El Prezıdentke senim artady

Saıası reformalardyń ma­ńyzy joǵary. Máselen, Mem­leket basshysy bir sózinde el baılyǵynyń jartysyna jýy­ǵy 162 adamnyń ıeliginde ekenin aıtty. Al olardyń qara­maǵynda yqpaldy ondaǵan, júzdegen kompanııa men bank bar jáne bular ekonomıkalyq turǵydan ǵana emes, saıası tur­ǵydan da úlken kúshke ıe. Belgili bir deńgeıde Úkimetke de yqpalyn júrgize alatyny belgili. Parlamentte solardyń múddesin qorǵaıtyn adamdar bar. Sondyqtan qazir­gi Úkimettiń Prezıdent ata­ǵan yqpaldy toptyń eko­no­mıkalyq, qarjylyq múdde­si­ne qarsy jumys isteýi qıyn­daý. Olıgopolııalyq, monopo­lııalyq jaǵdaıymen kúresýge pármeni jetpeıdi.

Birinshiden, Úkimettiń saıası erik-jigeri tómen. Olardy halyq saılaǵan joq. Ekinshiden, qazirgi Úkimettiń 70-80 paıyzy burynǵy júıede júrgen adamdar. Al eski adamdarmen Jańa Qazaqstan qura almaımyz.

Qazaqstan ulttyq arnasyna bergen suhbatynda Prezıdent osy máselege toqtaldy. Kadr tapshy degen oı aıtty. Buryn­ǵy kadrlardy birden alyp tastaýǵa taǵy bolmaıtynyn jetkizdi. Shyndyǵynda solaı. Degenmen olardyń ishinde de memleketshil, halyqshyl qyz­metkerler bar. Solarǵa múm­kindik berilýi kerek.

Menińshe, bir-birimen teń ári bir-birin qadaǵalap otyratyn saıası basqarý júıesi qurylýy kerek. Ol úshin Saı­laý týraly zańdy qaıta qaraý kerek. Saılaý ádil ótýi kerek. Buǵan deıingi saıası shara­nyń qalaı ótip kelgeni barsha­ǵa málim. Halyqtyń saılaý jú­ıe­sine degen senimin kóterý ma­ńyz­dy. Halyq óz ókilderin Máji­listen bastap oblystyq, aýdan­dyq máslıhatqa deıin saı­laý quqyǵyna ıe bolýy qajet.

Budan soń partııalardy tirkeýdi jeńildetý kerek. Keıbir shekteýler aqylǵa syımaıdy. Menińshe, partııalardan qorqýdyń qajeti shamaly. Qazir qoǵamda tórt-bes toptyń partııa qurýǵa tal­pynyp júrgenin baıqap otyr­myz. Solarǵa múmkindik berilýi kerek. Qoldan jasalǵan oppo­zısııalyq partııa­lardan góri, jańadan qurylǵan kishi­girim partııalardyń yqpa­ly myqty bolmaq. Olarǵa Par­lamentten mandat tııýi kerek.

Budan qorqýdyń qajeti joq, negizgi bılik báribir Nur Otan-nyń qolynda bolady. Halyqtyń birshama bóligi onsyz da Qasym-Jomart Toqaevty qoldaıdy. О́ıtkeni el qazirgi Pre­zıdentke zor senim artyp otyr. Turaqtylyqty qalaı­tyndardyń barlyǵy derlik Nur Otan-ǵa daýys beredi. Son­dyq­tan ózge partııalar bılik par­tııasyn yǵystyryp tastaıdy degennen úreılenýdiń qajeti joq.

Sondaı-aq Parlament palatalary jóninde de oılaný kerek. Sebebi eldegi halyqtyń sany az.

Sot júıesine de reforma kerek. О́ńirlerdegi sýdıalardy jergilikti máslıhat depýtattary, Joǵarǵy sot sýdıalaryn Májilis saılaýǵa tıis. Qazir­gi jaǵdaı baıqatqandaı, olar­dy taǵaıyndaý ońdy qadam emes. Sýdıalar da Parlament­tiń, máslıhattyń aldynda esep berýi kerek.

Mine, osyndaı irgeli saıa­sı reformalar júzege asy­ryl­­ǵanda ǵana ekonomı­kalyq re­for­malar oń nátıje beredi.

Talǵat DEMESINOV,

ekonomıst