Qyrǵyzdyń belgili narkologi, professor Jenishbek Nazaralıevti Nobel syılyǵyna úmitker retinde usynatyndyǵy týraly habardy qulaǵymyz shalyp qaldy. Mine, osyǵan baılanysty Jenishbek myrzamen habarlasyp, suhbattasýdyń reti tústi. Ol bizge syılyqqa usynylýyn, óziniń Doctor Life telejobasy mánin túsindirip, maskúnemdikti jáne nashaqorlyqty emdeý jónindegi tájirıbesin bólisti.
– Jenishbek myrza, buqaralyq aqparat quraldary sizdiń Nobel syılyǵyn alýyńyzǵa múmkindigińiz bar ekendigi týraly habar taratty. Sonyń anyq-qanyǵyn aıtyp berseńiz?
– Men Nobel syılyǵy týrasynda alǵash ret «Esirtkisiz álem» Búkildúnıejúzilik lıgasy qoǵamdyq uıymynyń qyzmetkerlerinen estip bildim. Aıtqanyndaı, bul uıymǵa ózim jetekshilik etemin. Basynda buǵan men onsha mán bermedim. Sóıtsem, onym beker eken. Syılyqqa usynylǵandyǵym jaıly bastamashylardan jazbasha rastaý hat alǵannan keıin baryp sendim. 2013 jylǵy jeltoqsan aıynyń sońynda Iemende shtab-páteri ornalasqan Life Friends (О́mir Dostary) halyqaralyq nashaqorlyqqa qarsy uıymynyń prezıdenti 2014 jylǵy Beıbitshilik salasyndaǵy Nobel syılyǵyna meni usyný jumystarynyń bastalǵandyǵyn habarlady. Buǵan meniń kópjyldyq qyzmetim negiz bolypty. Shırek ǵasyr boıy esirtkige jáne ishimdikke táýeldi adamdardy emdeýmen aınalysyp keldim. Osy ýaqyt ishinde 17 myńnan astam naýqasty emdedim. Al 2002 jyldan beri búkil álem boıynsha esirtkiniń aldyn alý jáne oǵan qarsy shara júrgizýmen aınalysyp júrmin.
– Bul máselede Life Friends uıymyna qandaı ról júktelgen?
– Hattaǵy jazýdan uqqanym, atalǵan uıym Shved akademııasyna ótinish bildirip, ózderiniń usynystaryn jáne maǵan qatysty bar qujatty salyp jiberipti. О́ıtkeni, Nobel syılyǵyna úmitkerlerdi shvedtik akademıkter tańdap alady. Iаǵnı, olar meniń jumysymdy egjeı-tegjeıli zerdelep, tıisti sheshim qabyldaýlary qajet. Life Friends halyqaralyq uıymy bul oraıda naqty usynyspen shyǵyp otyr. Ol, árıne, qarastyrylýy tıis. Sondaı-aq, syılyq alýǵa úmitker ǵalymdar men qoǵam qaıratkerlerin qoǵamdyq jáne ǵylymı uıymdar da usynady. Sondyqtan da, Life Friends Brıtandyq damý jáne adam densaýlyǵy akademııasyna, Arab jáne Eýropa akademııalaryna ótinish bildiripti. Barlyq uıymdar biraýyzdan yntymaqtastyq jasaýǵa daıyn ekendikterin maquldapty. Life Friends prezıdenti sondaı-aq Nobel syılyǵynyń burynǵy laýreattarynyń birinen usynym hat alyp tapsyrý qajettigin eskertti. Osyǵan baılanysty Búkildúnıejúzilik lıganyń qurmetti múshesi, dinbasy Dalaı-lamaǵa meni qoldaýyn ótindim.
– Baspasózde sizdiń Nobel syılyǵyna usynylýyńyzdan basqa, Doctor Life (О́mir Doktory) 20 serııaly televızııalyq jobańyzdyń aıaqtalǵandyǵy jóninde de jazyldy. Bul jobańyzda siz maskúnemderdi jáne nashaqorlardy emdeýdiń túrli joldaryn jan-jaqty kórsetken edińiz. Osy týraly tolyǵyraq aıtyp ótseńiz?
– Qazirgi kezde Doctor Life telejobasy aıaqtaldy. 2012 jyldyń kúz aıynda Doctor Life jobasynyń segiz keıipkeri ózderiniń týysqandarymen birge Qyrǵyzstanǵa taban tiredi. Olar AQSh, Reseı jáne Germanııadan emdelýge kelgender edi. Biz reseılik televızııa mamandarymen birlesip klınıkadaǵy emdeý kezin túgeldeı túsirip aldyq. Emdeýdiń barlyq kezeńderin aǵylshyn, fransýz, ıspan, orys, qytaı, japon jáne arab tilderinde kórsettik. Ońaltý kýrsy 42 kúnge sozyldy. Doctor Lifeniń qorytyndy 20-shy serııasyn naýqastardy negizgi emdeýden jáne klınıkadan saýyǵyp shyqqannan soń bir jyldan keıin túsirdik. Bul serııada qatysýshylar emdelýden keıingi kezdesetin maskúnemdik pen nashaqorlyqtyń túıtkildi máseleleri jaıly pikirlerin ortaǵa saldy.
Jalpy alǵanda Doctor Life maskúnemdik pen nashaqorlyqtyń zardaby týraly naqty máselelerdi der kezinde kóterdi dep oılaımyn. Sonyń nátıjesinde kóptegen adamdar keselden arylyp, týǵan-týysqandary men jaqyndaryna qýanysh syılady. Osynyń bári ekranda tikeleı kórsetilip, kópshiliktiń nazaryn ózine aýdartty. Atalǵan fılm tek naýqastar men olardyń jaqyndaryna ǵana emes, sondaı-aq, narkolog-dárigerlerge de paıdasyn tıgizdi. Olar aýrýlardy emdep, ońaltýǵa jańasha kózqaraspen kiriskendigi de búgingi tańda shyndyqqa aınaldy. Eýrazııadaǵy bizdiń eń iri jekemenshik medısınalyq ortalyǵymyzda jyl saıyn sandaǵan medısına qyzmetkerleri taǵylymdamadan ótedi.
– Esirtkige táýeldilikten qalaı arylýǵa bolady? TMD keńistiginiń jáne Eýropanyń basqa ortalyqtarymen salystyrǵanda emdeý isi sizderde qymbat tura ma?
– Qazaqstandyqtar úshin 15 paıyzdyq jeńildik belgiledik. Atap aıtatynymyz, klınıkamyz eń joǵary deńgeıde emdeıdi. Emdeý baǵasyn ınternetten nemese bizge habarlasyp bilýge bolady. Maskúnemdikpen jáne nashaqorlyqpen aýyratyndardy emdeýdiń joldaryn bilgińiz kelse, «Doctor Life. Jyl ótkennen keıin» telejobasynyń 20-shy qorytyndy serııasyn kórseńiz, bárine qanyǵasyz. Bul serııada emdeýge baılanysty naqty jaýap berip, is júzinde oryndalatyndyǵyn dáleldeımiz.
Áńgimelesken
Marat AQQUL,
«Egemen Qazaqstan».
PS: Nazaralıevtiń klınıkasynda qosymsha júıke aýrýlary bólimshesi ashyldy. Munda kúızelip jabyǵýdan, uıqysyzdyqtan, úreıden, yǵyr qylatyn oıdan, únemi sharshaýdan, qorqýdan jáne taǵy basqalardan zardap shegetin adamdardy emdeý jáne ońaltý júrgiziledi.
www.doctorlife.tv
tel. +996 312 650241