgedekterdiń) asyraýynda bolǵan áıelder; Ata-ana quqyqtarynan aıyrylmaǵan jáne kámeletke tolmaǵan balalardyń, onyń ishinde asyrap alynǵan balalardyń jalǵyz ata-anasy bolyp tabylatyn ne qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵan jáne sottalǵan kezde múgedek balanyń (múgedek balalardyń), sondaı-aq jasyna qaramastan bala kezinen múgedektiń (múgedekterdiń) asyraýynda bolǵan erler; Birinshi nemese ekinshi toptaǵy múgedekter.Teris minez-qulyq dárejesi joq, aýyrlyǵy ortasha qylmystar jasaǵany úshin, Zań qoldanysqa engizilgen kúni jazasyn óteýge bir jyldan aspaıtyn ýaqyt qalǵan sottalǵandar negizgi jazadan bosatylady.
Bul rette, baptyń 1-tarmaǵynda kórsetilgen qylmystyq quqyq buzýshylyqtar týraly is júrgizýdegi isterdi adamdardy qylmystyq jaýaptylyqtan bosata otyryp, qylmystyq prosesti júrgizetin organ toqtatýǵa tıis.
Jasalǵany úshin qosymsha jazany mindetti túrde taǵaıyndaý kózdeletin qylmystyq teris qylyqtar, onsha aýyr emes nemese aýyrlyǵy ortasha qylmystar týraly sottardyń is júrgizýindegi ister boıynsha sot baptyń 1-tarmaǵynda atalǵan adamdardy negizgi jazadan bosatady.
Osy baptyń 1-tarmaǵynyń kúshi qoldanylatyn sottalǵandar odan ári óteýden tek negizgi jazany óteýden bosatylýǵa jatady.
Bul rette Zańnyń kúshi qoldanylmaıdy:
Terrorıstik qylmystar jasaǵandar; Ekstremıstik qylmys jasaǵandar ne ekstremızm belgileri bar qylmystar; Azaptaýlar jasaǵandar; Qylmystardyń qaıtalanýy nemese qaýipti qaıtalanýy kezinde jaza taǵaıyndalǵan; О́lim jazasy keshirim jasaý tártibimen bas bostandyǵynan aıyrýmen aýystyrylǵan, sondaı-aq ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý taǵaıyndalǵan; Qylmystyq toptyń, uıymdasqan toptyń, qylmystyq uıymnyń, qylmystyq qoǵamdastyqtyń, transulttyq uıymdasqan toptyń, transulttyq qylmystyq uıymnyń, transulttyq qylmystyq qoǵamdastyqtyń, terrorıstik toptyń, ekstremıstik toptyń, bandanyń nemese zańsyz áskerılendirilgen quralymnyń quramynda qylmys jasaǵandar; Olarǵa qatysty jaza oryndalǵan jáne jazasyn ótegender; Jıyntyǵy kezinde olardyń bireýi Zańnyń qoldanylý aıasyna jatpaıtyn qylmystyq quqyq buzýshylyqtar jasaǵandar; Úkimderdiń jıyntyǵyna kiretin, olardyń bireýi Zańnyń qoldanylý aıasyna jatpaıtyn qylmystyq quqyq buzýshylyqtar jasaǵandar; Jazany óteýdiń belgilengen tártibin qasaqana buzýshylar dep tanylǵan nemese jazany óteý kezinde qasaqana qylmys jasaǵan.Zańnyń tolyq mátinimen myna silteme arqyly tanysýǵa bolady.
Eske sala ketsek, 2021 jylǵy 7 jeltoqsanda Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń otyz jyldyǵyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
IIM derekteri boıynsha, raqymshylyq jasaý áreketine 14 myńnan astam adam túsedi, túzeý mekemelerinen 1 myńǵa jýyq adam bostandyqqa shyǵady, 3,8 myń adam probasııa qyzmetinde esepten shyǵarylady.