• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 13 Qańtar, 2022

Jazýshynyń janary

410 ret
kórsetildi

Jazýshynyń portretin jazý – qylqalamyńyzdy qan men sútke qatar malǵanyńyzben birdeı dúnıe. Ǵumyrynyń eń nárli mezeti men eń azapty sátin bir shyǵarmaǵa arqaý etý ońaı sharýa emes. Týyndy aıaqtalyp bitkenshe janyńyzdy qoıarǵa jer tappaıtynyńyz taǵy bar. Al odan aıyǵýdyń jalǵyz joly – ónerge táý etý.

 

Belarýs dalasynda týyp, Fran­sııa­da jan tapsyrǵan jasampaz sýretshi Lev Bakstti bertingi jurt «Leon» dep ataıdy. О́zi de Parıjge tabany tıgen soń esimin ózgertip, shyǵarmashylyq serpilis ja­saý­ǵa nıettense kerek. Ásirese ádebıetke qushtarlyǵy alyp shaharǵa degen sezimin eseleıdi. Oǵan dálel ózi súıip oqıtyn jazýshy Alekseı Tolstoıdyń portreti. Shyǵarma 1909 jyly lıtografııa jáne grafıka tehnıkasyn paıdalana otyryp jazylǵan. Jumysqa sur qaǵaz, grafıt qa­ryndash, akvarel, sııa, ák, altyn, kú­­mis tústi materıaldar qoldanylǵan eken.

Portrette qylqalam she­beri mo­del­diń ózine tán erek­shelikteri men kó­ńil kúıin jet­kize alatyn tamasha detal­dardy negizge alady. Baqsańyz, tek kóleńkeli syzbalar men boıaýlar ǵana emes, sonymen qatar neǵurlym batyl órnek quraldary, ıaǵnı kólemdi jáne jalpaq keskinderdiń kontras­tyn kóresiz. Shynynda ártúrli ádisterdi qoldana otyryp, asqan sheberlikpen beınelegen.

Tolstoıdyń portretinde kólemdi bas­tyń efırlik denemen úılesimi buzyl­maǵan. Osylaısha, ol keıipkermen oqyr­man­nyń baılanysyn ja­qyndata túsip, jazýshynyń bet álpetin kórermen nazarynda ustaıdy. Qalamgerdiń kózderi baqylaýshyǵa áldebir renishpen qarap turǵandaı. Onyń ne jymıyp, ne kú­lip nemese áldenege narazylyq bil­di­rip turǵanyn anyqtaý qıyn. Júzi­nen ómirden sharshaǵan, kóńilsiz adam­nyń obrazyn oqısyz, tipti kúdik te baıqalady.

Shash úlgisi jazýshyǵa tán stılde berilgen. Oralǵan jip tárizdi reti­men ornalasqan jińishke syzyqtar bas­tyń pishinin qaıtalaıdy. Qansha sý­lasa da erkine baǵynbaǵan shashtary port­retke jan bere­di. Kıimi tek tus­pal­men syzyl­ǵan. Birneshe shtrıh gal­stýktiń, jaǵanyń kontýryn jasaı­dy. Kostıýmniń ústińgi bóliginde­gi qalyń syzyqtar birte-birte bozaryp, aıqyndylyǵyn jo­ǵaltady. Osylaısha, mo­del mımıkasynyń, qoıý kóz­de­riniń mańyzdylyǵyn kór­setedi.

Kórermen jazýshynyń ba­sy men ıyǵyn ǵana kórgenimen, keıipker endi ornynan turyp, qııalyn seıiltip, óz isimen aınalysatyn sııaqty beınelen­gen. L.Bakst shyǵarmalaryna tán ener­getıkalyq qasıet, qoz­ǵalysqa, erkindikke umtylys A.N.Tolstoı port­retinde de bar. Baryp kórem deseńiz, atalǵan kartına Máskeýdegi Tretıakov galereıasynda saqtaýly tur.

 

Sońǵy jańalyqtar