«Jan edim men de sertshil dalada ósken, Sen daǵy qaramadyń joldy kestiń...» dep aqyn Kákimbek Salyqov óziniń ataqty «Jezkıik» óleńinde aıtqandaı kıik, elik degen janýarlar jolaýshynyń aldynan kese kóldeneń ótip, jolyn kesýge qushtar. Tipti jolaýshyny alysta, kóz ushynda kórse de shaýyp kelip, jolyn kesýge tyrysady.
Qazir kıikter Soltústik Qazaqstan oblysynda da kóbeıgen. Olardy atyp, etin jep, múıizin satqannan aıyppuldyń shyǵyny áldeqaıda kóp bolatynyn kórgen mergender qazir kıikterge myltyq kezenýge bata almaıdy. Al tez kóbeıetin bul janýarlar joldyń ústine shyǵyp ketip, jolaýshynyń jolyn kesýi kóbeıip barady. Kıikter úlken, asfaltty joldarda ǵana emes aýyl arasyndaǵy qara joldardyń ústinde de joldy kesýge tyrysady. Ásirese qas qaraıǵan sátterde olardyń joldyń jıeginen shyǵa kelýi kóbeıip barady. Jýyrda ózimiz de dál osyndaı jaǵdaıǵa dýshar boldyq. Áıteýir jyldamdyqtyń qatty bolmaǵandyǵynyń arqasynda tejegishti basyp úlgerip, kóligimizge zaqym keltirmeı janýardy aman jiberdik.
Jaqynda Aqqaıyń aýdanynyń aýmaǵynda eki birdeı avtokólik elikke soǵylyp, zaqymdaldy. Janýar mert boldy, al kólikke ájeptáýir zaqym keldi. Oqıǵa túngi saǵat on shamasynda Nur-Sultan – Petropavl avtojolynyń 455-shaqyrymynda bolǵan. Osy jerdegi Astrahanka aýylynyń mańynda kele jatqan Hyundai Tucson avtokóliginiń aldyn kenetten elik kesip ótpek bolǵanda júrgizýshi kólikti tejep úlgere almaı, oǵan qatty soǵylǵan. Soqqynyń qattylyǵy sondaı elik qarsy baǵytqa ushyp ketip, Audi-100 markili avtokóligine soǵylǵan. Elik mert boldy. Eshkim zardap shekken joq, alaıda avtokólikterge aıtarlyqtaı mehanıkalyq zaqym keltirildi.
Dál osy trassanyń boıynda budan buryn das osyndaı oqıǵalar bolǵan edi. Oqıǵa bar bolǵany bir shaqyrymdaı ǵana alysta tirkelgen. Eki oqıǵanyń bolǵan jeri de bir ýchaskege jatady, demek osy jerde qas qaraıa elik kóptep óredi degen sóz. Ol joly elik Petropavldan shyqqan astana turǵynynyń Jac J7 avtokóligine soǵylyp mert bolǵan. Bul joly da kólikke mehanıkalyq zaqym keltirildi, júrgizýshiniń ózi zardap shekken joq.
«Avtokólik júrgizýshilerine orman jaqyn ornalasqan joldyń ýchaskelerinde asa saq bolýdy suraımyz. Sondaı-aq jol belgisine nazar aýdaryp, mal aıdap ótetin jáne taǵy basqa janýarlar jaıylatyn jerlerde jyldamdyqty azaıtý kerek. Biz ondaı ýchaskelerge arnaýly maketter de ornalastyrdyq», deıdi PD Jergilikti polısııa qyzmeti basqarmasynyń basshysy, polısııa polkovnıgi Aıdyn Baımatov.
Júrgizýshilerdiń nazaryn aýdaryp, jol qaýpi týraly eskertý úshin qazir polısııa qyzmetkerleri janýarlardyń 27 maketin qoldanýda eken. Mundaıdy keıbir júrgizýshiler jol boıyn ásemdeý úshin qoıylǵan dep kóńil aýdarmaıdy. Shyn máninde bul – qaýipti eskertý.
Sonymen birge qaýipten saqtanýdy kózdep tártip saqshylary 18 jerge polısııa kóliginiń maketterin de ornatypty. «Bul júrgizýshini qorqytý úshin emes, qaýipten saqtandyrý úshin jasaǵan belgilerimiz. Eskertýdi eske tutqan júrgizýshi opyq jemeıdi», deıdi polkovnık.
Budan basqa Ýálıhanov, Aqqaıyń men Aıyrtaý aýdandaryndaǵy eldi meken aýmaǵynda joldan ótpek bolǵan balalardyń 5 maketi ornalastyrylypty. Polısııa qyzmetkerleri bul tásil júrgizýshilerdiń nazaryn aýdartyp, qaýipti ýchaskelerde jyldamdyqty azaıtýǵa septigin tıgizetin senimdi qural bolar ma eken degen úmitte kórinedi.
Jýyrda «Qaýipsiz jol» respýblıkalyq aılyǵy sheńberinde oblystyń ákimshilik polıseıleri 800 shaqyrym joldy qamtyǵan avtomobıl joldary men jol-kóshe jelisine 397 tekserý júrgizip, júris qaýipsizdigine teris áser etetin 294 aqaýdy anyqtady. Anyqtalǵan kemshilikterdi joıý týraly 212 uıǵarym shyǵaryldy, olar boıynsha joldy kútip ustaýǵa jaýapty 21 laýazymdy tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.
Osy is-sharanyń aıasynda Petropavl qalasynyń ishinde patrýldik polısııa batalonynyń qyzmetkerleri Abaı kóshesiniń boıynda 30 jastaǵy qala turǵyny júrgizip kele jatqan Lada-2170 avtokóligin teksergende salondaǵy tórt adamnan da alkogoldiń ıisi burqyrap turǵan. Onyń ishinde júrgizýshiniń ózi de bar. Medısınalyq kýálandyrý júrgizýshiniń óz tanystaryn olardyń jáne óziniń ómiri men densaýlyǵyn qaterge tige otyra tasymaldaǵanyn rastady. Qazirgi ýaqytta júrgizýshi ákimshilik qamaqqa alynyp, oǵan 7 jylǵa deıin rýlge otyrýǵa tyıym salyndy. Polıseıler qansha eskertip otyrsa da osyndaı qaterlerge de jol beriledi.
Baıqap tursaq júrgizýshilerge eskertý, qaýipti bildirý az emes, biraq sony júrgizýshiler qaperine alyp otyrsa – jol apaty da azaıǵan bolar edi.
Soltústik Qazaqstan oblysy