• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Pikir 18 Naýryz, 2022

Qaıyrbek Arystanbekov: Joldaýda ulttyq múddege baǵyttalǵan saıası bastamalar kóp qamtylǵan

460 ret
kórsetildi

Ahmet Baıtursynulynyń mynandaı bir jaqsy sózi bar. «El basshysy, memleket basqaratyn adamdar sharýashylyqty jaqsy bilip, jaqsy­lyq­tyń dıqanshysy bolýy kerek» dep aıtqan eken. Sondyqtan keshegi Jol­daý­da Ahańnyń doktrınasynan týyndaıtyn ulttyq múddege baǵyttalǵan, saıası kóp­tegen bastama aıtyldy.

Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi aıasynda osy usynystardyń kóbisi usynylǵan, pysyqtalǵan. Kóptegen memlekettik appa­rat turǵysynan suraqtar qoıy­lyp, qarsy pikirler aıtylǵan. Sonyń iriktelgen, tujyrymdalǵan, pysyqtalǵan túıini saıası qujat retinde jarııalandy.

Osy oraıda úsh máseleni aıtqym keledi. Birinshi, 1205 jyly Iassy, Shyńǵys han qujaty ómirge keldi. 1215 jyly Ulybrıtanııanyń «Uly erkindik hartııasy» qabyldandy. Bir qyzyǵy eki qujat ta bir mezgilde qabyldandy. Ulybrıtanııa qujatynda koroldi shekteý máselesi qoıylǵan. Al Prezıdent Jol­daýynda óz ókilettigin jeti baǵyt bo­ıynsha qysqartyp, Parlamentke nemese máslıhattarǵa berý joǵaryda aıtyp ótken eki álemdik quqyqtyq qujat­tyń jaqsy úılesip, Qazaqstan qoǵamyna engizý dep túsinemiz.

Ekinshi másele, jaqynda AQSh Kongresi Reseıden munaı satyp alýǵa embargo jarııalady. Sonda Kongrestegi talqylaý kezinde eki senatordyń pikiri unady. Olar Reseıge qarsy shekteý salǵanda Qazaqstan zardap shekpeı me dep alańdady. Demek AQSh kongresteri bizdiń múddemizdi qorǵap, jandary ashyp otyr. Osy oraıda, Parlamenttik tergeý fýnksııasyn bolashaqta pysyqtap, engizý kerek.

Úshinshi usynys, bizdiń Bıýdjet ko­dek­sinde keńeıtilgen úkimettiń shyǵys­ta­ry degen termın joq. Bul kún tártibine qoıylmaǵan, Úkimet múldem aıtpaıdy. Ekonomıka mınıstrligi múldem sóz qoz­ǵaǵan emes. Álemde mynandaı zań­dy­lyq bar. Úkimettiń keńeıtilgen shy­ǵys­tary 50 paıyzdan asyp ketse, sol mem­lekette ekonomıkalyq ósim qar­qy­ny 5 paıyzǵa jetpeıdi eken. Bizdiń esep­teýimiz boıynsha 2020 jyldyń qory­tyn­dysynda mundaı shyǵyndar ishki jalpy ónimniń 62 paıyzynan asyp tústi. Al Prezıdenttiń basty paradıgmasy – kedeılikpen kúresý. Ekonomıkalyq ósim – kedeılikpen kúresýdiń eń úzdik joly. Bıýdjetten aqsha taratyp berý ar­qyly ýshyǵyp turǵan máseleni sheshýge bolady. Biraq uzaq merzimde turaq­ty­lyq­ty saqtaý úshin joǵarǵy qarqyndy ekonomıkalyq ósim kerek.

 

Qaıyrbek ARYSTANBEKOV,

Ekonomıkalyq saıasat ınstıtýtynyń prezıdenti