Jaqynda qazaqstandyq delegasııa AQSh astanasy Vashıngton qalasynda ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý jónindegi Parlamentarııler odaǵynyń Assambleıasyna qatysty.
Parlament Senatynyń Halyqaralyq ister, qaýipsizdik jáne qorǵanys jónindegi komıtetiniń hatshysy Birǵanym Áıtimova, Parlament Májilisiniń Halyqaralyq ister, qaýipsizdik jáne qorǵanys jónindegi komıtetiniń hatshysy Vıktor Rogalev, SIM-niń Erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi Roman Vasılenko jáne ATOM jobasynyń qurmetti elshisi, sýretshi Kárimbek Kúıikov Japonııa, Ońtústik Koreıa, Chehııa, GFR, Estonııa, Mysyr, AQSh jáne basqa da birqatar elderdiń ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy sarapshylary men belsendileri, parlament músheleri bas qosqan is-sharaǵa qatysty.
Qazaqstan ókilderi jınalǵandardy elimizdiń taratpaý jáne ıadrolyq qarýsyzdaný isindegi qol jetkizgen jetistikterimen jáne bastamalarymen tanystyrdy. О́tken kezeńdegi atqarylǵan jumys qorytyndylaryn, sonyń ishinde Parlament Májilisiniń jáne Syrtqy ister mınıstrliginiń uıymdastyrýymen 2012 jyldyń tamyz aıynda Astanada 80-nen asa memleket ókilderiniń qatysýymen ótken «Iаdrolyq synaqtarǵa tyıym salýdan ıadrolyq qarýdan azat álemge» atty halyqaralyq konferensııa qorytyndylaryn bekitý Assambleıanyń otyrysynyń basty taqyrybyna aınaldy. Sonymen qatar, aldaǵy kezeńge jumys jospary bekitilip, B.Áıtimova Qazaqstan Parlamenti atynan Iаdrolyq qarýsyzdaný men taratpaý salasyndaǵy Parlamentarııler odaǵynyń keńesine múshe bolyp saılandy. Al V.Rogalev Keńeste Parlamenttiń tómengi palatasynan ókildik etetin bolady.
Qazaqstandyq parlamentarıılerdiń D.Rorabaker, M.Mıdoýs, R.Aderholtom sekildi kongressmendermen jáne senator D.Býzmanmen ótkizgen ekijaqty kezdesýlerinde Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy strategııalyq áriptestik máseleleri, «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń maqsattary men tapsyrmalary, parlamentaralyq baılanystardy nyǵaıtý bolashaǵy máseleleri talqyǵa salyndy.
AQSh Senatynyń Kennedı atyndaǵy tarıhı zalynda Qazaqstannyń Vashıngtondaǵy elshiligi, Parlamentarııler odaǵy men Massachýsets shtatynan senator Ed Markıdiń uıymdastyrýymen qabyldaý bolyp ótti. Kongress músheleri, ǵylymı-saraptamalyq toptar, BAQ jáne dıplomatııalyq korpýs ókilderi aldynda sóılegen sózinde Parlamentarııler odaǵynyń teń prezıdenti bolyp tabylatyn amerıkalyq senator Qazaqstan tarapyna halyqaralyq uıymdy berik qoldaǵany jáne AQSh-pen ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy tyǵyz yntymaqtastyǵy úshin alǵysyn bildirip, Otanymyzdyń ıadrolyq taratpaý jáne qarýsyzdaný isindegi kóshbasshylyǵyn erekshe atap ótti. E.Markı, sonymen qatar, AQSh Ákimshiligin eldegi ıadrolyq arsenal óndirisi men sanyn qysqartýǵa shaqyryp, únemdelgen 100 mıllıard AQSh dollary kólemindegi qarajatty Amerıka halqynyń áleýmettik qajettiligine jumsaýdy usyndy.
Qazaqstannyń AQSh-taǵy elshisi Qaırat Omarov óz sózinde Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń Semeı synaq polıgonyn jabý týraly jáne ıadrolyq qarýdan bas tartý týraly tarıhı sheshiminiń saıası salmaǵy eshqashan jeńildemeıtinin ári mańyzy joıylmaıtynyn atap ótti.
Aýdıtorııa aldynda sóz sóılegen ATOM jobasynyń qurmetti elshisi Káripbek Kúıikov elimizdiń ıadrolyq qarýsyzdaný isine qosqan úlesi jaıly jáne óz ómiriniń tarıhy men ıadrolyq qarýsyz álem úshin kúres jaıly aıta kelip, bul másele eshqashan báseńdemeýi tıis ekenin atap kórsetti. Onyń sózi uzaq ári shynaıy qol shapalaqtaýǵa ulasty. «Men óz ómirimdi ıadrolyq synaqtarmen kúresýge arnaýǵa sheshim qabyldadym jáne ıadrolyq qarý synaqtarynan zardap shekken sońǵy nemese sońǵylardyń biri bolyp qalý úshin barlyq kúsh-jigerimdi salamyn», dedi sýretshi. Onyń antııadrolyq taqyryptaǵy sýretteri qabyldaý zalyna qoıylǵan bolatyn.
R.Vasılenko men K.Kúıikov Djordj Vashıngton ýnıversıtetinde stýdentter, oqytýshylar, sonymen qosa, ǵylymı-zertteý toby múshelerinen quralǵan qonaqtar úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń antııadrolyq bastamalary, sonyń ishinde ATOM jobasy týraly leksııa oqydy.
Al ATOM jobasy jahandyq ıadrolyq qarýsyzdaný úderisine qosymsha serpin berý úshin, atap aıtqanda, Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly sharttyń kúshine enýin qamtamasyz etý maqsatynda Elbasynyń bastamasymen 2012 jyly iske qosylǵany belgili. Qazirgi ýaqytta Shartqa 183 memleket qol qoısa, 161-i ratıfıkasııalanǵan. Alaıda, onyń kúshine enýi úshin Úndistan, Pákistan jáne Koreıa Halyqtyq-Demokratııalyq Respýblıkasy tarapynan qol qoıylýy jáne ratıfıkasııalanýy kerek, al Mysyr, Izraıl, Iran, QHR jáne AQSh memleketteri ratıfıkasııadan ótkizýleri qajet.
Qazaqstandyq delegasııanyń sapary amerıkalyq jáne halyqaralyq BAQ-tar tarapynan qyzyǵýshylyq týǵyzsa, «Roll Call», «Amerıka daýysy», «Arıana» (Aýǵanstan) jáne Kazakh World sekildi buqaralyq aqparat quraldarynda jan-jaqty kórinis tapty. Vashıngtondaǵy is-shara Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń ıadrolyq qarýsyz álem qurý, jahandyq ıadrolyq qaýipti qysqartý salasyndaǵy bastamalarynyń ózektiligin taǵy da rastap berdi.
Sáýlebek BIRJAN.