Ásemdikti áspetteý – máńgilik qundylyq

Sara Ádilgereıqyzy Kúzembaı jarty ǵasyrdan astam M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń «Mýzy­ka­taný» bólimine qyzmetke ornalasyp, osy bólimniń negizin qalaǵan UǴA akademıgi A.Jubanov pen UǴA-nyń korrespondent-mú­shesi B.Erzakovıchterdiń kózin kórip, táli­min aldy. Mýzykataný ǵylymynyń aqsa­qal­dary bastaǵan sara joldy abyroımen jalǵastyryp, 1987-1993 jáne 2000-2012 jyldar aralyǵynda atalǵan bólimniń meń­gerýshisi qyzmetin atqardy. Al 2013 jyl­dan ómiriniń sońyna deıin «Mýzykataný» bóliminiń bas ǵylymı qyzmetkeri retinde jobalarǵa jetekshilik etip, jas ǵalymdarǵa baǵyt-baǵdar kórsetti.

Sara Kúzembaıdyń 85 jyldyǵyna arnal­ǵ­an is-sharalardyń legin Bilim jáne ǵylym mınıstrligi M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń uıymdastyrýymen ótken «Ásemdikti áspetteý – máńgilik rýhanı qundylyq» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııamen bastady.

Konferensııa aıasynda uıymdastyrylǵan plenarlyq jáne seksııalyq májilisterde «S.Kúzembaıdyń shyǵarmashylyq kelbeti», «S.Á.Kúzembaıdyń ǵylymı eńbekteri jáne zamanaýı mýzykataný máseleleri», «Ult­tyq mádenıettegi tarıhı ýaqıǵalar men tul­ǵalar», «Fılologııa jáne ónertanýdaǵy ınnova­sııalyq zertteýler», «Beımaterıaldyq rýhanı qundylyqtardyń zerttelýi, saqtalýy jáne nasıhattalýy» syndy máseleler talqy­landy.

Jıynda aldyn ala baspadan shyǵarylǵan «Ásemdikti áspetteý – máńgilik rýhanı qun­dy­lyq» atty halyqaralyq ǵylymı-táji­rıbelik konferensııanyń materıaldar jınaǵynyń tusaýy kesilip, kópshiliktiń nazaryna usynyldy.

M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas dırektory, UǴA kor­respondent-múshesi Kenjehan Matyjanov: «Ulttyq opera óneriniń qalyptasýy men damýyn, kompozıtorlyq shyǵarmashylyqtyń kórkemdik-stıldik baǵyttaryn, dástúrli jáne qazirgi zaman mýzykasynyń ártúrli aspektilerin, Shyǵys jáne Batys Eýropa mádenıetindegi folklorlyq jańashyldyq bel­gilerdiń toǵysýy sııaqty kúrdeli máse­lelermen qatar, sahna óneri sheberleriniń portretterin jańǵyrtyp, tvorchestvosyn tereń zerttegen Sara Ádilgereıqyzy 500-den astam ǵylymı jáne mýzykalyq synı eńbek­terdi jaryqqa shyǵardy. Qazaqtyń ónertaný sala­synda UǴA-nyń korrespondent-múshesi dárejesine jetken biregeı tulǵa Kúzem­baı Sara Ádilgereıqyzynyń ustazdyq, jetekshilik, ǵalymdyq bolmysy jastarǵa ónege», dedi.

M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Aıgúl Ismaqova: «M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda 50 jyl qyzmet etken Sara Ádilgereıqyzy tek kásibı mamandar daıarlaýmen shektelmeı, óziniń mańaıyna ádildik pen analyq meıirimin jaıǵan áriptes boldy. Akademık A.Jubanov pen B.G.Erzakovıch basqarǵan mýzyka óneri bólimin basqarǵan S.Kúzembaeva óziniń el moıyndaǵan kásibıligin ǵana dáleldep qoı­maı, saýatty shákirtter tárbıelegen ustaz. Sara Ádilgereıqyzy – ákesiniń atyna saı ǵylym men ómirde ádildik pen kásibı­liktiń, izgi­lik pen analyq meıirimdi basty qundy­lyqtar etken ǵalym bolǵan», dep eske aldy.

Táýelsizdik dáýirindegi ádebıet jáne kórkem pýblısıstıka bóliminiń meńgerýshisi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Gúljahan Orda: «Mereıtoı ıesiniń kópsalaly qyry­nyń biri – pedagogıka salasyndaǵy úzdik­siz eńbegi. Uzaq jyldar Qurmanǵazy atyn­daǵy Almaty memlekettik konservatorııasynda, Y.Altynsarın atyndaǵy Arqalyq peda­gogıkalyq ınstıtýtynda dáris oqyǵan ustazdyń shákirtteriniń aldy búgingi tańda elge tanymal Qazaqstan Respýblıkasyna eńbek sińirgen óner qaıratkerleri. Kezinde orta jáne joǵary mýzykalyq mektepterdiń barlyǵy derlik Sara Ádilgereıqyzymen tyǵyz shyǵarmashylyq baılanysta jumys istedi. Ǵylymmen aınalysyp júrgen magıs­tranttar men doktoranttar shákirt tárbıelep júrgen ustazynyń aqyl-keńesine jıi júgindi. Jyl saıyn joǵary oqý oryndarynyń Memlekettik attestasııalyq komıssııanyń tóraǵasy, dıssertasııalyq keńestiń tóraıymy jáne múshesi retinde jalyqpaı, sharshamaı qyzmet etip, ónertanýshylardy daıarlaýǵa óz úlesin qosty» dep oı qozǵady.

M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń Syrtqy ádebı baılanystar jáne analıtıka bóliminiń meńgerýshisi, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Svetlana Ananeva ulttyń rýhanı qazynasyn jańǵyrtý máselesiniń aıasynda S.A.Kúzembaıdyń kóptegen monografııalary men oqýlyqtarynda qazaq halqynyń jáne elimizdegi etnostardyń mýzykalyq murasyn zertteý ıdeıalaryn tarqatyp, belgili ǵalymnyń uly dalanyń mýzykalyq murasyn, qazaq operalaryn, qazirgi mýzyka óneri týraly eńbekterin rýhanı mádenıet tarıhynyń jańa betterin ashatyndyǵyn basa aıtty.

Mýzykataný bóliminiń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, ónertaný ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Aqlıma Omarova Sara Kúzem­baıdyń alǵashqy eńbekteriniń biri, 1982 jyly jaryq kórgen «Vospet prekrasnoe» atty eńbeginiń qundylyǵyn baıandaı kele, tarıhı aqparattardyń derekkózine aınalǵan, onyń ishinde kóptegen mátinder men beınesýretter kórinis tapqan basylym retinde ǵana emes, sonymen qatar birneshe onjyldyqtar ótse de, ártúrli zertteý taraptarynyń úılesimdiligin, avtordyń «kózqarasynyń» ózindik sıpatyn jáne onyń shyǵarmashylyq damý bolashaǵyn rastaıtyn eńbek retindegi mańyzyn keńinen áńgimeledi. Al Mýzykataný bóliminiń meń­gerý­shisi, ónertaný ǵylymdarynyń kandı­daty, qaýymdastyrylǵan professor Aınur Qaztýǵanova S.Kúzembaıdyń M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty qabyrǵasynda júzege asyrǵan ǵylymı-jetekshilik qyzmetin aıqyndap, bul máseleniń aıasyn keńeıtip, ǵalymnyń basqa da ǵylymı-jetek­shilik baǵyttaryn, ıaǵnı mýzykataný sala­syndaǵy ustazdyq ǵylymı-jetekshilik qyz­meti men jalpy ónertaný qoǵamyndaǵy ǵylymı-jetekshilik qyzmetin zertteý keregin aıtty. Sanaly ǵumyrynda túrli salalar men alýan túrli azamattyq paryzdy bir arna­ǵa toǵystyra bilgen Sara Kúzembaıdyń qazaq­tyń rý­hanı mádenıetine qosqan úlesi búkil qazaq jas­taryna úlgi-ónege, dep tujyrymdady.

Sara Kúzembaıdyń 85 jyldyǵynyń qurmetine oraı uıymdastyrylǵan osynaý aıtýly shara bolashaqta mýzykataný ǵylymyn jańasha qyrynan ashyp, zertteýdiń baǵyt-baǵdarlaryn odan ári damyta túsetini anyq.

ALMATY