Jaqynda fýtzaldan Eýropa chempıonaty ótkeni belgili. О́kinishke qaraı, ulttyq quramamyz shırek fınalda Ýkraınadan 3:5 esebimen utylyp, jarystan erte shyǵyp qaldy. Eýropa chempıonatynyń bas júldesin ekinshi jyl qatarynan Portýgalııa jeńip alǵanyn buǵan deıin jazǵan bolatynbyz.
Qazaqstan quramasy bul chempıonatta júldesiz qalsa da biz qýanatyndaı, maqtan tutatyndaı bir jaıt bar. Ol – ulttyq quramanyń shabýylshysy Birjan Orazovtyń Eýropa chempıonatynyń bas mergeni atanýy. Iá, qarsylastar qaqpasyna 7 dop soqqan Birjan osy chempıonatqa naǵyz babynda kelipti.
Eýropa chempıonatynyń tarıhyna úńilsek, Birjannan bólek, «bas mergen» ataǵyna Serik Jamanqulov ta ıe bolǵan edi. Ol 2016 jyly Belgradta (Serbııa) ótken qurlyqtyq jarysta alty gol soǵyp, Mıgelın, Rıkardınıý sııaqty ataǵy alysqa ketken oıynshylarmen bir qatarda turdy.
Eýropa chempıonaty 1996 jyldan beri uıymdastyrylyp keledi. Sodan beri surmergender qatarynda Qazaqstan, Portýgalııa, Ispanııa, Reseı, Ýkraına, Serbııa jáne Ázerbaıjan syndy sanaýly ǵana elderdiń oıynshylary bar.
Eýropa chempıonaty.
1996 jyl
Konstantın Eremenko (Reseı) – 8 dop
Reseı fýtzalynda aty ańyzǵa aınalǵan Konstantın Eremenko 1996 jyly Ispanııanyń Kordova qalasynda ótken Eýropa chempıonatynda 8 dop soǵyp, týrnırdiń úzdik mergeni atandy. Toptyq saıysta tórt ret qanjyǵasy maılanǵan reseılik aıaqdop sheberi jartylaı fınalda Belgııa qaqpasynan eki márte sańylaý tapty. Osy oıynda Reseı 6:2 esebimen jeńiske jetti. Al fınalda K.Eremenko bastaǵan qurama jarys qojaıyndarynan 3:5 esebimen utyldy. Bul oıynda da reseılik surmergen dýbldiń avtory atandy.
Eýropa chempıonaty.
1999 jyl
Konstantın Eremenko (Reseı) – 11 dop
Ispanııa 1999 jyly qatarynan ekinshi márte Eýropa chempıonatyn qabyldady. Bul jolǵy týrnır ÝEFA aıasynda ótkendikten, resmı túrde birinshi Eýropa chempıonaty dep esepteýge bolady. Týrnır jeńimpazy bolyp Reseı quramasy tanyldy. Orystar fınalda Ispanııadan penaltı serııasy arqyly basym tústi. Al surmergender tizimin sol Konstantın Eremenko bastady. Ol týrnır barysynda 11 gol soqty. Onyń altaýyn toptyq týrnırde Italııa, Belgııa, Portýgalııa sııaqty myqtylardyń qaqpasyna toǵytsa, tórt gol jartylaı fınalda Nıderland qaqpasyna soǵyldy. Fınalda K.Eremenko Ispanııa quramasynyń qaqpasynan da sańylaý tapty. Osylaısha, ol «Týrnırdiń surmergeni» degen ataqtan bólek, Eýropa chempıonatynyń «Úzdik oıynshysy» ataǵyn da jeńip aldy.
2010 jyly 39 jasynda kóz jumǵan Konstantın Eremenko óziniń sporttyq ǵumyrynda 1132 gol soqqan. Sondyqtan da bolar, onyń jankúıerler arasynda «Orys Pelesi» degen laqap aty da bar.
Eýropa chempıonaty.
2001 jyl
Sergeı Korıdze (Ýkraına) – 7 dop
2001 jyly Reseıdiń Máskeý qalasynda ótken Eýropa chempıonatynyń bas mergeni – Sergeı Korıdze. Ýkraınalyq maman búginde Qazaqstan quramasynyń bapkerler shtabynda jumys isteıdi.
Sergeı Korıdze 2001 jylǵy Eýropa chempıonatynda 7 goldyń avtory atandy. Onyń altaýyn toptyq saıysta, bireýin jartylaı fınalda soqty. Ýkraına osy chempıonatta kúmis júldege ıe boldy. Fınalda Ispanııadan utyldy – 1:2.
Eýropa chempıonaty.
2003 jyl
Sergeı Korıdze (Ýkraına) – 7 dop
2003 jyly Italııanyń Aversa jáne Kazerta qalalarynda ótken Eýropa chempıonatynda Sergeı Korıdze taǵy da 7 gol soǵyp, surmergen atandy.
Alaıda bul joly da Ýkraına quramasynyń chempıon atanýyna kómektese almady. Ýkraına fınalǵa jetkenimen, sheshýshi oıynda Italııadan jeńildi – 0:1.
Eýropa chempıonaty.
2005 jyl
Fernando Grana (Italııa) – 6 dop
2000-jyldardyń ortasynda Italııada kishi fýtboldyń dáýiri júrdi. Oǵan sebep, ıtalııalyqtar toqsanynshy jyldardyń sońynda quramaǵa brazılııalyqtardy shaqyra bastady. Tipti bir kezderi Italııa quramasynyń 80 paıyzyn latynamerıkalyqtar quraıtyn. Sonyń da áseri bolar, Italııa 2003 jyly Eýropa chempıony, 2004 jyly álem chempıonatynyń kúmis júldesine ıe boldy.
2005 jyly Chehııanyń Ostrava qalasynda uıymdastyrylǵan Eýropa chempıonatynda Italııa quramasynyń oıynshysy Fernando Grana 6 doppen týrnırdiń surmergeni atandy.
Grano Brazılııada týyp-ósken. 1999 jyly Italııa azamattyǵyn aldy. 2003 jyly Italııanyń Eýropa chempıony atanýyna osy Grana bastaǵan brazılııalyq legıonerlerdiń kómegi kóp tıdi. Grananyń ózi 2005 jylǵy Eýropa chempıonatynyń bas mergeni atandy – 6 dop.
Eýropa chempıonaty.
2007 jyl
Sırılo (Reseı), Danıel (Ispanııa), Predrag Raıch (Serbııa) – 5 dop
Baıqap otyrǵandaryńyzdaı, 2007 jylǵy Eýropa chempıonatynyń surmergen ataǵyn úsh fýtbolshy bólisti.
Reseı sapynda 2006-2014 jyldar aralyǵynda óner kórsetken Sırılo – Brazılııanyń týmasy. 2003 jyly «Spartak» klýbyna kelip, eki jyldan keıin Reseı azamattyǵyn aldy. Úsh ret Eýropa chempıonatynyń júldegeri boldy. Reseı quramasynda oınaǵan brazılııalyqtardyń ishinde keremet oıynymen kózge túsken osy Sırılo bolatyn.
Ispanııa quramasyndaǵy úzdik shabýylshylardyń biri Danıeldiń de ejelgi otany – Brazılııa. 1995 jyly Ispanııanyń «Mehorada» klýbyna kelgen oıynshy bir jyldan keıin sol eldiń azamattyǵyn aldy.
Al Predrag Raıchqa kelsek, bul oıynshy toptyq oıynda-aq bes dop soǵyp, dodanyń bas mergenine aınaldy. Serbııa quramasy Reseı, Ispanııa, Ýkraına sııaqty azýly komandalarmen oınaǵanyna qaramastan, Raıchtyń bul týrnırde aıy ońynan týdy. Ol Reseı jáne Ýkraına quramalarynyń qaqpasyna qos-qostan gol soqsa, Ispanııa qaqpasyn bir márte dál kózdedi.
Eýropa chempıonaty.
2010 jyl
Bıro Jade (Ázerbaıjan), Havı Rodrıges (Ispanııa), Joel Keırýsh (Portýgalııa), Saad Assıs (Italııa) – 5 dop
2010 jyly Majarstannyń Býdapesht jáne Debresen qalalarynda ótken Eýropa chempıonatynda alǵash ret 12 komanda qatysty. Týrnırdiń bas júldesi besinshi márte Ispanııaǵa buıyrdy. Al mergenderge kelsek, bul joly tórt oıynshy surmergen atandy. Atap aıtsaq, Bıro Jade (Ázerbaıjan), Havı Rodrıges (Ispanııa), Joel Keırýsh (Portýgalııa), Saad Assıs (Italııa) syndy aıaqdopshylar bes doptan soǵyp, surmergender tiziminde qatar turdy.
Eýropa chempıonaty.
2012 jyl
Torras (Ispanııa) – 5 dop
Ispanııa quramasynyń sapynda jasyndaı jarqyldaǵan Hordı Torras – kishi fýtbolda keremet nátıjege qol jetkizgen álemdegi sanaýly oıynshylardyń biri. Ol – álem chempıony, Eýropanyń tórt dúrkin jeńimpazy. Qurlyqaralyq kýboktyń ıegeri. Sonymen qatar ÝEFA kýbogynda eki ret bas júldege ıe boldy.
2012 jyly Horvatııanyń Zagreb jáne Splıt qalalarynda ótken Eýropa dodasynda Torras taǵy bir ataqqa qol jetkizdi. Ol joǵaryda atalǵan jetistikterine Eýropa chempıonatynyń surmergeni degen ataqty qosyp aldy. Torras týrnır barysynda qarsylastar qaqpasyn bes ret dál kózdedi.
Eýropa chempıonaty.
2014 jyl
Eder Lıma (Reseı) – 8 dop
Eder Lıma – Reseı fýtzal tarıhynda Eýropa chempıonatynda surmergen atanǵan ekinshi brazılııalyq legıoner.
Brazılııa oıynshysy 2006 jyldan 2017 jylǵa deıin Iýgorskiniń «Gazprom-Iýgra» komandasynyń namysyn qorǵady. 300-den astam oıyn ótkizdi. Reseı quramasyndaǵy alǵashqy oıynyn 2009 jylǵy álem chempıonatynda Solomon araldaryna qarsy ótkizip, jeti goldyń avtory atandy. Osy oıynda Reseı 16:0 esebimen jeńiske jetti.
Lıma Belgııanyń Antverpen qalasynda uıymdastyrylǵan Eýropa chempıonatynda 8 goldy óz enshisine jazdy.
Eýropa chempıonaty.
2016 jyl
Mıgelın (Ispanııa), Marıo Ravılos (Ispanııa), Aleks (Ispanııa), Rıkardınıý (Portýgalııa), Serik Jamanqulov (Qazaqstan) – 6 dop
2016 jyly Serbııanyń Belgrad qalasynda ótken Eýropa chempıonaty Qazaqstan fýtzaly úshin jaqsy jańalyqqa toly boldy. Qart qurlyqtyń basty básekesine tuńǵysh ret qatysqan elimizdiń aıaqdopshylary qola júldeni jeńip aldy. Sonymen qatar ulttyq quramanyń beldi oıynshylarynyń biri Serik Jamanqulov 6 dop soǵyp, mergender tiziminde boldy. S.Jamanqulovtan bólek, bul chempıonatta Mıgelın, Marıo Ravılos, Aleks syndy ıspanııalyqtar da óz enshilerine alty goldan jazdy. Aty ańyzǵa aınalǵan portýgalııalyq Rıkardınıýdiń de qanjyǵasynda alty gol bar.
S.Jamanqulov – Qazaqstan fýtzaly tarıhynda Eýropa chempıonatynda gol soqqan alǵashqy fýtbolshy. Ol toptyq básekeniń birinshi týrynda Reseı qaqpashysyn qapy qaldyrdy. Odan keıingi oıynda Horvatııanyń qaqpasyn eki márte dál kózdedi. Shırek, jartylaı jáne fınaldyq oıyndarda da S.Jamanqulov alańnan gol soqpaı ketpedi.
Eýropa chempıonaty.
2018 jyl
Rıkardınıý (Portýgalııa) – 7 dop
Portýgalııalyq Rıkardınıý 2016 jyly tuńǵysh ret Eýropa chempıony atandy. Tek atanyp qana qoımaı, týrnırdiń surmergeni jáne «Úzdik oıynshysy» degen ataqtardy qosa jeńip aldy.
Slovenııada Rıkardınıý 7 gol soqty. Byltyr Lıtvada ótken álem chempıonatynan keıin áıgili portýgalııalyq surmergen sporttyq karerasyn aıaqtady.