«Oıdene» degen óner bar

Jýyrda Feısbýk áleýmettik jelisinen «Oıdene» qoıan-qoltyq urys federasııasynyń paraqshasyn baıqap, oıǵa qaldym. Qazaq baıtaq jerin at ústinde ǵana emes, qoıan-qoltyq urys tásilimen de qorǵap qalǵan eken. Bul tásil qazir sporttyq jekpe-jekte jalǵasyn tapqandaı. Iá, deneshynyqtyrý qımyldary eptilik pen eseptilikke úıretedi. Osy oraıda, qazaqy sport túri, alda aıtqan «Oıdeneni» damytýǵa barynsha kúsh salyp júrgen Serik RYSPAEVPEN áńgimelesken edik. – «Oıdene» qandaı maqsattan tý­ǵan dúnıe? – Bala jastan sportty ózime serik ettim. Sambo, boks seksııa­laryna qatys­­tym. Ásirese, toq­sa­nynshy jyldardyń basynda qazir­gi Q.Sátbaev atyndaǵy Ulttyq po­­­­­lıtehnıkalyq ýnıversıtette oqyp júrgenimde jekpe-jek túrlerine degen qyzyǵýshylyǵym arta tústi. Taekvondodan bapker atandym. 3-kýrs­ta oqyp júrgenimizde elge kelgen Mustafa О́ztúriktiń taekvondony úıretetini týraly estip, bir top azamat aldyna bardyq. Asyl aǵamyzdan sabaq ala júrip, Túrkııa­ǵa alǵash barǵan Qazaqstan qura­ma­synyń sapynda óner kórsettim. Mus­tafanyń alǵashqy shákirtteriniń biri eken­digimdi maqtanyshpen aıta alamyn. Ol bizge taekvondonyń sport qana emes, fılosofııa ekendi­gin úıretti. Jekpe-jek óneri uǵymy, shyǵys jekpe-jeginiń basty ma­ǵynasy – adamgershilikke baýlý degendi sanamyzǵa sińirdi. Keıin men koreıdiń taekvondosynan japonnyń karatesine aýysyp kettim. Ýaqyt óte berdi. 2000 jyldardan bastap ózimizdiń ata-baba úlgisindegi qoıan-qoltyq urysty damytyp, qazaqtyń jekpe-jek ónerin jeke mektep retinde ashý týraly oı sanamdy jaý­lap aldy. Shyǵys Azııa elderiniń jekpe-jegi sekildi, qazaqtyń qoıan-qoltyq urysyn damytýdy ózime maqsat ettim. Tipti, jobasyn kesip-piship, baǵdarlamasyn daıyndap qoıdym. 2001 jyly Almatydaǵy oqýshylar saraıynda jumys istep júrgen kezimde Álı esimdi úıirme jetekshisimen aralas-quralas boldyq. Ol baǵdarlamamdy kórip, ataýyn «Oıdene» dep ataýdy usyndy. Taza oı men epti deneniń belgisi retinde. So­syn karate úıirmesindegi 60 shaqty shákir­timdi «Oıdene» seksııasyna ertip ákelip, jattyqtyrdym. Bári osylaı bastaldy. – Nusqaýlyq ádistemeni kim daıyndady? Federasııa retinde tirkeldińizder me? – Joq, áli tirkele qoımadyq. Árıne, biraq qaı dúnıeniń de asyǵys, shala-pula daıyndalmaǵany jaqsy. О́ıtkeni, «Oıdeneniń» erejelerin 2000 jyldan bastap jasaqtap kelemin. Jańashyldyqty quptaımyn. О́sý bar jerde damý, izdenis bar. Kıim úlgisin, sporttyq belgisin jasa­dyq. «Oıdeneniń» áleýeti úlken eke­­­ni­ne senimim mol. Eger Sport jáne deneshynyqtyrý agenttiginen akkre­dıtasııa­dan ótip jatsaq, sport­tyq mektepterde «Oı­dene» sek­­­­sııasy tegin ashylatyn bo­­lady. О́ıt­keni, qazirdiń ózinde «Oı­de­­nemen» aına­­lysqysy kele­tin bala­lar óte kóp. Biraq kóbiniń qal­tasy «tesik». Árıne, tegin qabyl­daı­tyn kezimiz de bo­lady. Sebebi, «Oıdenege» jastardy neǵur­lym kóbirek tartsaq, jastar arasynda otansúıgishtik, adamgershilik bekı túsedi. «Oıdeneniń» túpki maqsat-muraty oı men boıdy taza ustap, deneniń myǵym bolýy. Uly Abaı Qunanbaev aıtpaqshy, «ystyq qaırat, nurly aqyl, jyly júrek» ár jasóspirimniń boıynan tabylsa, erteńgi kúnge alańdaý azaıady dep oılaımyn. «Janyń saý bolsa, sorlymyn deme, tániń saý bolsa, jar­lymyn deme» degen qazaq. Jarly­myn demeıtin jastardy kóbeıtýdi maqsat tutyp júrmin. Ýaqyty kelgende federasııa atanarmyz degen úmitim basym. Áńgimelesken Venera TÚGELBAI, «Egemen Qazaqstan».