Balalardy sóz ónerine baýlyǵan

Mektepte 8-9 synyptarda oqyp júrgen kezimizde Talapty aýy­­lynda aqyndar mektebi bar eke­nin, Jumagúl esimdi qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi ár saba­ǵynda ádebıetke qushtarlyǵy bar balalardy óleń shyǵarýǵa ma­shyq­tan­dyratynyn estip, aýdan she­tin­degi aýylǵa qaraı ań­sa­rymyz aýyp turatyn. Basqa oqýshylar syrtynan qyzyǵa qaraıtyn aýdan ortalyǵyndaǵy úl­ken mektepte oqysam da, «shir­kin, sol mektepte oqıtyn oqý­shy­­lardyń armany joq shyǵar» dep, sol sabaqqa qa­ty­sýǵa qumar­ta­tynmyn. Ara-tura aýdandyq má­denıet saraıynda ótetin dás­túrli oqýshylar aıtysyna qa­tysamyz, Kókmardannan kele­­tin Dına Jargóbenova, Gúlnur Sadybaeva, Nııatolla Bóribaev, Abaı Mahanov, Muhtar Mahanov sııaqty qyz-jigitterdiń aıtysyn kóremiz. Jandarynda janashyr bapkeri Jumagúl apaı júredi. Sondaı kezde sol qurbylaryma qyzyǵa da, qyzǵana qaraımyn.

Meniń 8 synypta oqyp júr­gen kezimde mektebimizge Kúlásh Ahmetova esimdi muǵalim keldi. Bizge aǵylshyn tilinen sabaq berdi. О́zi óleń shyǵaratyn, shy­ǵar­mashylyqqa jany qumar ol bil­genin úıretip, jaqyn tar­typ áńgimelesetin. Birde Kók­­mar­dandaǵy mektepten aýysyp kelgenin, Jumagúl apaı­men birge jumys istegenin, aqyn­dar mek­­te­binde qandaı is-sharalar ótki­ziletinin, qalasam meni sol mek­teptegi úıirmege alyp bara­tynyn aıtty. Men qýanyp, úıde­gi­ler­den suranyp, armandap, jete almaı júrgen mektepke baryp, Jumagúl Nálibaevanyń úıirmesine qatystym.

Aqyndyq sabaqtan baıqa­ǵa­­nym, oqýshylar óte erkin, oıyn ashyq­ aıtady, óleń shy­ǵa­rýǵa, uıqas túrlerin ajyra­týda aldaryna jan salmaıdy. Em­tıhan tapsyrýǵa barǵan adam­­daı ózimnen-ózim qy­sy­lyp otyr­ǵa­nymdy bilemin. Qys­ty­gúni bolý kerek, saǵat keshki 17:00-18:00 shamasynda Kúlásh apaıymyz ekeýmiz avtobýsqa minip, aýylymyzǵa qaıttyq. Ketip bara jatyp «bizdiń úı nege osy aýylda bolmady eken» dep qııaldaǵanym áli esimde. Sonda men úshin bar­lyq qyzyq sol Kókmardan aýy­lyn­da qalyp bara jatqandaı bo­lyp kóringen edi.

Árıne, munyń bári aqyndyq ónerge degen qushtarlyqtan týǵan sezim bolsa kerek. Keıini­rek joǵary oqý ornyna túsip, stýdent atanǵan kezimde de Ju­ma­gúl apaıdyń saba­ǵy­na qa­tys­qym kelip júretin. Birde Bekarys Shoıbekovke «Bekarys, osy Jumagúl apaı nege jo­ǵa­ry oqý ornynda sabaq bermeıdi eken. Túk­pirdegi aýylda júre bergenshe úlken qalaǵa kelip, úl­ken aýdıtorııalarda sabaq bere­tin adam ǵoı» degenimde, ol: «ondaı perishte apaıdyń sol perishte kú­ıinde aýyl­da sabaq berip júre bergeni de durys shyǵar», degen edi.

О́ne­ge­li ómir jolynda talaı aqyn shá­kirt­ daıarlady. Árbir oqý­shy­ny óz maman­dy­ǵy­nyń sheberi bo­lýǵa jeteledi. Myqty maman ǵana emes, jaqsy azamat bolýy úshin de aıanbaı ter tókti. Otyrar aýda­nyndaǵy árbir ádebı-mádenı is-shara­lar­dyń janynda júzinen nury tógilgen aqjarqyn apaıymyz­dy kez­destiremiz. Marjan Esja­no­va, Aıgúl Asanova, Abaı Ma­hanov, Muhtar Mahanov, Dına Jargóbenova, Nııatolla Bóribaev, Meıramkúl Qurmanálıeva, Serik Seıitman sııaqty ultjandy aqyn, jýrnalıst ul-qyzdardyń naǵyz azamat bolyp qalyptasýyna sińir­gen eńbegi aıryqsha.

Qazaqtyń aıtys óneriniń aspanynda jarq etip janyp, jalt etken Gúlnur Sadybaeva syndy qyzǵaldaq aqyn qyzdyń esimin óshirmeý úshin de talaı saýapty is-sharalardy at­qa­ryp keledi. О́ziniń ósken-óngen je­­rin­de jyl saıyn eske alyp, óleń­derin jas jetkinshekterge jat­­­tatqyzyp, Gúlnur Sadybaeva atyn­­d­aǵy aqyndar aıtysyn, jazba aqyn­dardyń músháırasyn uıym­das­ty­rýdy da dástúrge aınaldyrdy.

Jumagúl apaıymyzdyń jú­re­gin jaryp shyqqan óleń­de­ri­niń ózi bir tóbe. Ol kisi az bolsa da saz jazady, óleńniń sanyna ǵana emes, sapasyna basa nazar aýdarady. «Balbulaq», «Sen aman bol, baýy­rym», «Sińlilerime», «Adýyn ene», «Ákimge», «Qut me­kenim – Otyrar», «Bizdiń aýyl» dep atalatyn óleńderin oqı otyryp, ádemi bir sezimge bólen­ge­ni­miz­di aıta ketkimiz keledi.

Aqyn, ıbaly kelin, aıaýly jar, ardaqty ana, bul kún­de ne­mereleriniń ájesine aınal­ǵan Jumagúl Nálibaeva sanaly ǵumy­ryn bala oqytýǵa arnaǵan ula­ǵat­ty ustaz. Jaı ǵana qatardaǵy muǵalim emes, árbir oqýshyny jeke tulǵa dep qabyldaıtyn, talaı bu­laq­­tyń kózin ashqan, bul kúnde eli­­m­iz­diń túkpir-túkpirinde túrli qyzmet at­qaryp júrgen el azamat­ta­ry­nyń súıikti tálimgeri.

Anar JAPPARQULOVA,

Ál-Farabı atyndaǵy qalalyq ǵylymı-ámbebap kitaphanasynyń dırektory,

fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty

ShYMKENT