Byltyr Úkimettiń qaýlysymen balyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2021-2030 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy bekitilgen bolatyn. Onda atalǵan jyldar aralyǵynda qoldan ósirilgen sý marjandarynyń kólemin 270 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtý kózdelgen. Al ótken jyly Almaty oblysynda 6 myń tonnaǵa jýyq taýarly balyq ósirildi.
Bıyl Jetisýdyń ózen-kólderinde ósiriletin balyq kólemin 8 myń tonnaǵa jetkizý josparlanýda. Onyń ishinde aımaqta Aral bekiresin qoldan ósirýge basymdyq berilip otyr. Munymen Shelek toǵan sharýashylyǵynda osy jyldyń sáýirinen bastap aınalyspaq. Jalpy, bul sý jándigi 1996 jyly erekshe qorǵaýǵa alynyp, Qazaqstannyń «Qyzyl kitabyna» engizildi. Qazir Aral-Syrdarııa sý basseıninde bul balyq túri joıylyp ketken. Biraq jersindirilgen Balqash-Ile sý basseıninen aýlanady. Sóıtip sharýashylyqta ony qoldan ári qaraı ósirýge beıimdep, ýyldyryǵy men shabaǵyn tabıǵı ortaǵa qaıtadan jiberedi. Qazir oǵan ruqsat alýy úshin sala komıteti osy aıdyń sońyna deıin qaýly shyǵarýdy josparlaýda.
– Biz túrli saraptamadan ótip, aýlaýǵa ruqsat alýy úshin bıologııalyq negizdemeni Balyq sharýashylyǵy komıtetine jiberdik. Qaýly shyqqan soń sáýir aıynda tabıǵı ortadan aýlap, qolda ósirýge beıimdeımiz. Eresek analyqtardyń ýyldyryǵynan shabaqtardy shyǵaryp, qaıtadan tabıǵı ortaǵa jiberemiz. Bul óz kezeginde joıylyp bara jatqan baǵaly balyq túrin saqtap qalýǵa sep bolady, – deıdi Shelek toǵan sharýashylyǵy dırektorynyń orynbasary Meırambek Pazylbekov.
Búginde oblysta balyq ósiretin 22 sharýashylyq bar. Solardyń biri, Marlen Tursynáliniń balyq sharýashylyǵy. Kásipker byltyr 50 tonna taýarly baqtaq balyǵyn ósirse, bıyl onyń kólemin 160 tonnaǵa kóbeıtpek. Qazir Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy Esik qalasynda balyq ósiretin toǵandar salyp jatyr. Aldaǵy eki aıda qurylys jumystary aıaqtalmaq.
– Jylyna 220 tonna forel balyǵyn, 50 tonna bekire balyǵyn, 100 tonna afrıkalyq klarıvı balyǵyn ósiremiz. Sharýashylyqta 50-ge jýyq adam eńbek etedi. Alda jańa jobany iske qosamyz. Sol kezde qýattylyǵy 120 tonna bolatyn sý toǵandarynda qosymsha taǵy da baqtaq balyǵyn ósiremiz. Ári qaraı ishki naryqqa satylymǵa shyǵaramyz, – deıdi kásipker Marlen Tursynáli.
Jalpy, Almaty oblysynyń ózge óńirlerge qaraǵanda balyq ósirýge áleýeti joǵary ekeni belgili. Sondyqtan bolar, balyqty qolda ósirýge nıet bildirýshiler kóp. Olarǵa memleket tarapynan qoldaý da az emes.
– Almaty oblysynda sý jáne jasandy sý kózi kóp, tabıǵı kólder de barshylyq. Bıyl sol tabıǵı kólderdi balyq ósirý úshin bekitip, jyldyń sońyna qaraı 8 myń tonnaǵa deıin balyq ósirýdi josparlap otyrmyz. О́tken jyly Almaty oblysynyń bıýdjetinen taýarlyq balyq ósirýdi sýbsıdııalaýǵa 32,1 mln teńge qarajat bólindi, onyń 16,2 mln teńgesi ıgerildi. Bıyl da oblys bıýdjetinen taýarly balyq ósirýdi sýbsıdııalaýǵa 38 mln teńge bólý josparlanýda, – deıdi Balqash-Alakól oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasy basshysynyń orynbasary Rınat Kýmashev.
Almaty oblysy