Basy aýyryp, baltyry syzdaǵanda adam balasy aq jeleńdi abzal jandardan meıirim kútip, aldyna baratyny belgili. Alaıda bir dárigerdiń aldyndaǵy uzyn-sonar kezek dertine daýa izdegen kisini qajytyp jiberetini de málim. Nege? О́ıtkeni elimizde dárigerlerdiń tapshylyǵy aıqyn seziledi.
Osydan birshama ýaqyt buryn myńdaǵan dárigerdiń shekara asyp ketetininen habardar bolǵanymyzda tańǵalǵan edik. Al jumys istep júrgen mamandardyń 30 paıyzy zeınet jasyna jetkeni kópshilikti oılandyrmaı qoımaıdy. Tipti esep komıteti elimiz boıynsha medısına kadrlarynyń tapshylyǵy 23 myńǵa jetip, kadrlyq defısıt eki esege deıin artqanyn habarlaǵan bolatyn. Al óńirlerde jaǵdaı qalaı? Kadr tapshylyǵyn joıýda Jambyl oblysynda qandaı jumys atqarylyp jatyr?
Máseleniń mánisin bilý úshin oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Áset Qalıevke arnaıy jolyqqan edik. Onyń aıtýynsha, óńirde kadr tapshylyǵy seziledi. Alaıda jyl ótken saıyn atalǵan máseleni joıý jolynda aıtarlyqtaı jumys atqarylyp jatyr. Jergilikti bıýdjet esebinen joǵary oqý ornyna túsken stýdentter jyl saıyn óńirge oralýda.
«Jalpy, oblysta jyl basynan beri dárigerler tapshylyǵy 2021 jylǵy esepti kezeńmen salystyrǵanda 1,9 ese tómendegen. Alaıda bilikti dárigerlerdiń defısıti áli de saqtalyp otyr. Búgingi tańda óńirge 125 dáriger qajet bolyp otyr. Jalpy, qalany esepke qospaǵanda aýyldy jerlerde 61 dáriger jetispeıdi. Búginge deıin óńirge 23 jas maman keldi. Atalǵan jas mamandardyń beseýi qalaǵa qonystansa, qalǵan 18 jas maman aýdandarǵa jumysqa ornalasty. Olardyń úsheýi Baızaq aýdanyna, beseýi Jambyl aýdanyna, jeteýi Qordaıǵa, bireýi Turar Rysqulov aýdanyna, ekeýi Merki aýdanyna jumysqa ornalasty», deıdi basqarma basshysy jaǵdaıdy túsindirip.
Á.Qalıevtiń aıtýynsha, óńirge kelgen jas mamandar áleýmettik qoldaýdan qur alaqan qalǵan emes. Ásirese aýyldyq jerlerde jumys isteýge bekingen jas dárigerlerge jan-jaqty qoldaý kórsetilip jatyr eken. Bul jumystar aldaǵy ýaqytta da sátimen jalǵasyn tappaq.
«О́ńirdiń aýyldyq jerlerine jumys isteýge barǵan qyzmetkerlerge qoldan kelgen kómektiń barlyǵy kórsetilip jatyr. О́ıtkeni kadr tapshylyǵymen kúresý – bizdiń mindetimiz. Atap aıtar bolsaq, áleýmettik qoldaý kórsetý maqsatynda jergilikti bıýdjet esebinen 64 mamanǵa 800,0 myń teńge kóleminde aqshalaı kótermeaqy bólindi.
Densaýlyq saqtaý salasynyń 81 qyzmetkerine (2021 jyly – 58) respýblıkalyq bıýdjet esebinen turǵyn úı satyp alý nemese salý úshin áleýmettik qoldaý kórsetilýde. Naqtylap aıtar bolsaq, 1 500 AEK-ten aspaıtyn somada bıýdjettik nesıe bólindi (Baızaq aýdany - 14, Jambyl - 8, Jýaly - 7, Qordaı - 6, Merki - 11, Moıynqum - 5, T.Rysqulov - 6, Sarysý - 4, Talas - 4, Shý - 16).
Aýyldar men aýdandarǵa qyzmetke ornalasqan dárigerler jergilikti atqarýshy bılik tarapynan qarastyrylatyn kómekten tys qalmaıdy. Aýdan ákimdikteri tarapynan jańadan kelgen mamandar úshin kommýnaldyq qyzmetterge, otyn, sý, kómirge arnalǵan shyǵyndardy óteý maqsatynda arnaıy qarajat qarastyrylǵan», deıdi basqarma basshysy máseleniń mánisine boılap.
Basqarma basshysy keltirgen derekterge súıensek, jas mamandardy turǵyn úımen qamtamasyz etý máselesi nazardan tys qalmaǵan kórinedi. Bul jumys aýdandarda naqty qolǵa alynǵan.
«Talas aýdanyna kelgen jas mamandardy qajettiligine qaraı turǵyn úımen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. Odan bólek, Qordaı aýdanynyń ákimdigi jaldamaly páterdi qajet etetin mamandarǵa jaǵdaı jasaýdy qolǵa almaq. Birinshi jumys istegen jyly úshin aı saıynǵy jaldaý qarajaty tólenedi. Alaıda bul másele boıynsha qoldaý kórsetý jaǵy oblys ortalyǵy Taraz qalasynda qarastyrylmaǵan», deıdi ol.
Jalpy, oblysymyzda kezdesetin eń tapshy mamandyqtardyń máselesin sheshý boıynsha da naqty jumystar qolǵa alynǵan. Atap aıtar bolsaq, bilim berý granttaryn kóbeıtý máselesi kún tártibinen túsken emes. Atqarylyp jatqan jumystar qanshalyqty nátıjeli bolatynyn ýaqyt kórsete jatar.
«Jalpy, oblysymyzdaǵy eń tapshy delingen mamandyqtardyń máselesin maıshammen qarap otyrǵan jaıymyz bar. Rezıdentýranyń bilim berý granttarynyń sanyn ulǵaıtý baǵytynda jergilikti atqarýshy organnyń grantymen S.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ-de joǵary bilimdi kadrlardy daıarlaý úshin jalpy medısına mamandyǵy boıynsha 32 azamat oqıdy. Olardyń on ekisi 2019 jyly, ony 2020 jyly, taǵy ony 2021 jyly oqýǵa jiberilgen bolatyn. Jergilikti atqarýshy organnyń grantymen bilimin arttyrýǵa barǵan sol qyz-jigitter joǵary oqý ornynda tájirıbesin tolystyrǵannan keıin oblystyń memlekettik medısınalyq uıymdarynda 5 jyl jumys isteý mindettemesin alady. Sonymen qatar, joǵary oqý ornynan keıingi bilimi bar kadrlardy daıarlaý úshin 50 dáriger rezıdentýrada oqıdy. Olardyń qataryna 2019 jyly oqýǵa túsken 12, 2020 jyly qoldaýǵa ıe bolǵan 10, 2021 jyly oqý ornyna túsken 28 dáriger oqıdy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligine tapshy mamandyqtar boıynsha 2022 jylǵa respýblıkalyq grantpen 70 dárigerdi rezıdentýrada oqytýǵa tapsyrys berilgen bolatyn. Al jergilikti bıýdjetten 30 dárigerdi oqytý josparlanǵan», deıdi Á.Qalıev.
Álbette, jaýapty mınıstrlik pen jergilikti atqarýshy bılik tarapynan naqty jumystar qolǵa alynyp jatyr. Alaıda zeınet jasyndaǵy kadrlar men zeınet jasyna jaqyndaǵan dárigerler aldaǵy ýaqytta ornyn bosatatynyn, al joǵary oqý ornyna túsken mamandar uzaq jyldar boıy bilim nárimen sýsyndaıtynyn eskersek, kadr tapshylyǵyn jaqyn arada tolyq sheshý múmkin emes.
Jambyl oblysy