Prezıdent referendýmnyń ýaqytyn belgiledi. Menińshe, bizdiń qoǵam referendým ótkizýge daıyn. Tańdaý jasar sáttiń týǵanyn aldaǵy oń ózgeristerdiń bastalǵany dep bilemin.
Qoǵam daıyn deıtinim, referendým ótkizý týraly bastamanyń ózi buqaranyń óz ishinen shyǵyp otyr. Prezıdent halyqtyń únine qulaq asyp, tıisti qadamdy jasady. Referendým – demokratııalyq qoǵamnyń bir belgisi, kórinisi. Demek qoǵamnyń mundaı ózgeristerge qaraı aıaq basýy jaqsylyqtyń nyshany.
Referendýmǵa deıin bir aı ýaqyt bar. Osy aralyqty tıimdi paıdalaný kerek. Iаǵnı buqarany meılinshe habarlandyryp, Konstıtýsııaǵa engiziletin ózgeristerdi nasıhattap, túsindirý qajet. Aldaǵy bir aı elimiz úshin mańyzdy. О́ıtkeni aldaǵy ózgeristerge qatysty jer-jerde sarapshylardyń qatysýymen talqylaýlar ótedi. Osynyń negizinde Konstıtýsııaǵa engiziletin ózgerister eksheledi. Jas ta, jasamys ta mundaı talqylaýlardan qalys qalmaýy kerek. Sebebi eldiń bolashaǵyna úrkerdeı ǵana top emes, siz ben biz de, bárimiz jaýaptymyz.
Usynylyp otyrǵan ózgeristerdiń barlyǵy derlik oryndy. Máselen, Májilistiń, máslıhattardyń kúsheıýi, depýtattardyń majorıtarlyq júıemen saılanýy partııada joq belsendilerdiń atqa minýine taptyrmas múmkindik. Sol sekildi aýyl, aýdan ákimderin saılaý da basqasha sıpat almaq. Aýyl ákimderin saılaý jemisti qadam bolǵanyn dáleldedi. Endigi kezek aýdan ákimderine kelip otyr. Aldaǵy bir-eki jylda aýdan ákimderin tańdaý da saılaýshylardyń quzyretine berilmek. Odan keıin oblys ákimderin saılaý bastalady. Munyń bári azamattyq qoǵamdy alǵa bastyratyn, demokratııany jańa deńgeıge kóteretin oń ózgerister. Onyń nátıjesin birden baıqamaýymyz múmkin. Biraq qoǵam onyń ıgiligin birtindep seze bastaıdy.
Májilis depýtattarynyń 30 paıyzy da majorıtarlyq júıemen saılanatyn boldy. Bul partııalar arasyndaǵy básekelestikti arttyrady. Básekelestik bolǵan jerde sapa da, nátıje de bolady. Eń bastysy, qoǵam belsendileri ózin-ózi usynyp, oıǵa alǵan ıdeıalaryn júzege asyrýǵa múmkindik alady.
Baýyrjan SERIKBAEV,
saıasattanýshy