Arqa tósi qara jerge dán sińirý naýqanyna tyńǵylyqty daıyndyqty bastap ketti. Munyń bir dáleli retinde Qaraǵandy oblysyndaǵy Osakarov aýdanynda jýyrda ǵana ótken agrarlyq keńesti aıtýǵa bolady.
О́ńirdegi aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri, qarjy ınstıtýttarynyń ókilderi, S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agro- tehnıkalyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary bas qosqan bul jıynda aldaǵy jaýapty jumystardyń barysy jan-jaqty talqylandy. Atap aıtqanda, qarjygerler memlekettik qoldaý baǵdarlamalary týraly egjeı-tegjeıli aıtyp berse, ǵalymdar – ósimdikterdi qorǵaý, eginshilik, tuqym sharýashylyǵy mamandary ózderiniń tájirıbelik usynystarymen bólisti.
Qaraǵandy oblysynda jappaı egin egý mamyr aıynyń ortasynda bastalady dep josparlanǵan. Aıta ketetin bir jaıt, óńirdegi egis alqaptarynyń aýmaǵy jyl saıyn ulǵaıyp keledi. Mysaly, bıyl onyń kólemi mln gektardan asyp ketti. Egis alqaptary ulǵaıǵanymen, ondaǵy shyǵymnyń qandaı bolmaǵyn da esten shyǵarmaǵan jón. Sol sebepti de fermerler aýylsharýashylyq tehnologııalaryn saqtaýǵa jetkilikti deńgeıde mán bermese, eginniń erteńgi ónimdiligi týraly áńgime qozǵaýdyń ózi artyq. Osy oraıda jerdi utymdy paıdalaný máselesi aldyńǵy qatarǵa shyǵady. Bul salada memleket tarapynan bolyp jatqan yntalandyrý jumystary tıisti deńgeıde júrgizilýde. Mysaly, bıyl bıýdjetten joǵary surypty tuqymdardy, mıneraldy tyńaıtqyshtar men gerbısıdterdi sýbsıdııalaýǵa 3 mlrd teńgeden astam qarajat bólindi. Bile bilgen adamǵa bul – úlken qoldaý.
Sonymen birge bıyl egistikti mıneraldy tyńaıtqyshtarmen qamtý 40%-ǵa deıin artyp, sýarmaly jerlerdiń aýdanyn ulǵaıtý da josparǵa alynǵan. Bul týrasyndaǵy aqparatty oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Asqar Sanaýbarov málim etti.
Oblys ákimi Jeńis Qasymbek bıyl kóktemgi dala jumystaryna 20 myńǵa jýyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy tartylatynyn aıtady. Sondaı-aq sharýanyń qamy úshin 23,6 myń tonna jeńildetilgen dızel otyny bólindi.
– Biz agrarshylardyń qarqyndy tehnologııalardy belsendi engizip jatqanyn kórip otyrmyz. Mıneraldy tyńaıtqyshtardy, elıtalyq tuqymdardy kóbirek qoldanýǵa kóshti. Zamanaýı, ónimdiligi joǵary tehnıkaǵa jáne sıfrlandyrý jobalaryna ınvestısııalar sala bastady. Mundaı jumystyń nátıjesi ónim shyǵarý men onyń sapasyn arttyrýǵa tikeleı sep bolady, – dedi oblys basshysy.
J.Qasymbek egis naýqanyna daıyndyq barysynda týyndaıtyn barlyq máseleni jedel sheshý úshin oblystyq shtab qurylǵanyn, ony óziniń orynbasary Serik Shaıdarov basqaratynyn habarlady. Munyń da oń sheshim ekenin aıta ketý kerek. Jumysty belgili bir júıege keltirip, úılestire bilýdiń mańyzy óte zor. Bul muń-muqtajy kóp sharýalarǵa da tıimdi bolar edi.
Agrokeńeste óńirdegi ozyq sharýashylyqtardyń basshylary jaı ǵana tyńdaýshy bolmaı, sóz alyp, ózderiniń tájirıbelerimen bólisti, oı-pikirlerin aıtty. Solardyń biri Qazaqstan fermerler odaǵy oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Igor Jabıak boldy.
– Búginde resýrstardy tıimdi paıdalaný, zamanaýı tehnologııalardy qoldaný basty nazarda. Onsyz turaqty ónim alý múmkin emes. Biz óńirdi óz azyq-túligimizben qamtamasyz etý, azyq-túlik qaýipsizdigin arttyrý úshin múmkindikterimizdi bir jerge shoǵyrlandyra bilýimiz kerek, – dep atap ótti ol.
О́ńirde bıyl 1 099,6 myń gektar alqapqa aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn jazdyq egý jumystary júrgiziledi. Munyń ózi ótken jylǵa qaraǵanda, 45 myń gektarǵa artyq. Dándi jáne dándi-burshaqty daqyldardyń tuqymyn 977,5 myń ga alqapqa sińirý josparlanǵan. Maıly daqyldar – 28 myń ga, jemshóp daqyldary 81,5 myń ga jerge egiledi. Kartoptyń enshisine 11,4 myń ga alqap, al kókónisterge 1,8 myń gektar aýmaq buıyrdy.
Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Asqar Sanaýbarov tuqymǵa qatysty problemalardyń joq ekenin, qazirgi ýaqytta olardyń sapasyn tekserý júrgizilip jatqanyn málimdedi.
Kóktemgi dala jumystaryn tehnıkasyz kóz aldyna elestetý múmkin emes. Osy oraıda bıyl óńirdegi alqaptarǵa 11 myńnan astam traktor, 6 078 tuqym sepkish, 253 egis kesheni shyǵady. Atap óterlik bir jaıt, oblys fermerleri ýaqyt ozǵan saıyn mashına parkin jańartýǵa tyrysýda. Mysaly, bıyl jyl basynan beri 58 traktor, 30 topyraq óńdeý agregaty jáne 3 egis kesheni satyp alyndy. Munyń ózi bıylǵy aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń shyǵymy jetkilikti deńgeıde bolatynyna degen senimdi kúsheıte túsedi.